Хэн юу хэлэв...
Ковид-19 цар тахлын халдварын хорио цээрийн дэглэмийн үед ХЭҮК-оос хийж хэрэгжүүлж буй ажлууд
Дэлхий нийтэд Ковид-19 буюу цар тахлын халдвар, түүнээс урьдчилан сэргийлэхтэй холбоотойгоор нэн түрүүнд амьд явах эрх, эрүүл мэндээ хамгаалуулах, эмнэлгийн тусламж үйлчилгээ авах эрхийг хөндсөн юм. Үүний зэрэгцээ хүний бусад эрх, эрх чөлөөгөө хамгаалуулах, гадны улс оронд байгаа иргэд тухайн улсын иргэдийн адил эрх үүрэг эдэлнэ гэдэг хүний эрхийн олон төрөл хэлбэрийг хөндөж, хөдөлмөрлөх, сурч боловсрох, шилжин суурьших, аж ахуй эрхлэх зэрэг эрх зөрчигдсөн асуудал гарсаар байна.
2020 оны 04 дүгээр сард УИХ-аас баталсан Коронавируст халдвар /Ковид-19/-ын цар тахлаас урьдчилан сэргийлэх, тэмцэх, нийгэм, эдийн засагт үзүүлэх сөрөг нөлөөллийг бууруулах тухай хуулийн 11.5-д “Хүний эрхийн үндэсний комисс Монгол Улсын Хүний эрхийн Үндэсний Комиссын тухай хуульд заасан чиг үүрэг, бүрэн эрхийн хүрээнд энэ хуульд заасан арга хэмжээнд хяналт тавина” гэсний дагуу дараах ажлуудыг хийж гүйцэтгэсээр байна. Тухайлбал,
- Тус хуулийг батлан гаргах хэрэгцээ, шаардлага, түүнд хамаарах бусад хуулийн төсөлд хүний эрхийн зарчмууд, хэм хэмжээг тусгахыг санал болгож байв. Улмаар Коронавируст халдвар /Ковид-19/-ын цар тахлаас урьдчилан сэргийлэх, тэмцэх, нийгэм, эдийн засагт үзүүлэх сөрөг нөлөөллийг бууруулах тухай хуулийн төсөлд болон түүнийг дагалдан гарсан хуулиудын төсөлд хүний эрхийн үүднээс дүн шинжилгээ хийж, саналаа хүргүүлэв.
- ХЭҮК-ын удирдлагууд Коронавируст халдвар /Ковид-19/-ын цар тахлаас урьдчилан сэргийлэх нөхцөлд, хөл хорио, тусгаарлалтын явцад хүний эрхийн олон улсын эрх зүй, хэм хэмжээнд нийцүүлж, эрсдэлт болон туслалцаа шаардлагатай бүлгийнхний онцгой хэрэгцээг анхаарах, хариу арга хэмжээний үеэрх хүний эрхийн болзошгүй зөрчлийн эрсдлийг бууруулж шийдвэрлэх шаардлагатайг Улсын Онцгой Комисст сануулж, уулзаж, зөвлөмж өгч байсан болно.
- УИХ-ын 2020 оны ээлжит сонгуультай холбогдуулан нийслэлийн 6 дүүргийн 59 санал авах байр, 16 цэцэрлэг, 54 сургууль, 32 хорооны байр болон их, дээд сургуулиудын байр, дэлгүүр, номын сан, зэвсэгт хүчний анги зэрэг 50 байр, 19 аймгийн 93 санал авах байр, нийт 152 хэсгийн хороонд Ковид-19 цар тахлаас урьдчилан сэргийлэх чиглэлээр авч хэрэгжүүлж буй арга хэмжээ, нөхцөл байдалд үнэлгээ хийж, нэгдсэн дүнг үндэслэн иргэдийн сонгох, сонгогдох эрхийг хангаж ажиллах талаар Сонгуулийн Ерөнхий Хороонд албан саналыг хүргүүллээ. Гадаад улс орноос ирсэн, түр тусгаарлагдаж байгаа иргэдийг УИХ-ын 2020 оны сонгуулийн санал өгөх боломжоор хангаж, сонгох эрхийг хангах талаар Улсын Онцгой Комисст санал хүргүүлсэн.
