Бидэнтэй нэгдэх

Хэн юу хэлэв...

Н.Учрал: Хаврын чуулганаар малчдын эрх ашигт хамааралтай хууль, тогтоомжуудын хэрэгжилтийг ил тод болгож, “гацаа”-г арилгана

Огноо:

,

Сэтгүүлч:

Эрчимжсэн мал аж ахуй, байгалийн аялал жуулчлалыг эдийн засгийн тэргүүлэх чиглэлээрээ тодорхойлсон Булган аймгийн иргэдтэй Улсын Их Хурлын дарга Н.Учрал тэргүүтэй гишүүд, сайд нарын бүрэлдэхүүн 2026 оны гуравдугаар сарын 07-ны өдөр  уулзлаа.
 
Ээлжит чуулганы завсарлагаанаар парламентаас дэвшүүлж буй эрх зүйн шинэчлэл, орон нутгийн хөгжлийг дэмжсэн зорилтот ажлууд болон “Чөлөөлье” санаачилгын талаар төвийн болон хойд бүсийн иргэдтэй санал солилцож байгаа юм.
Булган аймгийн эдийн засгийн суурь нь хөдөө аж ахуйн салбар бөгөөд аймгийн дотоодын нийт бүтээгдэхүүний 63.5 хувийг бүрдүүлж байна. Өнгөрсөн 2025 онд тус аймгийн дотоодын нийт бүтээгдэхүүн 637.6 тэрбум төгрөгт хүрч, 2024 онтой харьцуулахад 6 хувиар өссөн үзүүлэлт гарчээ. УИХ-ын дарга Н.Учрал уулзалтын эхэнд “Чөлөөлье” санаачилгыг хэрэгжүүлэх дөрвөн тулгуурт чөлөөлөлтийн бодлогыг дэвшүүлснээ танилцууллаа.
Энэ хүрээнд эдийн засгийн чөлөөлөлтийг эхлүүлсэн талаараа онцлоод улсын төсвийн урсгал зардлыг бууруулж, тэргүүлэх ач холбогдолтой төсөл, хөтөлбөрүүдийг эрэмбэлэх, сахилга бат, хариуцлагыг сайжруулахад анхаарахаа илэрхийлэв. Түүнчлэн бүсчилсэн хөгжлийг урагшлуулж, төсөв, эрх мэдлийн төвлөрлийг орон нутагт чиглүүлэхийн тулд Төр, хувийн хэвшлийн түншлэлийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулснаа танилцуулав. Энэ хүрээнд төсвөөс санхүүжүүлэх боломжгүй, зарлагын хязгаарт багтаагүй төслүүдийг аймаг, орон нутаг бие даан хэрэгжүүлэх боломж бүрдсэнийг дуулгалаа.
Булган аймгийн тухайд, төр, хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагааны хүрээнд аймгийн төв болон сумдад 300 айлын орон сууц ашиглалтад оруулахаар төлөвлөж, барилга угсралтын ажлыг эхлүүлжээ.
УИХ-ын дарга үргэлжлүүлэн, хэт төвлөрсөн, олон шатлалт зөвшөөрлийн тогтолцоог халж, чөлөөтэй бизнес эрхлэх эрхийг баталгаажуулна гэлээ. Энэ хүрээнд Эдийн засгийн эрх чөлөөний тухай, Хөрөнгө оруулалтын тухай болон Зөвшөөрлийн тухай хуулиудын нэмэлт өөрчлөлтийг хаврын чуулганаар тус тус хэлэлцэх юм.
Түүнчлэн энэ чөлөөлөлтийн хүрээнд батлагдсан Иргэдийг үнийн өсөлтөөс хамгаалах тухай УИХ-ын тогтоолын хэрэгжилтийг иж бүрэн хангуулахад анхаарахаа илэрхийллээ. Эдийн засгийн чөлөөлөлт цаашид банк, санхүүгийн реформ, хувийн хэвшлийг дэмжсэн татварын бодлого, нийгмийн даатгалын шинэчлэлээр үргэлжилнэ гэв. Хоёр дахь зам болох Эрх зүйн чөлөөлөлт нь хууль тогтоомжийн давхардал, хийдэл, хүний эрхийн зөрчлийг арилгахаас эхлэх юм байна. Энэ хүрээнд хиймэл оюун ухааныг хууль тогтоох үйл ажиллагаанд нэвтрүүлж, хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж байгаа хуулиудад хүний эрхийг зөрчсөн зүйл, заалт байгаа эсэхийг шинжилжээ. Эдгээр зөрчлийг нэн тэргүүнд арилгахаас гадна хаврын чуулганаар хүүхэд хамгааллын тогтолцоог бэхжүүлж, хууль, тогтоомжийн хэрэгжилтийг хангуулахыг чухалчлах аж. Тэрбээр, улсын хэмжээнд гэрч, хохирогчийг хамгаалах түр байрыг нэгдсэн стандарттай болгох, хүүхэд хамгааллын төсвийг нэмэгдүүлэх ажлуудыг онцоллоо. Иймд хаврын чуулганаар Гэр бүлийн хууль болон Гэр бүлийн хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг эн тэргүүнд хэлэлцэн батлахаар төлөвлөж байгаа гэв. УИХ-ын дарга Н.