Бидэнтэй нэгдэх

Чөлөөт бүс

Пол Гоген : Бид өөр дээрээ мэдрэхээс нааш тэнэглэлийг ойлгодоггүй

Огноо:

,

Сэтгүүлч:

Яаж ч бодоод тайлбарлах аргагүй, ухаан санаа, тэргүүнд багтамгүй хачин давхцал, тэнэглэлүүд хүний амьдралд тохиолдож байдаг. Эрхэм та уншаад стрессээ тайлаарай. Стресс үгүй бол амьдрал сайхан. Бас өөрт тохиолдсон зүйлээ бичээрэй.


Ш.Мюллер гэгч эмэгтэй тархины гэмтэлтэй, Т.Вегас гэгч эр тархины хөнгөн доргилттой, Б.Коркоран гэгч эр буйлны ноцтой гэмтэлтэй, П.Клесик гэгч эм баруун гарын хоёр хуруугүй болж эмнэлэгт иржээ.

Тодруулбал, Мюллер авхай нөхрөө ажилд нь машинаараа дөхүүлж үүдэнд нь ирээд түр баяртай гэж хэлээд үнсэхтэйгээ зэрэгцэн түрхэн зуур цээжээ нөхөртөө ил гарган харуулж, бяцхан айлгүйтээд авч л дээ. Яг энэ үед хажуугаар нь гарч явсан таксины жолооч Т.Вегас нь бүсгүйн нүцгэн цээжийг гэнэт хараад анхаарал алдан замын хажууд байсан шүдний эмнэлгийн ханыг мөргөж орхив. Эмнэлгт хүний шүд үзэж байсан эмч П.Клесик машин мөргөхөд үүссэн доргилтоос болж цочихдоо эмчлүүлэгч Коркораны буйлыг санамсаргүйгээр хүчтэй сэтгэн хатгаж гэмтээхэд Коркоран өвдсөндөө өөрийнх эрхгүй шүдээ тас зуугаад Клесик эмчийн хоёр хурууг тас хазаж орхижээ. Харин мөргөх үед шүдний эмнэлгийн хананаас багагүй хэлтэрхий бүлт үсрэд нүцгэн цээжээ нөхөр сэм харуулан айлгүйтсэн Ш.Мюллер бүсгүйн толгой дээрээс унаж тархины гэмтэл учруулсан байна.

Үүнээс ч тэнэг хачин тэнэг хэрэг бас гарна. Жишээлэхэд, Артур де Соузу Коэльо гэгч бразил эр 2010 оны нэгдүгээр сард машинаа хулгайгаас сэргийлэх мэргэн арга сэджээ. Түүний амьдардаг дүүрэгт нь машины хулгайч дэндүү олон болохоор ямар нэг арга сэдэхээс өөр гарцгүй байж л дээ. Ингээд ням гарагийн орой тэрээр гэрийнхээ үүдэнд тавьсан машинаа тойруулан төмөр торон хашаа хийгээд түүнээ өндөр хүчдэлд залгасан байна. Сайхан унтаж амраад даваа гарагийн өглөө ажилдаа явахаар гэрээс гараад харамсалтайгаар амиа алджээ. Яасан бэ гэхээр ням гарагийн орой нам унтаад өглөө сэрэхдээ машинаа тойруулан барьсан төмөр хашаагаа өндөр хүчдэлд залгасан гэдгээ таг мартан барьж аваад цахилгаанд цохиулсан хэрэг.

Ер нь санаад оромгүй элдэв тэнэг үйлдэл хийхэд хүргэдэг хамгийн гол зүйл нь архи, согтууруулах ундаа байдаг. Үүний нэг жишээ бол Америкийн бөглүү нутгийн хоёр ковбойд тохиолдсон энэ явдал юм. Хэргийн эзэн хоёр эрийн амьдардаг нутаг дахь суурин утсан холбооны компани шугамаа шинэлчэн сольж эхэлжээ. Ингэхдээ нэг хэсэг газар кабель зам доогуур тавигдах ёстой болов. Кабель тавьж байсан ажилтнууд эхлээд замын талыг нь гүнзгийлэн ухаад кабелийнхаа талыг нь тавьчихаад, нөгөө талыг машин гаргах зай үлдээв. Тэгээд ухсан хэсгийн тойруулан элдэв алаг тууз татаж, анхааруулах тэмдэгийг гамгүй өрж хаагуур эргэн тойрохыг сайтар заасан байжээ.

