Женевт төвтэй Дэлхийн худалдааны байгууллагын Сайд нарын 14 дүгээр бага хурал энэ сарын 25-29-ний өдрүүдэд Камерун Улсын Яаунде хотноо болж өндөрлөв. Тус бага хурлын хүрээнд Монгол Улс далайд гарцгүй хөгжиж буй 32 улсын сайд нарын хурлыг гуравдугаар сарын 25-ны өдөр даргалан зохион байгууллаа.

Далайд гарцгүй хөгжиж буй орнуудын Женев дэх бүлгийн зохицуулагчаар ажиллаж буй Монгол Улсыг төлөөлж, НҮБ-ын Женев дэх төв, Дэлхийн худалдааны байгууллага болон олон улсын бусад байгууллагын дэргэд суугаа Байнгын төлөөлөгч, Элчин сайд Д.Гэрэлмаа хурлыг нээж үг хэлэв.

Тэрбээр далайд гарцгүй хөгжиж буй орнуудад нийтлэг тулгарч буй худалдааны саад бэрхшээлийг даван туулах, олон улсын худалдаа, эдийн засаг, хөрөнгө оруулалт, цахим шилжилт болон интеграцид нэгдэх боломжийг бүрдүүлэхэд хамтын ажиллагаа чухал болохыг онцоллоо. Мөн далайд гарцгүй хөгжиж буй орнуудын Үйл ажиллагааны Авазагийн хөтөлбөр 2024-2034 оны хэрэгжилтийг эрчимжүүлэх шаардлагатайг тэмдэглэв.

Сайд нарын хуралд Дэлхийн худалдааны байгууллагын дэд захирал Жанг Шиангчен, НҮБ-ын Худалдаа, хөгжлийн байгууллагын Ерөнхий нарийн бичгийн даргын орлогч П.М.Морено, Олон улсын худалдааны төвийн Бүс нутгийн хөгжлийн хөтөлбөрийн газрын дарга Э.Оливериа Гомез, НҮБ-ын Нэн буурай хөгжилтэй, далайд гарцгүй хөгжиж буй болон арлын жижиг орнуудын асуудал эрхэлсэн Дээд төлөөлөгчийн газрын эдийн засгийн зөвлөх Жэми Маклеод, Далайд гарцгүй хөгжиж буй орнуудын Олон улсын судалгааны төвийн гүйцэтгэх захирал Д.Дөлгөөн нар оролцож, байр сууриа илэрхийлэв.

Далайд гарцгүй хөгжиж буй 32 улсын 25 улсын төлөөлөл Дэлхийн худалдааны байгууллагын Сайд нарын 14 дүгээр бага хуралд оролцож байна. Эдгээр улсын төлөөлөгчид Дэлхийн худалдааны байгууллагын хүрээнд нэгдмэл байр суурь илэрхийлэх, худалдаа, хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэх, хүний нөөцийн чадавхыг бэхжүүлэх, хамтын төсөл, хөтөлбөр хэрэгжүүлэх чиглэлээр санал солилцов.

Хурлын үр дүнд далайд гарцгүй хөгжиж буй орнуудын сайд нарын хамтарсан тунхаглал баталж, Дэлхийн худалдааны байгууллагын Сайд нарын 14 дүгээр бага хурлын төгсгөлийн баримт бичигт тусгуулахаар Нарийн бичгийн дарга нарын газарт хүргүүлсэн байна.

ОХУ бензиний экспортыг түр хугацаанд хязгаарлах шийдвэр гаргасан ч Монгол Улсад нийлүүлэх шатахууны нийлүүлэлт хэвийн үргэлжилнэ гэж ОХУ-ын төрийн мэдээллийн ТАСС агентлаг мэдээллээ.

ОХУ-ын Засгийн газрын шийдвэрээр 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 1-нээс долоодугаар сарын 31 хүртэл бензиний экспортыг түр хугацаанд хязгаарлахаар болсон. Энэхүү арга хэмжээ нь дотоодын шатахууны зах зээлийг тогтворжуулах, улирлын эрэлтийг хангах зорилготой гэж албаны эх сурвалжууд тайлбарласан байна.

Гэсэн хэдий ч Монгол Улсад нийлүүлэх шатахууны нийлүүлэлтэд энэ шийдвэр нөлөөлөхгүй гэж ОХУ-ын тал мэдэгджээ. ТАСС агентлагийн мэдээлснээр Монгол Улс болон ОХУ хооронд байгуулсан Засгийн газар хоорондын шатахуун нийлүүлэх гэрээ хүчинтэй хэвээр бөгөөд нийлүүлэлт төлөвлөгөөний дагуу үргэлжилнэ.

Мөн Монгол Улсад нийлүүлэх шатахууны хэмжээг гэрээгээр баталгаажуулсан тул бензиний экспортын түр хязгаарлалт нь Монголын нийлүүлэлтэд шууд нөлөөлөхгүй гэж онцолсон байна. ОХУ-ын шатахуун нийлүүлэлт 2026 оныг дуустал тогтвортой үргэлжилнэ гэсэн мэдээлэл мөн дурдагджээ.