Учрал өөрийн дэвшүүлсэн дөрвөн тулгуурт чөлөөлөлтийн бодлогынхоо гуравдугаарт ногоон хөгжлийн чөлөөлөлтийг онцоллоо. Эрчим хүчний импортын хараат байдлыг бууруулж, агаар, хөрсний бохирдлыг багасгахын тулд сэргээгдэх эрчим хүчний хэрэглээг үндэсний хэмжээнд дэмжих 3х100 санаачилгыг тэрбээр дэвшүүлсэн. Эхний үр дүнд айлууд нарны хавтан суурилуулж, төвийн шугамд холбох процесс, журмыг хялбаршуулснаар илүүдэл эрчим хүчнээсээ орлого олдог болсон талаар Чингэлтэй дүүргийн жишээн дээр тайлбарлалаа. Мөн эрчим хүчний хэмнэлттэй сууц, стандартад нийцүүлэн дулаалсан айл, өрхөд нарны хавтан, батарей халаагуур хосолсон системийг үе шаттайгаар нэвтрүүлэх ажлыг хэрэгжүүлэх юм байна. УИХ-ын даргын дэвшүүлсэн дээрх санаачлагад 100 мВт хүчин чадал бүхий сэргээгдэх эрчим хүчний тархмал эх үүсвэрийг аймаг сумдад байгуулах ажил багтсан.
Одоогийн байдлаар салбарын яам нийт 6 аймгийн удирдлагатай энэ чиглэлд хамтран ажиллах баримт, бичгийг үзэглэжээ. Ингэснээр ногоон төсөл хэрэгжих байршилд газар эзэмших эрхийн гэрчилгээ олгох, эсхүл тусгай хэрэгцээнд авч, төслийг саадгүй хэрэгжих боломжоор хангах эхлэл болж байгааг хэллээ. УИХ-ын дарга хэлэхдээ эдгээр жижиг, тархмал эх үүсвэрүүдэд түшиглэн цахилгаан автомашин цэнэглэх дэд бүтцийг цогцолбор байдлаар 100 байршилд байгуулна гэлээ. Эхний ээлжинд хувийн хэвшлийнхний төлөөлөлтэй уулзахад, бүтээн байгуулалтыг дэмжиж, хамтран ажиллахаар болсныг дуулгав. Ногоон хөгжлийн чөлөөлөлтийн хүрээнд малчдын орлогыг төрөлжүүлж, ногоон санхүүжилтийг нэмэгдүүлэхийн тулд карбон кредитийн зах зээлийг эрх зүйн орчноор дэмжихээ ч илэрхийллээ. Бидэнд байгаа нөөц бололцоогоо бүрэн ашиглаж, цаг үетэйгээ хөл нийлүүлэхийн тулд Уур амьсгалын өөрчлөлтийн тухай хуулийг хаврын чуулганаар хэлэлцэхээр бэлтгэл ажил эхэлсэн талаар тодотгож байв. УИХ-ын дарга илтгэлийнхээ төгсгөлд авлигын эсрэг чөлөөлөлтийг эхлүүлснээ мэдэгдлээ. Энэ хүрээнд шүгэл үлээгчийг хамгаалах, уул уурхайн ил тод байдлыг нэмэгдүүлэх нэн тэргүүний шаардлага байгааг дурдав. Түүнчлэн Нийтийн албан тушаалтны хууль бус хөрөнгийг хураах, нөхөн төлүүлэх тухай хуулийн төслийг хаврын чуулганаар хэлэлцэнэ гэлээ. Уулзалтад оролцсон иргэд авлига, ашиг сонирхлын зөрчил орон нутагт арилахгүй байгааг шүүмжилж, холбогдох хуулийн өөрчлөлтийг дэмжиж байгаагаа хэллээ. Тэд хэрэглээний зээлийн хүү хэт өндөр байгааг шүүмжилж, банкны салбарын реформоор зээлдэгчийн эрх ашгийг хамгаалах нь чухал гэдгийг захилаа.
Цэвэрлэх байгууламж, инженерийн шугам сүлжээ, зарим сумдын авто замын ажил зэрэг зураг, төсөл бэлэн ч улсын төсөвт багтаагүй дэд бүтцийн бүтээн байгуулалтуудыг шийдвэрлэж өгөхийг уламжлав. Эдийн засгийн бүтцэд мал аж ахуйн салбар зонхилж байгааг харгалзан түүхий эд боловсруулах үйлдвэр байгуулах саналыг ч дэвшүүлж байв. Эдгээрээс гадна орон нутагт ажиллах залуу боловсон хүчний хомсдол, малчдын залгамж халаа, тэдний нийгмийн асуудлыг хөндсөн. Иргэдийн асуултад УИХ-ын даргаас гадна УИХ-ын дэд дарга Ж.Бат-Эрдэнэ, УИХ-ын гишүүн, Сангийн сайд Б.Жавхлан, Батлан хамгаалахын сайд Д.Батлут, УИХ-ын гишүүн Л.Энх-Амгалан, С.Эрдэнэбат болон холбогдох албаныхан хариуллаа хэмээн Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах газраас мэдээллээ.
Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа
АНХААРУУЛГА: УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуулийн хуулийн холбогдох заалтын хүрээнд тус сайтын сэтгэгдэл хэсгийг түр хугацаанд хаасан болно.