Гэтэл өглөө нь тэр нутгийн шериф буюу манайхаар бол хэсгийн төлөөлөгчийг кабель тавихаар ухсан нүхэнд машин уначихсан байна гэсэн мэдээ иржээ. Хэргийн газар ирсэн шериф, орон нутгийн оршин суугчид, утасны компаний ажилчид нь машиныг нүхнээс гарган хартал тэр хавьдаа уудгаараа алдартай хоёр кобвой эр дотор нь амьсгаа хураасан байхыг олжээ. Ингээд цугласан хүмүүс хэргийн газарт маш нарийн үзлэг хийв. Тэгтэл хоёр хүний амийг авч одсон гол буруутан нь талийгчад өөрсдөө болох нь тогтоогджээ.

Яасан бэ гэхээр мань хоёр жижиг хотынхаа бааранд тун ч манарталаа виски ууж байгаад нэлээд орой болсон хойно машиндаа суун гэрийн зүг, өөрөөр хэлбэл эдлэн газрынхаа зүг хөдөлжээ. Ингэж яваад нөгөө ухсан нүх, анхааруулах тэмдэг, тойрох чиг зэрэгтэй таарчээ. Тэгээд яг хажуугаар нь гарах гэж байгаад гэнэт хоёул нэгэн мэргэн арга сэдээд буцаад ухарч. Зүгээр нэг ухарсангүй машинаасаа бууж ирээд нөгөө сэрэмжүүлсэн алаг тууз, анхааруулах тэмдэг, тойрох чиг заасан тэмдэг зэргийн байрыг нь солиод машин явах ёстой газар тавьжээ. Өөрөөр хэлбэл тэдний дараа явсан машинтай хүнийг нүхэнд унаган бах таваа хангах гэсэн байна. Ингээд халамцуу хоёр ямар мундаг мэргэн арга сэдэв ээ гэж нэгнээ хөөргөсөөр машиндаа суугаад явахдаа өөрсдөө тэмдэгээ сольсон гэдгээ мартаа нүх унаж амиа алдсан хэрэг.

Ямар ч үнээр хамаагүй ашиг, орлого гэсэн хүсэл мөн л санаанд оромгүй тэнэглэл хийхэд хүргэдэг. Жишээлэхэд, 2006 онд хаягдал төмөр цуглуулж байсан гурван вьетнам эрийн хэрэг байна.

Яасан бэ гэхээр мань гурав хаягдал төмөр цуглуулж яваад нэгэн толгодыгн орой дээрээс дайны үеэс үлдсэн тэсрээгүй 250 кг жинтэй бөмбөг олжээ. Гурвуулаа ч өргөөд дийлэхгүй ийм хүнд төмөр олсондоо мань гурван вьетнам эр ихэд баярлсан нь гарцаагүй. Тэгээд хаягдал төмөр авдаг газар руу бага ч болов дөхүүлэхийн тулд толгойдын уруу өнхөрүүлэхээр шийджээ. Тэсрэх бөмбөг гэдэг янз бүрийн доргилтоос болж дэлбэрч байхаар бүтээгдсэн болохоор толгойн уруу өнхөрч эхэлмэгцээ дэлбэрч 5 метр орчим диаметртэй том бөгөөд гүн нүх үлдээн тэсрэхдээ хэргийн эзэн гурваас юм бараг үлдээгээгүй байна.

Зарим хүн нас ахисан ч ухаан суудаггүй нь харамсалтай. Жишээлэхэд, Ивица Плантнер гэгч өвөө юм. Тэрээр 2008 онд 68 нас зооглочихоод байсан аж. Галт тэрэг дөхөж ирэхээр машин замыг түр хугацаагаар хаадаг гэдгийг жолооч нар сайн мэднэ. Ингээд 2008 онд энэ өвөө ч бас Порш машинынхаа жолооны ард суугаад уртаас урт дараалалд зогсож байж л дээ. Гэвч хурдан сайхан машинтайдаа болсондоо ч тэрүү гэнэт галт тэрэг ирж амжихаас өмнө хаалтыг тойроод төмөр зам дээгүүр гарахаар шийдсэн байна. Ингээд урдах машинууд, замын хаалтыг хажуугаар шунганан гартал харамсалтай нь яг төмөр зам дээр тэгнээд гацаж орхижээ.

