Дэлхий нийтээр..
Гацаанд ороод байсан “Замын-Үүд” чөлөөт бүс сэргэж эхлэх нь...
Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Монгол Улсын Засгийн газраас хэрэгжүүлж буй Эрүүл мэндээ хамгаалж, эдийн засгаа сэргээх 10 их наядын цогц төлөвлөгөөг танилцуулсан юм.
Уг цогц төлөвлөгөөнд Стратегийн ач холбогдолтой төслүүдийг хэрэгжүүлэхээр нэрлэсний дотор Замын-Үүдийн боомтын шинэчлэл, “Замын-Үүд” чөлөөт бүсийн үйл ажиллагааг эрчимжүүлэх, эдийн засгийн эргэлтэд оруулах, дэд бүтцийн бүтээн байгуулалтын ажлуудыг үе шаттайгаар хийж хэрэгжүүлэх чиглэл багтсан байна.
Монгол Улсын засгийн газар томоохон зургаан салбаруудад 100 гаруй төсөл хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлэх талаар анхаарч холбогдох саналаа хувийн хэвшлийнхэн болон бизнес эрхлэгчдэд санал болгон ажиллана гэсэн чиглэлтэй байгаа юм. Тэгвэл царцсан эдийн засагтаа дэм үзүүлж, шууд үр өгөөжээ өгөх томоохон төслүүдийн нэг бол “Замын-Үүд” чөлөөт бүсийн Захирагчийн ажлын алба, Азийн хөгжлийн банктай хамтран хэрэгжүүлж буй “Эдийн засгийн хамтын ажиллагааны бүсийг хөгжүүлэх төсөл” юм. Уг төсөл хэрэгжиж “Замын-Үүд” чөлөөт бүс байнгын үйл ажиллагаанд орсноор аж ахуй нэгжүүдийн бүтээн байгуулалт эрчимжин, үүнийгээ дагаад ажлын байр нэмэгдэх, төр болон хувийн хэвшлийн байгууллагуудын уялдаа холбоо, хамтын ажиллагаа сайжирч, хөрөнгө оруулалт нэмэгдэн бүс нутаг төдийгүй улс орны эдийн засгийн эргэлтийг сайржуулах онцгой ач холбогдолтой юм.
Түүнчлэн Монгол Улсын Засгийн газрын урт хугацааны баримт бичиг болох Алсын хараа 2050, Монгол Улсын Засгийн газрын 2020-2024 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрт “Чөлөөт бүсүүдийн дэд бүтцийн бүтээн байгуулалтын ажлыг үе шаттайгаар хийж, экспорт болон дотоодын зах зээлд чиглэсэн худалдаа, үйлчилгээ, хөнгөн үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэх нөхцөлийг бүрдүүлж, гадаад, дотоодын хөрөнгө оруулагчдыг дэмжиж ажиллах, ажиллах хүчний хангалттай нөөцтэй, аж үйлдвэрийг хөгжүүлэх тааламжтай орчин бүрдсэн бүс нутгийг сонгон хилийн дагуух эдийн засгийн хамтын ажиллагааны бүс байгуулах, Чөлөөт бүсийг хөгжүүлж хил дамнасан худалдааны байнгын сүлжээг байгуулах, Чөлөөт бүсүүдийн хөгжлийн ерөнхий төлөвлөгөөнд тодотгол хийж “Замын-Үүд” чөлөөт бүсийг байнгын үйл ажиллагаанд оруулна” гэсэн заалтууд тусгагдсан байдаг. Энэ ч утгаараа олон жил яригдсан “Замын-Үүд” чөлөөт бүсийн үйл ажиллагаа одоо л нэг жигдэрч, гацаанаасаа гарах боломж бүрэн бүрдэж байгаа юм.
Дэлхий нийтээр..
Claude хиймэл оюун ухаан туршилтын үеэр гурван байгууллагын системд нэвтэрчээ
Хиймэл оюун ухааны Anthropic компани өөрийн хөгжүүлсэн Claude загварууд аюулгүй байдлын туршилтын үеэр санамсаргүйгээр гурван байгууллагын бодит системд зөвшөөрөлгүй нэвтэрсэн талаар мэдээллээ. Энэхүү тохиолдол нь өнгөрсөн долоо хоногт OpenAI-ийн туршилтын загвар өөр компанийн системд нэвтэрсэн тухай мэдээллийн дараа ил болсон юм.