- Монгол Улсын Хүний эрхийн Үндэсний Комиссоос 2020 оны 05, 06, 07 дугаар сард НҮБ-ын Эрүү шүүлтээс урьдчилан сэргийлэх дэд хорооноос Цар тахлын хэмжээнд хүрсэн коронавирустай холбоотойгоор оролцогч улсуудад ирүүлсэн Зөвлөмжийн хэрэгжилт болон хорио цээрийн дэглэмийг хэрхэн хэрэгжүүлж байгаа нөхцөл байдлыг тандаж, дараах байгууллагад хяналт шалгалт, үнэлгээ хийж ажиллалаа. Үүнд:
ü Төв аймгийн Батсүмбэр сум дахь Ахмадын асрамж, хөгжлийн төв
ü Хүүхдийн асрамжийн төв
ü Түр хамгаалах байр
ü Сэтгэцийн эрүүл мэндийн үндэсний төв
ü Зэвсэгт хүчний Жанжин штабын харьяа зэвсэгт хүчний анги, нэгтгэлүүд
ü Хил хамгаалах ерөнхий газрын харьяа хилийн цэргийн анги, отрядууд
ü ШШГЕГ-ын харьяа Улаанбаатар хот, орон нутаг дахь 11 хорих ангид
ü ЦЕГ-ын харъяа баривчлах, түр саатуулах, эрүүлжүүлэх байрууд зэрэг 7 объектод байгаа хүмүүсийн нөхцөл байдалтай танилцаж, мэдээлэл цуглуулж, дүн мэдээллийг нэгтгэж, холбогдох газруудад ХЭҮК-ын гишүүний Шаардлага, зөвлөмж хүргүүлж, зөрчил, дутагдлыг арилгуулахад хяналт тавьж ажиллахыг зэрэгцээ НҮБ-ын Эрүүдэн шүүхийн эсрэг дэд хороонд мэдээлэл хүргүүлэхээр ажиллаж байна.
- БНСУ-ын Хүний эрхийн Үндэсний Комисст хандаж, тус улсад оршин сууж байгаа Монгол иргэдийн гомдол, мэдээллийг хүлээн авч, шуурхай шалгаж шийдвэрлэх, эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ авах эрх, ялгаварлан гадуурхалтаас ангид байх эрхийг нь хангахад хамтран ажиллах хүсэлтийг 2020 оны 03 дугаар сард хүргүүлснээр тус байгууллага өөрийн орны Эдийн засаг, сангийн яам, Эрүүл мэнд, нийгмийн халамжийн яам, Хүнсний болон эмийн аюулгүй байдлын яам мөн Хууль зүйн яам зэрэг төрийн байгууллагууддаа иргэний харьяаллаас үл хамааран үйлчилгээ үзүүлэх асуудлыг нийгмийн эрүүл мэндийн бодлогодоо тусгах, амны хаалт худалдан авах боломжгүй гадаад иргэдэд анхаарал хандуулж халдварт өвчин тархахаас урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ авах талаар саналыг илгээсэн билээ.
- Ковид-19-ийн үед хорио цээр тогтоосонтой холбоотойгоор гадаадаас эх орондоо ирж чадахгүй байгаа болон эх орондоо ирээд тусгаарлагдсан иргэдээс ирүүлсэн гомдол, мэдээллүүдийг шийдвэрлүүлэхээр тухай бүрт Улсын онцгой Комисст шилжүүлж шийдвэрлэлтэд хяналт тавьж ажиллаж байна.
МОНГОЛ УЛСЫН ХҮНИЙ ЭРХИЙН ҮНДЭСНИЙ КОМИСС
Хэн юу хэлэв...
