Хэн юу хэлэв...
АНУ: Трамп ба эрчим хүчний салбар дахь авлигын өртөг
“Climate Power” болон “Public Citizen” нэгдсэн тайлан: Трампын эрчим хүчний салбарын хандивлагчид Америкчуудын зардлаар ашиг олж байна
АНУ-ын ерөнхийлөгч Доналд Трампын хэрэгжүүлсэн эрчим хүчний бодлогоос болж өрхийн цахилгаан, дулааны төлбөр өсөж, Ирантай холбоотой дайны улмаас шатахууны үнэ огцом нэмэгдэж байгаа энэ үед эрчим хүчний салбарын хандивлагчид их хэмжээний ашиг олж байгааг “Climate Power” болон “Public Citizen” байгууллагын гаргасан тайланд харуулжээ. Трамп “Цахилгааны төлбөрийг хоёр дахин бууруулж, Америкийг нэгдүгээрт тавина” гэж амласан ч бодит байдалд хэрэглээний төлбөр 13 хүртэл хувиар өсөж, Ирантай холбоотой дайн найм дахь долоо хоногтоо үргэлжилж байна.
Трамп албан тушаалд очсон цагаасаа эхлэн америкчуудад өгсөн амлалтаасаа илүүтэй өөрийн тэрбумтан дэмжигчдийг илүүд үзэж ирсэн. Сонгуулийн кампанит ажлын үеэр тэрээр Мар-а-Лагод нефть, хийн салбарын тэрбумтнуудыг цуглуулж, кампанит ажилдаа 1 тэрбум ам.долларын санхүүжилт хүссэн бөгөөд үүний хариуд тус салбарын хүссэн бодлогыг хэрэгжүүлэхээ амласан байна. Энэхүү тайланд Трамп тухайн амлалтаа хэрхэн хэрэгжүүлснийг харуулжээ. Тэрээр эрчим хүчний өрсөлдөөнийг сулруулж, нүүрсний салбарыг хэрэглэгчдийн зардлаар дэмжиж, мөн Ирантай холбоотой дайныг өдөөсөн. Энэ бүхний үр дагаварт америкчуудын хэрэглээний төлбөр огцом өсөж, шатахууны үнэ өндөр хэвээр удаан хугацаанд байснаар ард иргэдэд дарамт учруулж байна.
“Авлига өндөр төлөөстэй, Трамп эрчим хүчний салбар дахь авлигын “алтан үе”-ийг эхлүүллээ” хэмээн “Climate Power” байгууллагын ахлах зөвлөх Жесси Ли мэдэгджээ. Мөн “Трамп нефтийн үнэ өсөхөд бид их мөнгө олдог гэж баярлан ярьснаараа бүх зүйлийг ил болгосон. Нефть, хийн салбарын удирдлагууд түүний улс төрийн үйл ажиллагааг санхүүжүүлсээр байна” гэжээ.
“Трамп сонгуулийн дараах хэдхэн цагийн дотор сонгогчдод өгсөн “12 сарын дотор эрчим хүч, цахилгааны үнийг хоёр дахин бууруулна, зөвхөн бизнесүүдэд биш, бүх америкчууд болон тэдний гэр бүлд” гэсэн амлалтаасаа ухарсан” гэж “Public Citizen” байгууллагын Эрчим хүчний хөтөлбөрийн захирал Тайсон Слокум мэдэгдсэн. Тэрээр Трампын популист дүр төрхийг бодит байдалд зүгээр нэг жүжиг байсан хэмээн тодорхойлоод “Түүний жинхэнэ зорилго нь эрчим хүчний бодлогыг нүүрсний компаниуд болон том технологийн корпорациудад шилжүүлэх явдал байсан” гэж онцолжээ. Мөн эрчим хүчний төлбөрөөс болж хүнд байдалд орсон айл өрхүүдийг үл тоомсорлож, амьжиргааны өртгийн талаарх сонгогчдын санаа зовнилыг хуурамч гэж үгүйсгэн, үнийн дарамтыг огт байхгүй зүйл мэтээр тайлбарласныг буруутган шүүмжилсэн. Тайсон Слокумын хэлснээр Трамп албан тушаалд очсоноос хойш эрчим хүчний төлбөр огцом өссөн нь үнэ нэмэгдүүлдэх бодлого хэрэгжүүлж, харин үнэ бууруулах боломжтой төслүүдийг зогсоосонтой холбоотой юм.