Хэн юу хэлэв...

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Хөвсгөл нуурын их цэвэрлэгээнд оролцогчидтой уулзлаа

Огноо:

,

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх Хөвсгөл нуурын их цэвэрлэгээний ажилд оролцож буй иргэд, байгаль хамгаалагчидтай уулзаж, аянд оролцсон байгууллага, сайн дурынханд талархал илэрхийллээ.

Ерөнхийлөгчийн санаачилгаар зохион байгуулж буй Хөвсгөл нуур-Эгийн голын усны сан бүхий газрын хамгаалалтын бүсийн их цэвэрлэгээний аян энэ оны зургаадугаар сарын 22-ноос наймдугаар сарын 13-ныг хүртэл үргэлжилж байна.

Аяны эхний шатанд Ренчинлхүмбэ, Ханх, Хатгал, Алаг-Эрдэнэ, Чандмань-Өндөр, Түнэл, Эрдэнэбулган, Цагаан-Үүр зэрэг сумын нийт 866 км газрыг цэвэрлэж, төрийн болон төрийн бус байгууллага, аж ахуйн нэгж, нутгийн иргэд, сайн дурынхны оролцоотойгоор 213 тонн хог хаягдлыг цуглуулан устгалд оруулжээ.

Хоёрдугаар шатны цэвэрлэгээг долоодугаар сарын 25-30-ны өдрүүдэд Ханх, Хатгал, Чандмань-Өндөр сумын аялал жуулчлалын ачаалал ихтэй нийт 376 км газарт зохион байгуулж, өнөөдрийн байдлаар 88 тонн хог хаягдал төвлөрүүлээд байна.

Уулзалтын үеэр Ерөнхийлөгч Хөвсгөл нуур Монгол орны газрын гадаргын усны 75 орчим хувийг бүрдүүлдэг стратегийн чухал экосистем болохыг онцолж, хамгааллын ажлыг шинжлэх ухаанд тулгуурлан үргэлжлүүлэх шаардлагатайг тэмдэглэлээ.

Мөн түүний санаачилгаар байгуулж буй Хөвсгөл нуурын судалгааны олон улсын төв нь нуурын усны чанар, экосистемийн өөрчлөлтийг судалж, хамгааллын бодлогыг шинжлэх ухааны үндэслэлтэй боловсруулахад чиглэж байгааг дурдав.

Цаашид Хөвсгөл нуурыг тойрсон сумдын хөгжлийн ерөнхий болон урт хугацааны төлөвлөгөөг судалгааны үр дүнтэй уялдуулан боловсруулснаар газар ашиглалт, дэд бүтэц, бүтээн байгуулалтыг нэгдсэн төлөвлөлтийн хүрээнд хэрэгжүүлэх эрх зүйн үндэс бүрдэхийг онцоллоо.