ДОНАЛЬД ТРАМП: Газрын тос, Ормузын хоолой, хуурай замын ажиллагаа...
Өчигдөр, өнөөдөр АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын хийсэн мэдэгдлүүд Ойрхи Дорнодын нөхцөл байдлыг улам хурцатгах магадлалтай шийдвэрүүдийн дохио болж байна. Түүний мэдэгдлүүдийн гол чиглэл нь Ираны нефть, Ормузын хоолой, цэргийн ажиллагааны өргөжилт дээр төвлөрч байна.
Ираны нефтийг хяналтдаа авах боломжийн талаар мэдэгдэв
Трамп ярилцлагын үеэр АНУ Ираны нефтийн экспортын гол төв болох Харг арал-ыг хяналтдаа авах боломжтой гэж мэдэгдсэн байна. Тэрбээр "миний хамгийн дуртай хувилбар бол Ираны нефтийг авах" гэж хэлсэн талаар мэдээлжээ.
Харг арал нь Ираны нефтийн экспортын гол төв бөгөөд тус байгууламжийг хяналтдаа авах нь:
- Ираны эдийн засагт шууд цохилт
- Дэлхийн нефтийн нийлүүлэлтэд нөлөө
- Персийн буланд хурцадмал байдал нэмэгдэх эрсдэлийг дагуулна гэж шинжээчид үзэж байна.
Газрын ажиллагааны хувилбар хэлэлцэж байна
АНУ-ын Батлан хамгаалах яам Иранд хэдэн долоо хоног үргэлжлэх газрын ажиллагаа явуулах хувилбарыг судалж байгаа талаар мэдээлжээ. Тус төлөвлөгөөнд:
- Стратегийн объектуудыг эзлэх
- Ормузын хоолойн аюулгүй байдлыг хангах
- Ираны нефтийн байгууламжуудыг хяналтдаа авах зэрэг хувилбарууд багтсан байна. Мөн АНУ бүс нутагт нэмэлт цэрэг байрлуулах асуудлыг хэлэлцэж байгаа талаар мэдээлэл гарсан бөгөөд энэ нь мөргөлдөөн өргөжих магадлалыг нэмэгдүүлж байна.
Ормузын хоолойн асуудал гол төв болов
Трамп өмнө нь Иранд Ормузын хоолойг нээх шаардлага тавьж, шаардлага биелэхгүй бол Ираны эрчим хүчний байгууламжуудыг цохилтод өртүүлнэ гэж анхааруулсан байна.
Ормузын хоолойгоор:
- Дэлхийн нефтийн 20 орчим хувь
- Шингэрүүлсэн хий
- Эрчим хүчний томоохон урсгал дамждаг тул энэ бүсэд үүссэн аливаа хурцадмал байдал дэлхийн зах зээлд шууд нөлөөлдөг.
Нефтийн зах зээлд аль хэдийн нөлөөлж эхлэв
Персийн буланд нөхцөл байдал хурцадсантай холбоотойгоор:
- Brent нефтийн үнэ 4 гаруй хувиар өсөв
- Азийн хөрөнгийн зах зээлүүд унав
- Дэлхийн инфляц өсөх эрсдэл нэмэгдэв гэж Reuters мэдээлжээ.
Трампын стратегийн утга
Трампын сүүлийн мэдэгдлүүдийг шинжээчид дараах байдлаар тайлбарлаж байна:
- Ираны эдийн засгийн дарамтыг нэмэгдүүлэх
- Ормузын хоолойн хяналтыг авах
- Цэргийн ажиллагааг өргөжүүлэх боломж нээлттэй үлдээх
- Хэлэлцээрт шахалт үзүүлэх
Энэ нь АНУ-ын бодлого цэрэг-эдийн засгийн хосолсон дарамт руу шилжиж байгааг харуулж байна.
