Дэлхий нийтээр..
Говийн бүсийн иргэд бүсчилсэн хөгжлийн бодлогыг дэмжиж байна
УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуулийн Vll тойрог буюу говийн бүсэд Монгол Ардын намаас нэр дэвшигчид Өмнөговь аймгийн Ханбогд сумын иргэд, сонгогчидтой уулзаж, мөрийн хөтөлбөрөө танилцууллаа.
Говийн бүсэд МАН-аас нэр дэвшигч Ө.Золбаяр “Говь нутагтаа, байгаль эх дэлхийдээ өгөх сэтгэлээр хандах цаг болсон. Тийм учраас МАН 2024 оны УИХ-ын сонгуулийн мөрийн хөтөлбөртөө “Хэрлэн Тоонот, “Орхон Онги” гэсэн хоёр төслийг хэрэгжүүлнэ гэж тусгасан. Энэ төсөл хэрэгжсэнээр нэгдүгээрт, Говийн бүсийн бэлчээрийг усжуулна. Хоёрдугаарт, хөдөө аж ахуйд хэрэглэнэ. Гуравдугаарт, ундны усны хүрэлцээ сайжирна. Хамгийн гол нь эргэж нөхөн сэргэдэггүй гүний усыг уул уурхайд ашиглахаа болих юм” хэмээн онцоллоо.
Бүсчилсэн хөгжлийн бодлогын хүрээнд УИХ-аас Хот, тосгоны эрх зүйн байдлын тухай хуулийн өөрчлөлт оруулсан билээ. Ингэснээр Өмнөговь аймгийн Ханбогд сум 2025 оноос хотын статустай болох эрх зүйн орчин бүрдсэн гэдгийг нэр дэвшигчид тодотгож байв.
УИХ-ын сонгуулийн Vll тойрогт МАН-аас нэр дэвшигч Б.Дэлгэрсайхан “Ашигт малтмал, уул уурхайгаа дагасан энэ бүс нутгаа хот болгон хөгжүүлж, говийн бүсэд амьдарч байгаа олон залуусаа ажлын байртай болгох, залуучууд орон нутагтаа тав тухтай амьдрах, үр хүүхдүүд нь чанартай боловсрол эзэмших, эрүүл мэндийн хүртээмжтэй үйлчилгээ авах энэ бүх асуудлыг шийдэх үүднээс Ханбогдыг хот болгох эрх зүйн шинэчлэлийг хийж өгсөн” гэв.
Монгол Ардын намаас дэвшүүлсэн Бүсчилсэн хөгжлийн бодлого нь хот, хөдөөгийн тэнцвэрийг хангах, бүсийн түвшинд мега төслүүдийг хэрэгжүүлэх ач холбогдолтой, тогтвортой хөгжил рүү чиглэсэн томоохон бодлогын өөрчлөлт гэдгийг нэр дэвшигчид онцоллоо. МАН-аас говийн бүсэд нэр дэвшиж байгаа нэр дэвшигчийг багаар нь дэмжинэ гэж говь нутгийн иргэд хэлж байв.
МАН-аас нэр дэвшигч Т.Энхтүвшин “Говийн бүсэд экспорт, импорт аль аль нь байна. Уул уурхайн олон компаниуд үйл ажиллагаа явуулж байна. Баяжуулах, боловсруулах үйлдвэр ажиллаж байна. Хангай болон баруун аймгийн олон иргэд ажиллаж, амьдарч байна. Бүсээр хөгжихөд бидэнд юу хэрэгтэй вэ. Өмнөговь аймаг жилдээ 8.0 их наяд төгрөг, Дорноговь аймаг жилдээ 1.0 их наяд төгрөг төсөвт өгч байна. Монгол Улсын төвлөрсөн төсвийн гуравны нэгийг зөвхөн говийн бүсээс бүрдүүлж байна. Тийм учраас бид улсын төсөвт төвлөрүүлж байгаа энэ их хэмжээний мөнгөний тодорхой хэсгийг говийн бүсдээ авч үлдэж, бүс нутгийнхаа дэд бүтцийн асуудал, иргэдийн боловсрол, эрүүл мэндийн үйлчилгээнд зориулан зарцуулах боломж бидэнд байна” хэмээв.
2021 онд “Шинэ сэргэлтийн бодлого” батлагдаж Боомтын хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх ажлууд хийгдсэн. Үр дүнд нь манай улс экспортын 5 шинэ гарцтай болж, түүхэндээ анх удаа 70.0 сая тонн нүүрс экспортолжээ.