Ерөнхийлөгчийн санаачилгаар сүүлийн жилүүдэд Хөвсгөл нуурыг хамгаалах үндэсний чуулган зохион байгуулах, нуурын ёроолоос живсэн автомашин, техникийг татан гаргах, Хөвсгөл нуурыг төрийн тахилгат болгох, ой хамгаалах, нөхөн сэргээх зэрэг цогц арга хэмжээг үе шаттай хэрэгжүүлж байна.

Хөвсгөл нуурын их цэвэрлэгээний аяны гуравдугаар шатыг төрийн тахилгын дараа буюу наймдугаар сарын 3-9-ний өдрүүдэд Ханх, Хатгал сумдын нутагт зохион байгуулахаар төлөвлөжээ.

Дэлгэрэнгүй унших

Хэн юу хэлэв...

“Монастери тауэр” төслийн газрыг нээлттэй дуудлага худалдаагаар олгожээ

Огноо:

,

Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газраас “Эхлэл брэнд” ХХК-д дуудлага худалдаагаар олгосон газар болон тус газарт хэрэгжүүлж буй “Монастери тауэр” орон сууцны төсөлтэй холбоотой тайлбар гаргажээ.

Нийслэлийн Өмч хувьчлах комисс 2025 оны дөрөвдүгээр сарын 15-нд 2008 оны “Менежментийн гэрээгээр ажиллуулах тухай” тогтоолыг хүчингүй болгосон байна. Үүний дагуу Сүхбаатар дүүргийн наймдугаар хороонд байрлах, 3150 ам метр талбай бүхий газар дээрх хоёр давхар эмийн үйлдвэрийн барилгыг буулгаж, газрыг дуудлага худалдаагаар борлуулахаар шийдвэрлэжээ.

Дуудлага худалдааг 2025 оны тавдугаар сарын 21-нд зохион байгуулж, 27 иргэн, аж ахуйн нэгж оролцсоноос “Эхлэл брэнд” ХХК 9.3 тэрбум төгрөгийн үнийн саналаар ялагч болсон байна. Улмаар нийслэлийн Засаг даргын 2025 оны зургаадугаар сарын 27-ны өдрийн захирамжаар тус компанид газар эзэмших эрх олгож, газрыг хүлээлгэн өгчээ.

Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхэд Нийслэлийн Өмч хувьчлах комиссын 2025 оны тогтоолыг хүчингүй болгуулах нэхэмжлэл гаргасан бөгөөд “Эхлэл брэнд” ХХК уг хэрэгт гуравдагч этгээдээр оролцож байгаа аж.

Харин дуудлага худалдаагаар худалдсан 3150 ам метр газар нь өмнө нь хувьчлагдаагүй, нийслэлийн өмчид байсан газар бөгөөд дуудлага худалдаа болон тухайн газартай холбоотой хууль хяналтын байгууллагад үүссэн маргаан байхгүйг Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газраас онцолжээ.

Мөн “Эхлэл брэнд” ХХК-ийн газар эзэмших эрх нь нээлттэй дуудлага худалдааны үр дүнд шинээр үүсэж, төлбөрийг бүрэн төлж, холбогдох гэрээг байгуулснаар баталгаажсан байна. Тус компанийн газар эзэмших эрх болон гэрээг хүчингүй болгосон, түдгэлзүүлсэн, хязгаарласан шийдвэр гараагүй гэж тайлбарлав.

Иймд “Монастери тауэр” орон сууцны төсөл нь хууль тогтоомжийн дагуу олгосон газар эзэмших эрхэд үндэслэн хэрэгжиж буйг Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газраас мэдэгдлээ.

Дэлгэрэнгүй унших

Хэн юу хэлэв...

Намрын саруудад нойтон цас орж, эрт хүйтрэх төлөв гарчээ

Огноо:

,

Ус, цаг уур, орчны судалгаа, мэдээллийн хүрээлэнгийн Хиймэл оюун ухаан, тоон загварчлалын судалгааны хэлтэсээс 2026 оны 9-11 дүгээр саруудын цаг агаарын урьдчилсан төлөвийг тооцоолон гаргажээ.

Урьдчилсан төлөвийг сар бүрийн 28-ны өдөр шинэчлэн гаргадаг уламжлалтай.