РЕДАКЦЫН ДҮГНЭЛТ:
Трампын сүүлийн мэдэгдлүүд нь:
- Ойрхи Дорнодын мөргөлдөөн өргөжих
- Нефтийн үнэ өсөх
- Дэлхийн инфляц нэмэгдэх
- Эрчим хүчний зах зээл савлах эрсдэлийг нэмэгдүүлж байна. ОХУ бензиний экспортоо хязгаарласан шийдвэртэй давхцаж буй энэ нөхцөл байдал нь дэлхийн эрчим хүчний зах зээлд давхар дарамт үүсгэж эхэллээ.
Энэ нь цаашдаа:
- Шатахууны үнэ өсөх
- Эдийн засгийн савлагаа нэмэгдэх
- Геополитикийн эрсдэл нэмэгдэх магадлалтай гэж шинжээчид үзэж байна.
Хэн юу хэлэв...
Л.Өлзийжаргал: Шүүгч бидний хувьд “Төрийн мэдээлэл” эмхэтгэл ширээний ном, чухал эх сурвалж болдог
- Улсын Их Хурлын Тамгын газраас “Төрийн мэдээлэл” эмхэтгэлийг 35 дахь жилдээ эрхлэн хэвлүүлж байна. Шүүгчид үүнийг хэрхэн хэрэглэж хэвшсэн талаар, жишээ нь таны ажил, үүрэгт ямархуу ач холбогдолтой гэж боддог вэ?
- Өндөр ач холбогдолтой гэж үздэг. Учир нь энэ эмхэтгэл бол шүүгч бидний хувьд өдөр тутмын хэрэглээ, ширээний ном гэж хэлж болохуйц чухал эх сурвалжуудын нэг юм. “Улсын дээд шүүх, бусад шүүх нь Үндсэн хуульд нийцээгүй, албан ёсоор нийтлээгүй хуулийг хэрэглэх эрхгүй.” гэж Монгол Улсын Үндсэн хуулийн Тавьдугаар зүйлийн 3-д заасан байдаг. Шүүх хэрэг маргааныг хянан шийдвэрлэхдээ “Төрийн мэдээлэл” эмхэтгэлд нийтлэгдсэн хууль тогтоомж, олон улсын гэрээг хэрэглэдэг. Тухайн хууль тогтоомжид өөрөөр заагаагүй бол уг шийдвэр “Төрийн мэдээлэл”-д албан ёсоор нийтлэгдсэнээс хойш 10 хоногийн дараа тухайн хууль хүчин төгөлдөр болдог.
- Тэгвэл танай шүүгчид бүгд захиалдаг гэсэн үг үү?
- Тийм ээ. Өнөөдрийн байдлаар Монгол Улсын хэмжээнд 506 шүүгч ажиллаж байна. Бид бүгдээрээ “Төрийн мэдээлэл”-ийг хэрэглэж байгаа. Анх эл эмхэтгэл цаасан хэлбэрээр хэвлэгдэхэд, тэнд нийтэлсэн бүх шийдвэрийг зүйл, заалт бүрээр нь хайчилж аваад хууль тус бүр дээр орсон өөрчлөлтүүдийг нааж хэрэглэх зэргээр ихээхэн ач холбогдол өгч ирсэн. Тэр цаг хугацаа аль хэдийнэ ард үлджээ. Одоо харин техник, технологийн дэвшлийг дагаад “Төрийн мэдээлэл” эмхэтгэл цахимаар гарах болсон нь зөвхөн шүүгч, албан хаагчдын ажлыг хөнгөвчлөөд зогсохгүй, иргэд, олон нийт хүссэн цагтаа мэдээ, мэдээллийг чөлөөтэй авах, нээлттэй, түргэн шуурхай боломж, нөхцлийг бүрдүүлжээ.
- Шүүхээс бас мэдээлэл нийтлүүлэх хуультай. Энэ хуулийн хэрэгжилт хэр байдаг вэ?