Яг тэр үед нь тун ч дөхөж ирээд байсан галт тэрэгнээс анхааруулах дохио өгч эхэлсэн нь мэдээж. Амь наана там цаана үед жолооч үнэтэй ч гэлээ машинаа орхин зугатаж амь гарах нь мэдээж. Өвөө ч бас машинаа хаян гарч гүйжээ. Гэхдээ замын нөгөө тал руу биш төмөр замын хөндлөвчийг даган галт тэрэгний өөдөөс гараараа даллан “зогсоорой, миний машин тэнд гацчихлаа” гэж орилсоор гүйсэн байна. Үр дүнд нь хөөрхий өвгөн ба машиныг галт тэрэг “будаа” болгосон нь ойлгомжтой. Яаж бодохоороо хэдэн мянган тонн хүнд галт тэрэгний цуваа хэдхэн метр яваад тормозлоно гэж бодсон юм бол бүү мэд.

Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа
АНХААРУУЛГА: УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуулийн хуулийн холбогдох заалтын хүрээнд тус сайтын сэтгэгдэл хэсгийг түр хугацаанд хаасан болно.

Чөлөөт бүс

Домгийн “Кракен” бодит амьтнаас санаа авсан байж магадгүй...

Огноо:

,

Одоогоос олон арван сая жилийн өмнө дэлхийн далай тэнгист үлэг гүрвэлийн үеийн аварга махчин амьтад ноёрхож байсан гэж үздэг. Харин шинэ судалгаагаар тухайн үеийн далайн экосистемд аварга наймаалж төст амьтад ч томоохон махчны байр суурь эзэлж байсан байж магадгүй гэж үзжээ.

Японы Хоккайдогийн их сургуулийн судлаачид Япон болон Канадын Ванкувер арлаас олдсон толгой хөлтөн амьтдын чулуужсан хошуу, эрүүний үлдэгдлийг шинжилсэн байна. Судалгаагаар Nanaimoteuthis төрөлд хамаарах хоёр зүйл Цэрдийн галавын үед амьдарч байсан бөгөөд зарим нь 19 метр хүртэл урт биетэй байсан байж болзошгүй гэж тооцоолжээ.

Эдгээр амьтад нь орчин үеийн наймаалж, далайн амьтдын адил зөөлөн биетэй байсан тул бүтэн биеэрээ чулуужиж үлдэх нь ховор. Тиймээс судлаачид хошуу, эрүүний хатуу хэсгийг ашиглан хэмжээ, идэш тэжээл, амьдралын хэв маягийг нь сэргээн тооцсон байна. Олдвор дээрх элэгдэл, гэмтлийн ул мөр нь тэд хатуу хуяг, яслаг бүтэцтэй олзыг бутлах чадвартай байсан байж болохыг харуулжээ.

Судлаачдын үзэж буйгаар эдгээр аварга толгой хөлтөн амьтад тухайн үеийн далайн мөлхөгчид болох мозазавр, плезиозавр зэрэг том махчидтай нэг экосистемд амьдарч, зарим тохиолдолд дээд түвшний махчны үүрэг гүйцэтгэж байсан байж магадгүй юм.

Гэхдээ эрдэмтэд үүнийг домгийн “Кракен” үнэхээр байсан гэсэн утгаар бус, харин түүнтэй зүйрлэмээр хэмжээтэй, хүчирхэг эртний толгой хөлтөн амьтад байсан байж болохыг харуулсан шинжлэх ухааны шинэ тайлбар гэж үзэж байна.

Дэлгэрэнгүй унших

Чөлөөт бүс

Муур өндрөөс бүрэн аюулгүй унаж чаддаг уу?

Огноо:

,

Муур өндөр газраас унаад зүгээр босоод явчихдаг бичлэг, түүхүүдийг бид олонтаа хардаг. Тэгэхээр муур үнэхээр ямар ч өндрөөс унасан гэмтэхгүй гэсэн үг үү гэдэг асуулт гарч ирнэ.