МАН-аас нэр дэвшигч Б.Саранчимэг “Шинэ сэргэлтийн бодлого”-ын хүрээнд МАН-ын мөрийн хөтөлбөрт Боомтын сэргэлтийн бодлого маш тодорхой туссан. Хөрш орнуудыг холбосон босоо, хөндлөн чиглэлийн төмөр замыг нэмэгдүүлж, нүүрсний экспортыг 100 сая тоннд хүргэнэ. Говийн бүс нь таван том боомттой. Цаашид боомтын хүчин чадал, тоог нэмэгдүүлж зөвхөн нүүрс зөөдөг биш, байгаль орчиндоо ээлтэй аялал жуулчлалыг дэмжсэн боомт болгон хөгжүүлнэ” хэмээн онцолсон.
Монгол Улсын 21 аймаг, 96 сум, хилийн дөрвөн боомт 7.500 км хатуу хучилттай авто замаар холбогдож “Мянганы зам”-ын бүтээн байгуулалтын ажил дууссан билээ. Одоо 21 аймгийг хооронд нь болон хилийн боомтуудтай холбох “Шинэ сэргэлтийн таван тойрог” авто замын бүтээн байгуулалт явагдаж байна.
Дэлхий нийтээр..
Европын Холбооны шүүх “мессенжер”-ийн талаарх шийдвэрийг хэвээр үлдээлээ
Европын Холбооны Ерөнхий шүүх “Мета Платформс” компанийн “Мессенжер” үйлчилгээг бизнесүүд хэрэглэгчдэд хүрэх гол цахим гарц буюу зах зээлд нөлөө бүхий платформ гэж үзсэн Европын Комиссын шийдвэрийг хэвээр үлдээжээ.
Харин “Мета”-гийн “Маркетплейс” үйлчилгээтэй холбоотой хэсэгт шүүх компанийн талд шийдвэр гаргав. Европын Комисс “Маркетплейс”-ийг тусгай зохицуулалтад хамруулах үндэслэлээ хангалттай тайлбарлаагүй гэж үзсэн байна.
Шүүхийн үзсэнээр “Мессенжер” нь бизнесүүд хэрэглэгчдэд хүрэх чухал суваг тул Европын Комисс уг үйлчилгээг Дижитал зах зээлийн тухай хуулийн хүрээнд тусгай зохицуулалтад хамруулахдаа алдаа гаргаагүй аж.
“Мета” компанийн төлөөлөгч “Маркетплейс”-ийн талаарх шүүхийн шийдвэрийг сайшааж, уг үйлчилгээг анхнаасаа ийм ангилалд оруулах ёсгүй байсан нь батлагдлаа хэмээн мэдэгдэв. Харин “Мессенжер”-тэй холбоотой шийдвэрийг судалж, дараагийн алхмаа тодорхойлохоор ажиллаж буйгаа дурджээ.
Европын Холбооны Дижитал зах зээлийн тухай хууль нь томоохон технологийн компаниудын нөлөөг хязгаарлаж, өрсөлдөөнийг тэгш болгох зорилготой. Уг шийдвэрийг Европын Холбооны дээд шатны шүүхэд давж заалдах боломжтой юм.
Дэлхий нийтээр..
Трамп хиймэл оюуны шинэ загваруудыг олон нийтэд нэвтрүүлэхээс өмнө Засгийн газраар шалгуулах захирамжид гарын үсэг зуржээ
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп хиймэл оюуны хамгийн дэвшилтэт загваруудыг олон нийтэд нэвтрүүлэхээс өмнө Засгийн газарт сайн дурын үндсэн дээр танилцуулж, кибер аюулгүй байдлын эрсдэлийг шалгуулах тухай захирамжид гарын үсэг зуржээ.
Уг захирамжийн дагуу технологийн компаниуд шинэ хиймэл оюуны загвараа нийтэд гаргахаас өмнө АНУ-ын төрийн байгууллагуудад 30 хүртэл хоногийн хугацаанд шалгуулах боломжтой. Энэ нь заавал биелүүлэх журам бус, харин сайн дурын хамтын ажиллагаанд тулгуурласан зохицуулалт аж.
Захирамжид Сангийн яам, Батлан хамгаалах яам, Худалдааны яам, Дотоодын аюулгүй байдлын яам болон бусад холбогдох байгууллагыг хиймэл оюуны компаниудтай тохиролцоо хийхээр тусгасан байна. Төрийн байгууллагууд тухайн загвар нь кибер халдлага, чухал дэд бүтцийн аюулгүй байдал, үндэсний аюулгүй байдалд ямар эрсдэл үүсгэж болохыг урьдчилан үнэлэх юм.
Энэхүү шийдвэр нь Трампын засаг захиргаа хиймэл оюуны салбарт өмнөхөөсөө илүү идэвхтэй хяналт тавих чиглэл рүү шилжиж буйг харуулж байна. Өмнө нь тус засаг захиргаа технологийн салбарт хатуу зохицуулалт тогтоохоос болгоомжилж, АНУ-ын өрсөлдөх чадвар, инновацад саад учруулахгүй байх байр суурь баримталж ирсэн юм.