Тайлангийн дүгнэлтэд дурдсанаар:
- Ерөнхийлөгч Трампын Ирантай холбоотой дайн шатахууны үнийг нэг галлон /3.7 литр/ нь 4 ам.доллараас давуулахад хүргэж, америк өрхүүдийн ахуйн эрчим хүчний төлбөр огцом өссөнөөр иргэдийн санхүүгийн байдалд аль хэдийн хүчтэй дарамт учруулжээ. Үүний зэрэгцээ Трамп улс даяар цэвэр эрчим хүчний төслүүдийг зогсоох, шингэрүүлсэн байгалийн хийн (LNG) экспортыг нэмэгдүүлэх, нүүрсний салбарыг хэрэглэгчдийн зардлаар дэмжих замаар нефть, хий, нүүрсний салбар дахь өөрийн хандивлагчдын ашиг сонирхлыг хангаж байна.
- Олон жилийн турш нефтийн салбар цахилгаан автомашины (EV) хөгжлийг аюул гэж үзэж ирсэн бөгөөд Трамп кампанит ажлынхаа үеэр нефтийн компанийн удирдлагуудын хүссэн бодлогыг хэрэгжүүлэхээ амлаж, үүнийхээ төлөө нэг тэрбум ам.долларын санхүүжилт хүссэн. Энэ амлалтад Америкийн цахилгаан автомашины салбарыг сулруулах бодлого ч багтаж байв. Одоо Ирантай холбоотой дайн дэлхийн нефтийн үнийг өсгөж, нефтийн салбарт ойролцоогоор 63 тэрбум ам.долларын гэнэтийн ашиг авчирч байгаа энэ үед уг бодлогын сөрөг үр дагавар улам тодорхой болж байна.
- Цаашид эдгээр зардал нэмэгдэх төлөвтэй байгаа бөгөөд Трамп технологийн компаниудыг өгөгдлийн төвүүдээ хий болон нүүрсээр эрчим хүчээр хангахыг шахаж эхэлсэн байна. Далласын Холбооны Нөөцийн банкны хийсэн шинжилгээгээр цэвэр эрчим хүчний нийлүүлэлтийг хязгаарлах тус бодлого нь өгөгдлийн төвүүдийн өргөтгөлөөс үүдэх инфляцын нөлөөг хоёр дахин нэмэгдүүлэхээр байна.
|
|
Хөрөнгө оруулагчдын зүгээс Трампын улс төрийн үйл ажиллагаанд өгсөн хандив |
Трампын үед гарсан үнийн өөрчлөлт |
Трампын үед олсон гэнэтийн ашиг |
|
Байгалийн хий (Natural Gas) |
56 сая ам.доллар |
Өрхийн хэрэглээний байгалийн хийн үнэ 12 хувиар өссөн, мөн цахилгаан үйлдвэрлэлд ашиглах байгалийн хийн өртөг 69 хувиар нэмэгдсэн |
Трампын LNG экспортын бодлого нь 2025 оны эхний жилд өрхүүдэд 16 тэрбум ам.долларын зардал учруулсан (Public Citizen, 2026.03.27) |
|
Нүүрс (Coal) |
5.2 сая ам.доллар |
АНУ-ын нүүрсний үнэ бүс нутгаас хамааран 39 хувь хүртэл өссөн |
Нүүрсний цахилгаан үйлдвэрлэл 13 хувиар өссөн (Politico, 2026.03.10) |
|
Нефть (Oil) |
74 сая ам.доллар |
Нефтийн үнэ 35 хувиар өссөн, улсын дундаж шатахууны үнэ 1.05 ам.доллараар нэмэгдсэн |
Трампын Ирантай холбоотой дайнаас үүдэлтэй нефтийн салбарын гэнэтийн ашиг 63 тэрбум ам.долларт хүрнэ гэж тооцоолж байна (Financial Times, 2026.03.14) |
Трампын хэрэгжүүлсэн эрчим хүчний бодлого нь олон нийтэд өгсөн амлалтаас зөрж, улс төрийн санхүүжилт үзүүлэгчдийн ашиг сонирхолд илүү нийцсэн байдлаар хэрэгжсэн гэж тайланд үзэж байна. Үүний үр дүнд эрчим хүчний өрсөлдөөн сулран, нефть, хий, нүүрсний салбарын ашиг нэмэгдэхийн зэрэгцээ америк өрхүүдийн эрчим хүчний зардал, шатахууны үнэ мэдэгдэхүйц өссөн байна. Тус нөхцөл байдал нь бодлогын шийдвэрүүд хувийн ашиг сонирхолд үйлчилсэн тохиолдолд үүсэх эдийн засаг, нийгмийн сөрөг үр дагаврыг харуулсан, өөрөөр хэлбэл авлигын өртгийн бодит жишээ болж байна.