Үнэндээ муур бусад амьтдаас илүү “унаж чаддаг” нь үнэн. Тэдэнд төрмөл нэг онцгой чадвар бий. Унах үедээ агаарт биеэ эргүүлж, дөрвөн хөл дээрээ буухыг хичээдэг. Үүнийг шинжлэх ухаанд Righting reflex гэж нэрлэдэг. Өөрөөр хэлбэл, муур унаж байхдаа “өөрийгөө засаж” чаддаг гэсэн үг.

Мөн муурын биеийн бүтэц нь уналтыг даахад тусалдаг. Нуруу нь маш уян, хөл нь доргилтыг шингээх чадвартай. Унахдаа хөл, биеэ дэлгэж, агаарт хурд сааруулдаг нь нэг төрлийн “байгалийн шүхэр” мэт үйлчилдэг аж.

Сонирхолтой нь, унах өндөр хүртэл нөлөөтэй. Хэт нам өндрөөс унахад муур биеэ зөв эргүүлж амжихгүй байж болно. Харин арай өндөр зайд унах үедээ зөв байрлалаа олж амжих магадлал нэмэгддэг гэж судлаачид тайлбарладаг. Гэхдээ энэ нь “өндөр байх тусмаа аюулгүй” гэсэн үг огт биш.

Муур ямар ч тохиолдолд гэмтэх эрсдэлтэй хэвээр. Яс хугарах, дотор эрхтэн гэмтэх, хүнд тохиолдолд амь насанд аюул учрах ч боломжтой. Тиймээс “муур есөн амьтай” гэдэг нь бодит биш, харин зүйрлэл төдий ойлголт юм.

Эцэст нь хэлэхэд, муур унахдаа амьд үлдэх чадвар өндөр боловч бүрэн аюулгүй биш. Тиймээс гэрийн тэжээвэр муураа цонх, тагт зэрэг өндөр газраас хамгаалах нь эзний хамгийн чухал үүрэг хэвээр байна.

 
Дэлгэрэнгүй унших

Чөлөөт бүс

Халимны сүү ууж болох уу?

Огноо:

,

“Амьтны сүү юм чинь ууж л таараа биз дээ?” гэж бодогдож байна уу? Тэгвэл жаахан сонирхоод үзье. Юуны өмнө, халимны сүү гэдэг чинь энгийн сүү биш аж. Үхрийн сүүтэй харьцуулахад хэд дахин илүү тослогтой, бараг л цөцгий, масло хоёрын дунд юм шиг өтгөн. Тэр бүү хэл усанд уусахгүй, харин шахагдаж гардаг гэвэл итгэх үү? Зулзагандаа зориулсан жинхэнэ “energy drink” гэсэн үг.

Гэхдээ эндээс л сонирхолтой хэсэг эхэлнэ.

“За тэгээд нэг амсаад үзчихье” гэвэл  тийм амар биш.

Халим бол зэрлэг, асар том амьтан. Далайд амьдардаг, барихад ч бэрх. Дээрээс нь дэлхий даяар хамгаалагдсан амьтны нэг тул International Whaling Commission зэрэг байгууллагууд агнах, барихыг хатуу хянадаг. Өөрөөр хэлбэл, сүүг нь авах гэж оролдох нь өөрөө асуудал дагуулна.

Тэгээд ч бодоод үз дээ… усан дотор халим “саана” гэдэг кинонд л гардаг ажил шүү дээ. Бодит амьдрал дээр ийм технологи ч, арга ч байхгүй.


Тэгэхээр дүгнэлт?

  • ✔️ Онолын хувьд: амьтны сүү тул ууж болох мэт
  • ❌ Бодит байдалд: боломжгүй шахуу
  • 😂 Туршиж үзэх: бараг “mission impossible”

Халимны сүү тийм өтгөн байдаг нь зулзагыг усанд дулаацаж, хурдан өсөхөд нь туслах зориулалттай гэнэ. Байгаль хүртэл “premium nutrition” хийчихжээ

Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа
Үйл явдал6 цаг 58 минут

Явган хүний гарц дээр гарсан зам тээврийн ослын улмаас 103 хүн эрүүл...

Үйл явдал7 цаг 16 минут

Засгийн газар тэтгэврийн шинэчлэлийг эрчимжүүлж, бага орлоготой тэтг...