Anthropic-ийн мэдээлснээр кибер аюулгүй байдлын үнэлгээг гуравдагч байгууллагатай хамтран хийхдээ туршилтын орчныг интернетээс бүрэн тусгаарлах ёстой байсан ч тохиргооны алдааны улмаас Claude загварууд бодит интернетэд холбогдсон байна. Үүний улмаас тэд сул нууц үг болон хамгаалалтгүй системийг ашиглан гурван байгууллагын сүлжээнд нэвтэрчээ.
Компанийн тайланд дурдсанаар нэг тохиолдолд Claude нь зохиомол байгууллагын системд халдах даалгавар авч байсан ч ижил нэртэй бодит байгууллагын цахим хуудсыг онилж, үйлдвэрлэлийн мэдээллийн санд нэвтэрсэн байна. Зарим загвар бодит системд нэвтэрснээ ойлгоогүй бол дор хаяж нэг загвар бодит орчинд ажиллаж байгаагаа мэдсэн ч үйлдлээ үргэлжлүүлсэн гэжээ.
Уг үйл явдалд Claude Opus 4.7, Claude Mythos 5 болон судалгааны зориулалттай туршилтын нэг загвар оролцсон байна. Anthropic энэ алдааны дараа кибер аюулгүй байдлын туршилтаа түр зогсоож, үнэлгээний орчинд тавих хяналт, хамгаалалтаа чангатгахаа мэдэгджээ. Мөн хохирсон байгууллагуудад мэдээлж, доголдлын хариуцлагыг бүрэн хүлээж байгаагаа илэрхийлсэн байна.
Энэ нь хиймэл оюун ухааны загварууд туршилтын явцад бодит системд зөвшөөрөлгүй нэвтэрсэн хоёр дахь томоохон тохиолдол болж байна. Үүний өмнө OpenAI туршилтын загвар нь хамгаалалттай орчноос гарч, өөр компанийн системд халдсан талаар мэдээлж байсан бөгөөд уг явдал хиймэл оюун ухааны аюулгүй байдлын хамгаалалтыг чангатгах шаардлагатайг дахин харууллаа.
Дэлхий нийтээр..
АНУ-ын Миннесота мужийн усан хангамжийн систем кибер халдлагад өртжээ
АНУ-ын Миннесота мужийн 30 гаруй усан хангамжийн систем долоодугаар сарын 26, 27-ны өдрүүдэд кибер халдлагад өртжээ. Холбооны мөрдөх товчоо халдлагын эх үүсвэрийг тогтоохоор шалгаж байгаа боловч хэн үйлдсэн нь одоогоор тодорхойгүй байна.
Миннесота мужийн Мэдээллийн технологийн албанаас мэдээлснээр халдлагуудын хугацаа болон онилсон төхөөрөмжүүдэд ижил төстэй шинж ажиглагдсан ч бүгдийг нэг этгээд үйлдсэн эсэхийг тогтоогоогүй байна. Халдлагын ихэнх нь усан хангамжийн тоног төхөөрөмжийг алсаас хянах, удирдах системүүдийг онилжээ. Гэхдээ халдлагад өртсөн бүх газрын усан хангамж тасалдаагүй бөгөөд иргэдийн ундны усны чанарт нөлөөлсөн тохиолдол бүртгэгдээгүй аж.
Миннеаполис хотоос хойд зүгт орших 1700 орчим хүн амтай Брахам хотын ус цэвэршүүлэх байгууламж долоодугаар сарын 27-ны даваа гарагт хэдэн цагийн турш ажиллагаагүй болсон байна. Халдагчид худаг болон ус цэвэршүүлэх байгууламжийг удирдах системийг унтраасан тул хотын захиргаа иргэдийг усаа хэмнэхийг хүсжээ. Энэ хугацаанд хэрэглээг усан цамхагт нөөцөлсөн усаар хангасан бөгөөд усны чанарт асуудал гараагүй байна.