- Монгол Улсын Шүүхийн тухай хуульд “Монгол Улсын Үндсэн хуулиас бусад хуулийг зөв хэрэглэх талаар гаргасан албан ёсны тайлбар, Улсын дээд шүүхээс хууль хэрэглээний нэгдмэл байдлыг хангахад ач холбогдолтой гэж үзсэн шийдвэрийг “Төрийн мэдээлэл” эмхэтгэлд нийтэлнэ.” гэж заасныг үндэслэн зохих шийдвэрүүд нийтлэгдсээр ирсэн. Хэрэгжилт хангалттай хэмжээнд байгаа гэж хэлж болно.
- Та шүүгч хүний хувьд “Төрийн мэдээлэл” эмхэтгэлийг шүүх хуралдаандаа, ялангуяа шийдвэр гаргах үедээ хэрэглэж байсан тохиолдлоосоо дурсах боломжтой юу?
- Зөндөө дурсамжууд бий. Жишээ нь нэг удаа “Төрийн мэдээлэл”-д хэвлэгдээд, яг л хүчин төгөлдөр болсных нь маргааш тухайн хуулийн практикт хэрэглэж байлаа. Энэ мэт сонин, содон, гэгээн, бас албан ёсны эмхэтгэлийг эрхлэн гаргадаг Улсын Их Хурлын Тамгын газрынхандаа, нийт уншигчдад Монгол Улсад төрийн албан ёсны баримт бичиг цаасан дээр хэвлэгдэж эхэлсний 100 жил, “Төрийн мэдээлэл” эмхэтгэлийн 35 жилийн ойн мэндийг хүргэе ээ.
- Цаг, зав гаргаж ярилцсан танд баярлалаа.
УЛСЫН ИХ ХУРЛЫН ХЭВЛЭЛ МЭДЭЭЛЭЛ, ОЛОН НИЙТТЭЙ ХАРИЛЦАХ ГАЗАР
Хэн юу хэлэв...
У.Хүрэлсүх: Монгол цэргийн өдөр бол бахархал-хүндэтгэлийн өдөр
Монгол цэргийн өдөр, орчин цагийн Зэвсэгт хүчин үүсэж хөгжсөний түүхт 105 жилийн ойн баярын хурал Соёлын төв өргөөнд боллоо.
Хуралд Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, Зэвсэгт хүчний Ерөнхий командлагч Ухнаагийн Хүрэлсүх оролцон үе үеийн эх орончид, ахмад дайчид, батлан хамгаалах салбар, Зэвсэгт хүчин, төрийн цэргийн байгууллагын нийт бие бүрэлдэхүүнд баяр хүргэж, талархал илэрхийллээ.
Мөн тэдний найдвартай ар тал болдог гэр бүл, үр хүүхдүүдэд эрүүл энх, аз жаргал, сайн сайхан бүхнийг хүсэн ерөөлөө.
Монгол цэргийн өдөр бол эх орноо батлан хамгаалж яваа цэрэг эрс, улсынхаа төлөө халуун амь, бүлээн цусаа үл хайрлан тэмцсэн өвөг дээдэс, суут жанжид, ахмад дайчдын алдар гавьяа, үйл хэргийг дурсах, сурталчлан таниулах, алдаршуулан тэмдэглэх учиртай бахархал-хүндэтгэлийн өдөр гэдгийг хэллээ.
Зэвсэгт хүчний нэгэн зууны хөгжил, шинэчлэл нь дайчин уламжлалаа дээдэлсэн үе үеийн алба хаагчдын хичээл зүтгэл, ур чадвар, төрийн батлан хамгаалах тогтвортой бодлого, цэрэг, ард түмний бат бөх итгэлцэлд тулгуурлаж ирснийг онцлов.
Орчин цагийн Зэвсэгт хүчин дайны жилүүдэд эх орноо хамгаалан тэмцэж, энх цагийн бүтээн байгуулалтад манлайлан, гамшиг, ослын голомтод хүн ардынхаа амь нас, эрүүл мэнд, эд хөрөнгийг авран хамгаалж, ирээдүй хойчдоо эх оронч үзэл, эрдэм мэдлэгийг түгээн дэлгэрүүлэх эх ундарга, аюулгүй байдлын баталгаа нь болж ирснийг төр, засаг, ард түмэн ямагт талархан дурсах учиртайг хэллээ.
