Чөлөөт бүс
Охин минь би чиний хамгийн сайхан дурсамж байхыг хүсч байна
Би эмээ өвөө дээрээ өссөн хөгшчүүдийн хүүхэд. Хайранд бялуурч, чихрэнд халтардсан бага насаа би дурсахдаа эмээгээ, бас өвөөгөө, ээжийгээ өөрийн эрхгүй дурсан санадаг юм. Би бас их дэггүй охин байлаа. 36-гийн гутал нэртэй дотоод үйлдвэрийн гутлыг хэдхэн хоногийн дотор точийлдоод дуусгачихна. Хоншоор нь хөдөс шиг цайчихсан гутлын өнгийг түрүүнээс нь л олж харж болдог байлаа. Час улаан хацартай, хөвөнтэй өмд нь тоос шороонд гялайчихсан хачин халтар амьтан хаа сайгүй гүйж явна. Дандаа л гүйж явна.
Нэг л өдөр өвөө маань унаж, эмээ бид хоёр төв суурин газар бараадсан юм. Хөөрхий дөө муу эмээ маань өвөөгөөс хойш бие нь муудаж, намайг төрсөн гэр оронд нь дасгах гэж хот суурин газар амьдрах гэж хэрдээ л зовсон байх даа. Гэвч би гэртээ бараг л орохгүй. Эмээгээ бараадаж, эмээ маань галаа бараадаж, хөгшин, хөвөө хоёр амьтан өвөөгөө санаж, өдрийг өнгөрүүлнэ.
Эмээ маань охиныхоо төрсөн өдрийг тэмдэглэх гэж эртнээс бэлтгэж, орос дэлгүүрээс молоко захиж авчруулж, авдрандаа гурилан чихэр нуучихсаныг мэдэж байгаа учраас би авдраа сахиж, эмээ авдарныхаа түлхүүрийг сахиж нилээд хэд хонолоо. Харамсалтай нь тэр төрсөн өдрийг би эмээтэйгээ тэмдэглэж чадаагүй. Яг миний төрсөн өдрийн өглөө эмээ маань намайг яг элгэндээ наагаад бурханы оронд явчихсан байж билээ. Надад эмээгийн минь сүүлчийн амьсгал, бас сүүлчийн хүсэл мөрөөдөл шингэж үлдсэн гэж өдгөө би сүслэн боддог юм. Эмээгийн бэлтгэж тавьсан чихэр, молоког ээж надад өгч, сүүтэй будаа чанаж, тэр өдрийг нулимстай өнгөрүүлсэн. Үүнээс хойш би төрсөн өдөр гэдэг баярын сайхныг мэдрэхээ больчихсон юм.
Жилийн жилд, миний төрсөн өдрөөр ээж молоко авчирч, сүүтэй будаа чанаж, хавийн хүүхэд нохой хооллоно. Ээжий минь ээжийгээ санаж, би эмээгээ үгүйлж энэ өдрийг өнгөрүүлсээр олон жилийг үдсэн байх юм. Харин хөөрхий муу ээжээсээ хойш төрсөн өдөр болгоноороо санадаг хүний тоо дахин нэгээр нэмэгдсэн дээ. Хүмүүс надаас “Яагаад төрсөн өдрөө тэмдэглэдэггүй юм бэ?” гэж гайхан асуудаг.
Үнэндээ баярлах бус гуниглаж, хөөрч догдлох бус хуучин тэр л дурсамжуудыг эргэн сөхөж харах л надад сайхан санагддаг байлаа. Харин охидуудынхаа төрсөн өдрийг сайхан тэмдэглэж өгөх юмсан гэж би хичээдэг. Яг л над шиг хэзээ нэгэн цагт ээжийгээ санаж суух сайхан дурсамжуудынх нь нэгээхэн хэсэгт төрсөн өдөр нь багтаж байгаасай гэж хүсдэг. Би ээжийгээ хамгийн сайхнаар дурсан санаж, үгүйлэн ганцаарддаг. Тиймээс охидуудынхаа хамгийн сайхан дурсамж болж үлдэхийг хүсдэг.