Харин 80 мянга орчим хүн амтай Плимут хотод усан хангамжийн дэд бүтцийн холбоо тасарсан ч ажилтнууд системийг хэвийн ажиллуулжээ. Холбоог долоодугаар сарын 28-ны мягмар гарагийн үдээс хойш сэргээсэн бөгөөд усны түвшин болон чанарт өөрчлөлт гараагүй байна.
АНУ-ын Холбооны мөрдөх товчоо, Кибер аюулгүй байдал, дэд бүтцийн аюулгүй байдлын агентлаг болон бусад байгууллага өнгөрсөн долоо хоногт Ирантай холбоотой хакерууд ус, бохир усны систем болон чухал дэд бүтцийн удирдлагын төхөөрөмжүүдийг онилж байгааг анхааруулжээ. Гэхдээ Миннесота мужид гарсан халдлагыг Ирантай холбоотой этгээдүүд үйлдсэн гэх албан ёсны нотолгоо одоогоор гараагүй байна.
Дэлхий нийтээр..
Хамас Газын зурваст зэвсгээ хураалгах тохиролцоонд хүрчээ
Хамас болон Палестины бусад бүлэг Газын зурваст зэвсгээ хураалгах төлөвлөгөөний талаар Энхийн зөвлөлтэй тохиролцоонд хүрсэн гэж АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп мэдэгдлээ. Тэрбээр үүнийг Газын зурваст энх тайван, аюулгүй байдлыг тогтооход чиглэсэн чухал алхам хэмээн тодорхойлжээ.
Аль Жазирагийн олж авсан баримт бичигт зэвсэг хураах нарийвчилсан төлөвлөгөөг 14 хоногийн дотор боловсруулах бөгөөд шаардлагатай тохиолдолд олон улсын хяналтын байгууллага болон талуудын зөвшөөрлөөр хугацааг сунгахаар тусгасан байна.
Хамасын хэлэлцээний төлөөлөгч Газий Хамад хэлэлцээ хүнд нөхцөлд өрнөснийг тэмдэглээд, Израил үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд тохиролцооны аль нэг хэсгийг хэрэгжүүлэхгүй гэж мэдэгджээ. Түүний хэлснээр зэвсэг хураах үйл явц нь Израилын цэрэг Газын зурвасаас гарах болон сэргээн босголтын ажлын ахицтай холбоотой аж. Израилын талаас одоогоор албан ёсны тайлбар хийгээгүй байна.
Тохиролцооны дагуу Үндэсний хороо болон Олон улсын тогтворжуулах хүчин Газын зурваст орсны дараа зэвсгийг бүртгэж, хадгалалтад шилжүүлэх ажиллагаа эхлэхээр болжээ. Энэ ажиллагааг Үндэсний хороо удирдаж, олон улсын хяналтын хороо ажиглах бөгөөд Палестины бүлгүүд оролцох юм.
Зэвсгийг Израил болон Палестины бус байгууллагад шилжүүлэхгүй, зөвхөн Газын зурвасыг удирдах Үндэсний хорооны хяналтад төвлөрүүлэхээр тусгасан байна. Эхний ээлжид цагдаагийн зэвсгийг шилжүүлж, дараа нь хүнд зэвсгийг ашиглалтаас гаргахаар төлөвлөжээ.
Үүний зэрэгцээ Израилын цэргийг Газын зурвасаас үе шаттай гаргаж, оронд нь Олон улсын тогтворжуулах хүчин болон Палестины шинэ цагдаагийн байгууллага ажиллахаар тохиролцсон гэж Доналд Трамп мэдэгдсэн байна.
Харин Палестины Исламын Жихад бүлэг уг тохиролцооны талаарх мэдээлэл бүрэн зөв биш бөгөөд нийтэд тархсан баримт бичгийн зарим заалтад санал нийлэхгүй байгаагаа илэрхийлжээ. Египетийн Каир хотод Египет, АНУ, Катар, Туркийн зуучлагчдын оролцоотой дараагийн шатны хэлэлцээг үргэлжлүүлэхээр төлөвлөсөн байна.