Эх сурвалж: https://climatepower.us/news/new-joint-report-trump-and-the-cost-of-energy-corruption/
Хэн юу хэлэв...
Н.Учрал: “Smart Selbe City” зорилтот бүлэгтээ хүрэх ёстой
Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал “Смарт Сэлбэ сити” төслийн бүтээн байгуулалтын ажлын явцтай 2026 оны долоодугаар сарын 28-ны өдөр танилцав. Тус төсөл нь Чингэлтэй дүүргийн 14, 18, Сүхбаатар дүүргийн 14 дүгээр хорооны нутаг дэсвгэрт нийт 158 га газарт хэрэгжиж байна.
Орчин үеийн ухаалаг хот буюу “Смарт сити” зарчмаар төлөвлөсөн үндэсний хэмжээнд загвар болох уг төслийн талбайд,
-113 блок, 8,575 айлын орон сууц
-5,780 суудалтай 5 сургууль
-1,520 суудалтай 8 цэцэрлэг
-4 өрхийн эмнэлэг, соёлын цогцолбор, спорт цогцолбор, гал унтраах анги зэргийг байгуулна.

Бүтээн байгуулалтад 7 ерөнхий гүйцэтгэгч ажиллаж, зарим хэсэгт 9 болон 12 давхрын угсралт дуусаж, цонхоо суурилуулж эхэлжээ. Барилгын талбайд өдөрт дунджаар 1700 орчим инженер техникийн ажилтан, 70-80 орчим машин механизм ажилладаг бөгөөд бараа, материал нийлүүлэгчдийн 60-70 хувь нь үндэсний аж ахуйн нэгжүүд юм. Газар чөлөөлөлт 96 хувьтай байна.
Бүтээн байгуулалтын явц 36.7 хувьтай үргэлжилж байгаа бөгөөд 2027 онд орон сууцны хэсэг, 2029 онд олон нийтийн үйлчилгээний бүсийг бүрэн ашиглалтад оруулахаар төлөвлөжээ. Төслийг төр, хувийн хэвшлийн түншлэлээр хэрэгжүүлж, олон нийтийн бүсэд аж ахуйн нэгжүүдийн оролцоог бодлогоор дэмжинэ гэлээ.
Ерөнхий сайд Н.Учрал “Смарт Сэлбэ сити” төслийн ажлыг эрчимжүүлэх, хүртээмжийг нэмэгдүүлэх хүрээнд холбогдох яам, тамгын газар, Нийслэлийн Засаг дарга болон “Сэлбэ хорин минутын хот корпораци” ХХК-д дараах үүрэг даалгаврыг өглөө.