Анхны хувилбарт хиймэл оюуны загваруудыг 90 хүртэл хоног шалгах заалт тусгагдаж байсан ч эцсийн захирамжид энэ хугацааг 30 хоног болгон богиносгожээ. Зарим технологийн компани ийм төрлийн урт хугацааны шалгалт нь шинэ бүтээгдэхүүн гаргах явцыг удаашруулж, АНУ-ын хиймэл оюуны салбарын өрсөлдөх чадварт нөлөөлж болзошгүй гэж болгоомжилсон байна.
Сүүлийн үед хүчирхэг хиймэл оюуны загварууд кибер аюулгүй байдлын эмзэг цэг илрүүлэх, зарим тохиолдолд халдлагын арга замыг илүү боловсронгуй болгох эрсдэлтэй гэх анхааруулга нэмэгдсэн. Тиймээс Цагаан ордон уг захирамжийг үндэсний аюулгүй байдал, кибер хамгаалалтыг бэхжүүлэх алхам гэж тайлбарлажээ.
Гэхдээ уг зохицуулалт нь хиймэл оюуны компаниудад заавал биелүүлэх зөвшөөрлийн тогтолцоо тогтоогоогүй. Харин Засгийн газар, хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагаагаар эрсдэлийг эрт илрүүлж, олон нийтэд нэвтрэхээс өмнө аюулгүй байдлын үнэлгээ хийх зорилготой гэж албаныхан мэдэгдэв.
Шинжээчдийн үзэж буйгаар, энэ алхам нь АНУ хиймэл оюуны хөгжлийг хэт хязгаарлахгүйгээр үндэсний аюулгүй байдлын эрсдэлийг бууруулах тэнцвэр хайж буйг илтгэж байна. Хятадтай өрсөлдөх технологийн өрсөлдөөн ширүүсэж буй энэ үед Вашингтон хиймэл оюуны салбарт тэргүүлэх байр сууриа хадгалах, нэгэн зэрэг шинэ эрсдэлээс сэргийлэхийг зорьж буй юм.
Дэлхий нийтээр..
АНУ-д ажлын байрны зар нэмэгдсэн ч ажилд авах идэвх сулрав
АНУ-д дөрөвдүгээр сард сул ажлын байрны тоо огцом нэмэгдсэн ч ажилд авах үзүүлэлт буурч, хөдөлмөрийн зах зээлд болгоомжлол хэвээр байгааг харууллаа.
Тус улсын Хөдөлмөрийн яамны “Job Openings and Labor Turnover Survey” буюу JOLTS тайланд дурдсанаар, дөрөвдүгээр сард сул ажлын байр 731 мянгаар нэмэгдэж, 7.6 саяд хүрчээ. Энэ нь 2024 оны тавдугаар сараас хойших хамгийн өндөр үзүүлэлт болов.
Гэсэн хэдий ч ажилд авсан хүний тоо өмнөх сараас 419 мянгаар буурч, 5.1 сая болсон байна. Ажилд авах түвшин 3.5 хувиас 3.2 хувь болж буурсан нь компаниуд ажиллах хүч хайж байгаа ч шинэ ажилтан авахдаа болгоомжилж буйг илтгэв.
Сул ажлын байрны өсөлтийн дийлэнх нь мэргэжлийн болон бизнесийн үйлчилгээний салбарт ногджээ. Тухайлбал, энэ салбарт ажлын байр 668 мянгаар нэмэгдсэн бол санхүү, даатгалын салбарт 134 мянгаар, зочид буудал, хоол үйлчилгээний салбарт 74 мянгаар буурсан байна.
Мөн ажлаас өөрийн хүсэлтээр гарах үзүүлэлт 1.9 хувь болж буурсан нь ажилчдын хөдөлмөрийн зах зээлд итгэх итгэл сул байгааг харуулж байна. Харин цомхотголын түвшин харьцангуй тогтвортой хэвээр буюу 1.1 хувьтай гарчээ.
Шинжээчдийн үзэж буйгаар, АНУ-ын хөдөлмөрийн зах зээл “бага ажилд авалт, бага цомхотгол”-ын төлөвт шилжсэн хэвээр байна. Ажлын байрны зар нэмэгдсэн ч ажил олгогчид эдийн засгийн тодорхойгүй нөхцөл, зардлын өсөлтөөс шалтгаалан шинэ ажилтан авах шийдвэрээ хойшлуулж буй бололтой.
Эдийн засагчид тавдугаар сарын хөдөлмөр эрхлэлтийн тайланг анхааралтай хүлээж байна. Уг тайлан АНУ-ын хөдөлмөрийн зах зээл үнэхээр сэргэж эхэлсэн эсэх, эсвэл ажлын байрны зарын өсөлт түр зуурын үзэгдэл байсан уу гэдгийг тодруулах чухал үзүүлэлт болох юм.