Чөлөөт бүс
Өмнөд Хятадын тэнгисийг захирч асан Улаан далбаат флот
Арван есдүгээр зууны эхэн үед Өмнөд Хятадын тэнгисийг бараг бүхэлд нь хяналтдаа авч байсан Улаан далбаат флот хэмээх далайн дээрэмчдийн нэгдэл түүхэнд хамгийн хүчирхэгт тооцогддог байна. Тухайн үед энэ флотын хүч зарим улсын тэнгисийн цэргээс ч илүү байсан гэж судлаачид үздэг.
Улаан далбаат флот нь олон жижиг дээрэмчдийн бүлгүүд нэгдэн байгуулагдсан том холбоо байжээ. Тэдний мэдэлд хэдэн зуун хөлөг онгоц, хэдэн арван мянган далайн дээрэмчин байсан бөгөөд Өмнөд Хятадын тэнгисийн худалдааны замыг хянаж, худалдааны хөлөг онгоцноос татвар авч байв. Хятад, Вьетнам, Тайвань, Макао орчмын усан замыг тэдний зөвшөөрөлгүйгээр ашиглахад бэрх болсон байна.
Энэхүү флотын хамгийн онцлог нь эмэгтэй удирдагчтай байсан явдал юм. Чин Ши хэмээх эмэгтэй нөхрийнхөө нас барсны дараа флотыг удирдаж, бүх далайн дээрэмчдийн бүлгийг нэгтгэж чадсан байна. Тэрбээр маш хатуу дүрэм тогтоож, тушаал зөрчсөн, олз нууцалсан, сахилга бат алдагдуулсан тохиолдолд хатуу шийтгэл оногдуулдаг байжээ. Энэ нь флотын зохион байгуулалтыг сайжруулж, хүчийг нь улам нэмэгдүүлсэн гэж үздэг.
Хятадын эзэнт гүрэн болон бусад орны тэнгисийн хүчин Улаан далбаат флотыг дарахаар хэд хэдэн удаа оролдсон ч амжилт олоогүй байна. Эцэст нь Хятадын эрх баригчид тэдэнтэй хэлэлцээр хийж, өршөөл үзүүлэхээр тохиролцсон байдаг. Ингэснээр Улаан далбаат флотын удирдагч Чин Ши олз хөрөнгөө хадгалан тайван амьдралд шилжсэн нь түүхэнд ховор тохиолдолд тооцогддог.
Судлаачдын үзэж буйгаар Улаан далбаат флот нь далайн дээрэмчдийн түүхэнд хамгийн том, хамгийн зохион байгуулалттай хүч байсан бөгөөд тухайн үед Өмнөд Хятадын тэнгисийн худалдаа, тээврийн аюулгүй байдалд ихээхэн нөлөө үзүүлж байжээ.
Чөлөөт бүс
Хүн төрөлхтөн 50 гаруй жилийн дараа дахин Сар луу нисэв
АНУ 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 1-нд Сар руу чиглэсэн Артемис хоёр хөтөлбөрийн нислэгийг амжилттай хөөргөлөө. Энэ нь 1972 оноос хойш буюу 50 гаруй жилийн дараа хүнтэй Сарны нислэг хийж буй анхны тохиолдол боллоо.
Сансрын хөлөг Флорида муж дахь Кеннедигийн сансрын төвөөс хөөрч, дөрвөн сансрын нисэгчийг Сарны тойрог нислэгт илгээжээ. Нислэгт
- Рейд Уайзман
- Виктор Гловер
- Кристина Кох
- Канадын сансрын нисэгч Жереми Хансен
нар оролцож байна.
Энэхүү нислэг ойролцоогоор 10 хоног үргэлжлэх бөгөөд сансрын хөлөг Сарны орчимд тойрон нисээд дэлхийд буцаж ирэх төлөвтэй. Энэ удаагийн нислэг Сар дээр буухгүй ч ирээдүйн хүнтэй буултын бэлтгэл туршилтын гол шат гэж үзэж байна.