Үүнд:
-Мкв-ийн үнийг бууруулах. 5.000.000 төгрөгөөр зорилтот бүлэгт хүрэхгүй учраас нийслэл үнэ бууруулах шийдлээ лхагва гарагт Засгийн газрын хуралдаанд танилцуулах
-Борлуулалтын олон төрөлт схем, загвар боловсруулах. Ипотек, түрээслээд өмчлөх, хамтын өмчлөлийн хэлбэрийг тусгаж, санхүүжилтийн олон төрөлт эх үүсвэрийг ашиглах, борлуулалтын үе шатанд төрийн албан хаагчдыг хөнгөлөлттэй нөхцөлөөр орон сууцжуулахыг тэргүүлэх чиглэл болгох
-Засгийн газраас Сэндбоксийн журмыг баталж өгнө. “Смарт Сэлбэ сити” бүх үйл ажиллагаандаа ухаалаг шийдлийг дүрэм журмын хүрээнд саадгүй нэвтрүүлэх
-Эдийн засгийн тусгай бүс болгож, хувийн хэвшлээ дэмжих зэрэг асуудлууд багтжээ.

“Смарт Сэлбэ сити” төсөл бүрэн хэрэгжсэнээр Монгол Улсын ДНБ-д 2.5 их наяд төгрөгийн нэмэлт өгөөж бий болох урьдчилсан тооцоо гарчээ. Бүтээн байгуулалтын дүнд 45 мянган иргэн орон сууцанд орж, орон сууцны хангамжийн жилийн эрэлтийн 42 хувийг хангана. Мөн 16 мянган ажлын байр бий болно. 15,600 янданг буулгаж, нүүрсний хэрэглээ жилд 7,500 тн-оор багасна. 12,000 нүхэн жорлон устаж, хөрс, агаарын бохирдлыг 6 хувь бууруулж, автомашины хөдөлгөөний ачааллыг багасгахаар тооцоолжээ.
2024 онд Хот, тосгоны эрх зүйн байдлын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын ажлын хэсгийг Ерөнхий сайд Н.Учрал ахалж батлуулсан бөгөөд хот нь мэдээллийн технологид суурилсан, ухаалаг, ил тод байдлыг дэмжиж, иргэдийн оролцоог хангасан орчин үеийн байдлаар хөгжих боломжийг нээжээ. “Сэлбэ смарт сити” төсөл нь дээрх боломжийг шууд тусгасан буюу хот төлөвлөлтийн шинэ үеийн загварыг тодорхойлох, иргэн бүрийн өдөр тутмын хэрэгцээг 20 минутын дотор хүртээмжтэй, ухаалаг, тогтвортой орчинд шийдвэрлэх боломж бүрдүүлсэн, амьдрахад таатай иж бүрэн хотын бүтээн байгуулалт юм.
Хэн юу хэлэв...
Ерөнхий сайд Н.Учрал БНХАУ-аас Монгол Улсад суугаа Элчин сайд Шэнь Миньжюанийг хүлээн авч уулзав
Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал БНХАУ-аас Монгол Улсад суугаа Элчин сайд Шэнь Миньжюанийг эх орондоо бүрмөсөн буцахтай нь холбогдуулан /2026.07.21/ хүлээн авч уулзав.
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зарлигаар төрийн дээд шагнал “Алтан гадас” одонгоор шагнуулсан Элчин сайдад Ерөнхий сайд Н.Учрал баяр хүргээд, томилолтын хугацаандаа хоёр орны харилцаа, хамтын ажиллагааг хөгжүүлэхэд идэвх чармайлт гарган, хоёр улсын ард түмний нөхөрлөлийг бэхжүүлэхэд өндөр хувь нэмэр оруулж ажилласныг Монгол Улсын Засгийн газар өндрөөр үнэлж буйг тэмдэглэв.

Элчин сайд цаашид ч хоёр улсын хамтын ажиллагаанд анхаарч ажиллахаа илэрхийлээд, Монгол Улсын Засгийн газрын хүсэлтийн дагуу БНХАУ-ын талаас Монгол Улсад АИ-92 шатахуун, мөн агаарын хөлгийн түлш нийлүүлэхэд анхаарч ажиллаж байгааг хэлэв.