ОХУ бензиний экспортыг түр хязгаарлах шийдвэр гаргасан нь сүүлийн үед дотоодын шатахууны эрэлт нэмэгдэж, нефть боловсруулах зарим үйлдвэрүүдэд засвар үйлчилгээ хийгдэж байгаатай холбоотой гэж албаныхан тайлбарласан байна.

Үүнээс гадна Ойрхи Дорнодын нөхцөл байдал хурцдаж, дэлхийн шатахууны зах зээлд тодорхойгүй байдал нэмэгдсэн нь ОХУ-ын дотоодын шатахууны үнийг тогтворжуулах шаардлага үүсгэсэн гэж шинжээчид үзэж байна.

Олон улсын Reuters агентлаг мөн ОХУ бензиний экспортыг түр хугацаанд хязгаарлах шийдвэр гаргасныг баталж, дотоодын шатахууны үнийг тогтвортой байлгах зорилготой гэж мэдээлсэн байна.

Монгол Улс шатахууныхаа 90 гаруй хувийг ОХУ-аас импортолдог бөгөөд иймд шатахууны нийлүүлэлттэй холбоотой мэдээлэл дотоодын зах зээлд онцгой анхаарал татаж байна. Гэвч энэ удаагийн шийдвэр нь Монгол Улсад нийлүүлэх шатахуунд шууд нөлөөлөхгүй гэж ОХУ-ын тал мэдэгдсэнээр нийлүүлэлт хэвийн үргэлжлэх нөхцөл бүрдэж байна.

ОХУ 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 1-нээс эхлэн бензиний экспортыг түр хугацаанд хязгаарлах шийдвэр гаргасан талаар ОХУ-ын төрийн мэдээллийн ТАСС агентлаг мэдээллээ.

Тус шийдвэрийн дагуу бензиний экспортын хориг долоодугаар сарын 31 хүртэл үргэлжлэх бөгөөд дотоодын шатахууны зах зээлийг тогтворжуулах, улирлын эрэлтийг хангах зорилготой гэж ОХУ-ын Засгийн газрын эх сурвалжууд тайлбарласан байна. Хөдөө аж ахуйн улирал эхэлж буйтай холбоотойгоор дотоодын шатахууны эрэлт нэмэгдэх төлөвтэй байгаа нь ийм шийдвэр гаргахад нөлөөлжээ.

Олон улсын Reuters агентлагийн мэдээлснээр, ОХУ өмнө нь мөн ижил төрлийн хязгаарлалт хийж байсан бөгөөд энэ нь бүс нутгийн шатахууны зах зээлд тодорхой хэмжээгээр нөлөөлж байсан юм. ОХУ нь дэлхийн томоохон шатахуун экспортлогч орнуудын нэг бөгөөд ялангуяа Төв Ази, Кавказ болон Африкийн зарим оронд бензиний нийлүүлэлтэд чухал байр суурь эзэлдэг.

Шинжээчдийн үзэж буйгаар ОХУ бензиний экспортоо түр хязгаарласнаар дэлхийн шатахууны зах зээлд нийлүүлэлт буурч, үнийн өсөлтөд дарамт үүсэх магадлалтай. Ялангуяа ОХУ-аас шатахуун импортолдог орнууд өөр эх үүсвэр хайх шаардлагатай болж, бүс нутгийн шатахууны үнэ хэлбэлзэх эрсдэл нэмэгдэх төлөвтэй байна.

Мөн Ойрхи Дорнод дахь хурцадмал байдал, Персийн булангийн бүсийн тодорхойгүй нөхцөлтэй давхцаж байгаа нь дэлхийн эрчим хүчний зах зээлд давхар нөлөө үзүүлэхээр байна. Персийн булан нь дэлхийн газрын тосны нийлүүлэлтийн чухал бүс нутаг тул ОХУ-ын шатахууны экспортын хязгаарлалттай зэрэгцэн зах зээлийн эрсдэл нэмэгдэж болзошгүй гэж шинжээчид үзэж байна.

ТАСС агентлагийн мэдээлснээр Монгол Улсад нийлүүлэх шатахууны нийлүүлэлт Засгийн газар хоорондын гэрээний хүрээнд үргэлжилж, нийлүүлэлтэд шууд нөлөөлөхгүй гэж ОХУ-ын тал мэдэгджээ.

ОХУ-ын энэхүү шийдвэр нь дэлхийн шатахууны зах зээлд тодорхойгүй байдал нэмэгдсэн энэ үед гарч буйгаараа анхаарал татаж байна. Шинжээчдийн үзэж буйгаар нийлүүлэлтийн хязгаарлалт үргэлжилбэл шатахууны үнэ өсөх, бүс нутгийн зах зээлд савлагаа үүсэх эрсдэл нэмэгдэх төлөвтэй байна.