Үйл явдал7 цаг 25 минут

Маргааш 06:00-18:00 цагийн хооронд төв замыг хаана

Үйл явдал7 цаг 28 минут

Хагас коксон түлш хэрэглэснээр агаарын бохирдол 54 хүртэл хувиар буу...

Үйл явдал7 цаг 31 минут

Сүхбаатар дүүргийн 75 дугаар цэцэрлэгийн өргөтгөлийн ажил үргэлжилж ...

Үйл явдал7 цаг 35 минут

Ой, хээрийн гал түймрээс хүн бүр сэргийлэх боломжтой

Үйл явдал7 цаг 43 минут

Суррон, скүтер, мопед, цахилгаан дугуйгаар тавдугаар сарын 23-ны 06:...

Үйл явдал7 цаг 49 минут

Хууль бусаар эм бэлдмэл зарсан хэргүүдийг шүүхээр шийдвэрлүүллээ

Үйл явдал2026/05/21

Орон сууцны захиалгаар хохирсон иргэдийн асуудлаар УИХ-ын ажлын хэсэ...

Хэн юу хэлэв...2026/05/21

УИХ-ын дарга зээлийн хүүг бууруулж, ипотекийн зээлийн хүртээмжийг нэ...

Үйл явдал2026/05/21

Нийгмийн халамжийг зорилтот бүлэгт чиглүүлэх хуулийн төслийг УИХ-д ө...

Үйл явдал2026/05/21

“Байдрагийн усан цахилгаан станц” төслийг төр, хувийн хэвшлийн т...

Үйл явдал2026/05/21

Монгол Улсын төлөөлөгчид Дэлхийн эрүүл мэндийн ассамблейн чуулганд о...

Үйл явдал2026/05/21

“Богдхан төмөр зам” төслийг хэрэгжүүлэхэд гарсан Засгийн газрын ...

Хэн юу хэлэв...2026/05/21

Иргэдийнхээ эрх ашгийг хамгаалж, бүх талаар дэмжиж байхыг онцгойлон ...

Чөлөөт бүс2026/05/15

Домгийн “Кракен” бодит амьтнаас санаа авсан байж магадгүй...

Дэлхий нийтээр..2026/05/15

Ши Жиньпин, Доналд Трамп нар Бээжинд уулзаж, хоёр улсын харилцааны г...

Хэн юу хэлэв...2026/05/15

Гадаад зээлийн ашиглалт, үр ашгийг нэмэгдүүлэх тухай анхдагч хуулийн...

Үйл явдал2026/05/15

“Бурхан багшийн их дүйчин өдөр”-ийг тохиолдуулан хүндэтгэлийн ар...

Үйл явдал2026/05/15

Цөлжилттэй тэмцэх Монгол, Хятадын хамтын ажиллагааны төв болон турши...

Үйл явдал2026/05/15

Ерөнхийлөгчийн өгсөн үүргийн дагуу “Үндэсний сөрөн тэсвэрлэх страт...

Дэлхий нийтээр..2026/05/13

Хятад, АНУ-ын төрийн тэргүүнүүд дахин нүүр тулан уулзана

Үйл явдал2026/05/13

Сэргээгдэх эрчим хүчний салбарт сонгон шалгаруулалт зарлалаа

Үйл явдал2026/05/13

Сидней, Франкфурт хотод Монгол Улсын Ерөнхий Консулын газар нээн ажи...

Үйл явдал2026/05/13

Азийн хөгжлийн банкны санхүүжилтээр BRT төслийг хэрэгжүүлж байна

Үйл явдал2026/05/13

Гамшгаас хамгаалах команд штабын сургууль өнөөдөр эхэлнэ

Дэлхий нийтээр..2026/05/11

Украйн: Батлан хамгаалахын салбарын албан хаагчид 9 жилийн хорих ял ...

Хэн юу хэлэв...2026/05/11

Хүний эрх, эрх чөлөөг хамгаалахад Олон Улсын байгууллагын дэмжлэг, с...

Үйл явдал2026/05/11

Трамвайгаар нэг удаад 250 хүртэл зорчигч тээвэрлэх боломжтой

Үйл явдал2026/05/11

“Оюутолгой” ХХК-д ногдуулсан төлбөр төлөх асуудлыг эцэслэн шийдв...

Санал болгох