Артемис хоёр хөтөлбөрийн хүрээнд:
- Сансрын хөлгийн системүүдийг турших
- Амьдрах орчны төхөөрөмж шалгах
- Сарны өмнөд туйлын бүсийг судлах
- Ирээдүйн буултын бэлтгэл хийх
зорилго дэвшүүлжээ.
Энэ нислэг амжилттай болвол:
- 2027 онд хүн Сар дээр буух
- 2028 онд Сарны байнгын станц байгуулах
төлөвлөгөө хэрэгжих боломжтой гэж АНУ мэдэгдсэн.
Шинжээчдийн үзэж буйгаар энэхүү нислэг нь:
- шинэ сансрын өрсөлдөөн
- Сарны нөөцийн судалгаа
- Ангараг гариг руу чиглэх бэлтгэл
гэсэн гурван том зорилгыг давхар эхлүүлж буй үйл явдал болж байна.
Ийнхүү хүн төрөлхтөн 50 гаруй жилийн дараа дахин Сар руу нисэж, сансрын судалгааны шинэ үе эхэлж буйг дэлхий нийт анхааралтай ажиглаж байна.
Чөлөөт бүс
“No Kings” жагсаал АНУ даяар өрнөв
АНУ-д “No Kings” буюу “Хаангүй улс” уриатай жагсаалууд өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд улс даяар өрнөж, олон сая хүн оролцсон талаар олон улсын хэвлэлүүд мэдээллээ.
Мэдээллээр гуравдугаар сарын 28-нд АНУ-ын бүх 50 мужид 3,300 гаруй жагсаал зохион байгуулагдаж, нийт 8 сая орчим хүн оролцсон нь сүүлийн жилүүдийн хамгийн том эсэргүүцлийн хөдөлгөөнүүдийн нэг болсон гэж зохион байгуулагчид мэдэгджээ.
Жагсаалууд Нью-Йорк, Вашингтон, Чикаго, Миннеаполис, Лос-Анжелес зэрэг томоохон хотуудад өргөн хүрээнд болсон байна. Мөн АНУ-аас гадна Парис, Сидней зэрэг хотуудад дэмжих жагсаал зохион байгуулагдсан талаар мэдээлжээ.
Жагсагчид АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын бодлого, гадаад бодлого, Ирантай холбоотой хурцадмал байдал, цагаачлалын бодлого, амьжиргааны өртгийн өсөлтийг эсэргүүцсэн уриа барьсан байна.
Зарим хотуудад жагсаал тайван болсон бол Портланд, Лос-Анжелес, Даллас зэрэг хотод жагсагчид болон цагдаа нарын хооронд мөргөлдөөн гарсан тухай мэдээлжээ.
“No Kings” хөдөлгөөн нь 2025 онд эхэлсэн бөгөөд
- 2025 оны зургаадугаар сар — 5 сая орчим оролцогч
- 2025 оны аравдугаар сар — 7 сая орчим оролцогч
- 2026 оны гуравдугаар сар — 8 сая орчим оролцогч болсноор улам өргөжиж буй улс төрийн эсэргүүцлийн хөдөлгөөн болж байна.
Шинжээчдийн үзэж буйгаар энэхүү жагсаал нь АНУ-ын дотоод улс төрийн хуваагдал нэмэгдэж буйг харуулж байгаа бөгөөд цаашдын улс төрийн нөхцөл байдалд нөлөөлж болзошгүй гэж үзэж байна.
-
Дэлхий нийтээр..2022/12/07
Онцгой бүрэн эрхт төлөөлөгч Ж.Ганбат Эрчим хүчний сайдын хамт Тавантолгой уурхай...
-
Чөлөөт бүс2023/07/03
Хийлдэг завь тоглоом биш
-
Дэлхий нийтээр..2022/09/06
Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 1023 иргэнийг илрүүлжээ
-
Дэлхий нийтээр..2023/08/01
Хөөсөнцөрийн үйлдвэрт гарсан гал түймрийг унтраахаар ажиллаж байна