Цаашид төрийн цэргийн шинэчлэлийн бодлогыг эрчимжүүлж, үүрэг гүйцэтгэх чадавх, бэлэн байдлаа байнга ханган, мэргэжлийн цэрэгт суурилсан чадварлаг Зэвсэгт хүчнийг бэхжүүлж, үндэсний аюулгүй байдлыг хангах нэгдмэл тогтолцоог бүрдүүлэхэд анхаарч, ахиц, үр дүн гаргана гэдэгт итгэлтэй байгаагаа илэрхийллээ.
Сүүлийн 20 гаруй жилийн хугацаанд монгол цэрэг эрс даян дэлхийн энх тайван, аюулгүй байдлын төлөөх үйл хэрэгт оролцон “Дэлхийн цэрэг” болсныг онцлон тэмдэглэлээ.
23 мянга гаруй цэнхэр дуулгатан НҮБ-ын энхийг сахиулах ажиллагаанд үүрэг гүйцэтгэж, хошууч генерал Б.Эрдэнэбат Кипр Улс дахь Цэргийн хүчний командлагчаар томилогдон ажилласан нь үүний нэг тод илрэл гэдгийг хэллээ.
Төрийн цэргийн байгууллагууд “Хүнсний хувьсгал”, “Тэрбум мод”, “Эрүүл монгол хүн”, “Эх оронч монгол” үндэсний хөдөлгөөнд идэвхтэй оролцож, улс орны аюулгүй байдал, хөгжил дэвшил, монгол хүний амьдралын чанарыг сайжруулахад чиглэсэн төрийн бодлогыг хэрэгжүүлэхэд манлайлан ажиллаж байгааг тэмдэглэв.
Нийт бие бүрэлдэхүүн цаашид төрийн болон цэргийн албаны үнэлэмж, нэр хүндийг өндөрт өргөн, мэдлэг, боловсрол, ур чадвараараа манлайлан, аливаа аюултай тэмцэх үндэсний чадамжийг нэмэгдүүлэх, үүрэг гүйцэтгэх чадавх, бэлэн байдлаа дээшлүүлэхийн төлөө хүчин зүтгэнэ гэдэгт итгэл төгс байгаагаа илэрхийлэв.
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, Зэвсэгт хүчний Ерөнхий командлагч У.Хүрэлсүх мөн Халхын голын дайн, Чөлөөлөх дайнд оролцон эх орныхоо төлөө амь биеэ үл хайрлан тэмцэж явсан ахмад дайчид, тэдний гэр бүл, үр хүүхдүүдэд төрийн нэрийн өмнөөс талархал илэрхийлж, хүндэтгэл үзүүллээ.
Баярын хуралд Батлан хамгаалахын сайд Д.Батлут, Зэвсэгт хүчний Жанжин штабын дарга, дэслэгч генерал С.Ганбямба болон Батлан хамгаалах яам, Зэвсэгт хүчний Жанжин штаб, төрлийн цэргийн командлал, удирдах бие бүрэлдэхүүн, ахмад дайчид, генерал, офицер, ахлагч, түрүүч, байлдагч, сонсогчдын төлөөлөл оролцлоо.
-
Үйл явдал2024/12/06
Нийт 50.5 тонн давс, 20 тонн бодис, 10 метр.куб дайрга цацаж, авто замын зорчих ...
-
Дэлхий нийтээр..2021/01/12
Нийгмийн даатгалын дэвтрийг цахимжуулах бэлтгэл ажлыг хангаж байна
-
Дэлхий нийтээр..2023/02/16
Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг БНСУ-ын Гадаад хэргийн сайд Пак Жин-тэй уулзав...
-
Хэн юу хэлэв...2019/09/11
“Цахим сэтгүүл зүй ба монгол хэлний дархлаа” сэдэвт сургалт болно