Хоёр талын хамтын ажиллагааны чухал чиглэл болох Шивээхүрэн-Сэхээ, Бичигт-Зүүнхатавч, Ханги-Мандал зэрэг боомтыг төмөр замаар холбох, холбогдох гэрээ, хэлэлцээрт нэмэлт, өөрчлөлт оруулах замаар эрх зүйн орчныг бэхжүүлэх ажил хэрэгжинэ гэдэгт итгэлтэй буйгаа Ерөнхий сайд илэрхийллээ.
Элчин сайд Шэнь Миньжюань Монгол Улсад хоёр жил 10 сарын хугацаанд томилолтоор ажиллаад, эх орондоо буцах гэж байна.


Хэн юу хэлэв...
Ерөнхий сайд СОР17 бага хурлын бэлтгэл, төслийн талбай дахь бүтээн байгуулалтын явцтай танилцав
НҮБ-ын цөлжилттэй тэмцэх тухай конвенцын талуудын 17-р бага хурлыг /СОР17/ Монгол Улс энэ оны наймдугаар сарын 17-28-нд Улаанбаатар хотноо зохион байгуулна.
Ерөнхий сайд Н.Учрал тус хурлын бэлтгэл болон төслийн талбай дахь бүтээн байгуулалтын ажлын явцтай танилцаж, салбар хоорондын уялдаа холбоог хангаж, мэдээлэл солилцлоо.
СОР 17 нь Монгол Улсад дэлхий нийтийн анхаарал, хөрөнгө оруулалт, туршлага, дэвшилтэт технологийг татах, цөлжилттэй тэмцэх, хамтын ажиллагааг өргөжүүлэхэд чухал арга хэмжээ юм.

Уг бага хурлыг Ногоон болон Цэнхэр бүс гэсэн хоёр үндсэн хэсэгт хуваан, тус бүрийг өөр өөр агуулга, сэдвийн хүрээнд зохион байгуулахаар төлөвлөжээ.
Дэлхийн 190 орчим орны 2,000 гаруй төлөөлөгч оролцохоор бүртгүүлээд буй СОР17 бага хурлын ач холбогдлыг иргэдэд таниулах ажлыг эрчимжүүлэхийг Ерөнхий сайдН.Учрал үүрэг болголоо. Мөн бага хурлын зохион байгуулалттай холбоотой санхүү, төсвийн мэдээллийг олон нийт болон шийдвэр гаргагчдад ил тод, нээлттэй байлгахыг холбогдох албаныханд даалгав.

COP17 хурлын үеэрх замын хөдөлгөөний зохицуулалт, түр хаалт, нийтийн тээврийн чиглэл, сургууль, цэцэрлэг, зах, худалдаа үйлчилгээний төвийн ажиллах хуваарь зэрэг шаардлагатай мэдээллийгнаймдугаар сарын 1-нээс өмнө иргэдэд хүргэж ажиллахыг Ерөнхий сайд Н.Учрал үүрэг болголоо.
“Эх байгалиа сэргээж, итгэл найдвараа бадраая” уриатай СОР17 бага хурал нь Монгол Улсын Засгийн газрын ногоон хөгжлийн бодлогыг хэрэгжүүлэх, зорилтуудыг олон улсын түвшинд уялдуулах чухал алхам болох юм.
Малчдын төлөөллийг тус хуралд оролцуулж, тэдний санал, хүсэлтийг олон улсад хүргэх ёстой гэсэн саналыг Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайд Ц.Идэрбат хэлж байлаа.










-
Дэлхий нийтээр..2025/12/31
Өнгөрсөн 7 хоногт шүүхэд шилжүүлэх саналтай прокурорын байгууллагад 241 хэргийг ...
-
Дэлхий нийтээр..2021/05/19
Израилд байгаа монгол иргэдийн анхааралд...
-
Дэлхий нийтээр..2024/07/02
Сэлбэ, Дунд голын голдирлыг тэлж, түшиц хана хийх ажлын бэлтгэл 90 хувьтай үргэл...
-
Дэлхий нийтээр..2024/08/27
Чийрэгжүүлэлтийн танхим байгууллаа