Есдүгээр сар: Агаарын дундаж температур Баян–Өлгий, Увс, Завхан, Хөвсгөл, Архангай, Булганы нутаг, Ховд, Говь–Алтай, Баянхонгорын хойд, Сэлэнгэ, Төв аймгийн баруун хэсгээр олон жилийн дундажаас дулаан, Дорноговийн нутаг, Дорнод, Сүхбаатарын ихэнх, Өмнөговийн зүүн хэсгээр олон жилийн дунджаас хүйтэн, бусад нутгаар дунджийн орчим байх төлөвтэй байна.

Аравдугаар сар: Агаарын дундаж температур Хэнтий, Дорнод, Сүхбаатарын нутаг, Сэлэнгэ, Төв аймгийн зүүн хэсгээр олон жилийн дундаж орчим, бусад нутгаар дунджаас дулаан байх төлөвтэй байна.

Арваннэгдүгээр сар: Агаарын дундаж температур Баян–Өлгийн нутаг, Ховд, Говь–Алтайн ихэнх, Баянхонгорын өмнөд, Өмнөговийн баруун хэсгээр олон жилийн дундажаас дулаан, Сэлэнгэ, Төв, Хэнтий, Дорнодын нутаг, Сүхбаатарын ихэнх, Булганы зүүн хэсгээр олон жилийн дундажаас хүйтэн, бусад нутгаар дунджийн орчим байх төлөвтэй байна.

ЗӨВЛӨМЖ: Намрын саруудад баруун аймгуудын нутгаар харьцангуй хур тунадас багатай, дулаан байх төлөвтэй байгаа боловч 9 болон 11 дүгээр саруудад төв болон говийн аймгуудын нутгийн зүүн, зүүн аймгуудын нутгаар хур тунадас ахиу орж, агаарын дундаж температур дунджаас сэрүүн болох төлөвтэй байна. Иймээс нойтон цас, цочир хүйтрэл эрт ажиглагдах магадлалтай байгаа тул ард иргэд, малчид, тариаланчид, аж ахуй нэгж байгууллагууд өвлийн бэлтгэл ажилдаа эртнээс анхаарна уу. 

 
Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа
Дэлхий нийтээр..5 цаг 27 минут

Claude хиймэл оюун ухаан туршилтын үеэр гурван байгууллагын системд ...

Хэн юу хэлэв...5 цаг 31 минут

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Хөвсгөл нуурын их цэвэрлэгээнд оролцогчидтой ...

Хэн юу хэлэв...5 цаг 33 минут

“Монастери тауэр” төслийн газрыг нээлттэй дуудлага худалдаагаар ...

Дэлхий нийтээр..5 цаг 39 минут

АНУ-ын Миннесота мужийн усан хангамжийн систем кибер халдлагад өртжэ...

Дэлхий нийтээр..5 цаг 46 минут

Хамас Газын зурваст зэвсгээ хураалгах тохиролцоонд хүрчээ

Дэлхий нийтээр..5 цаг 52 минут

Балбад шашин хоорондын мөргөлдөөний улмаас гурван хүн амиа алджээ

Үйл явдал6 цаг 12 минут

Өчигдөр 102 тусгай дугаарт 2136 дуудлага, мэдээлэл бүртгэгджээ

Үйл явдал6 цаг 16 минут

Олон улсын сурагч солилцооны хөтөлбөрт таван хотын 62 төлөөлөгч орол...

Чөлөөт бүс6 цаг 21 минут

БНХАУ-д зорчихоор төлөвлөж буй иргэдэд хэрэгтэй аппууд

Үйл явдал6 цаг 24 минут

Он гарсаар усны ослын 92 тохиолдол бүртгэгдэж, 149 хүний амь насыг а...

Дэлхий нийтээр..7 цаг 27 минут

Навахо эмэгтэйн алга болсон хэрэгт ял шийтгүүлсэн этгээд дахин барив...

Үйл явдал2026/07/30

Агаарын тээврийн зорчигчдын тоо эхний хагас жилд 1.2 саяд хүрчээ

Үйл явдал2026/07/30

Хуулиас давсан 83 дүрэм, журмыг хүчингүй болгожээ

Тод зураг2026/07/30

Сэлбэ 20 минутын хот

Хэн юу хэлэв...2026/07/30

Намрын саруудад нойтон цас орж, эрт хүйтрэх төлөв гарчээ

Хэн юу хэлэв...2026/07/30

Г.Жаргалсайхан: Энэ өвөл 400-430 мянган тонн шахмал түлш хэрэглэнэ

Дэлхий нийтээр..2026/07/30

ОХУ Павел Дуровыг терроризмыг дэмжсэн хэрэгт буруутгалаа

Үйл явдал2026/07/30

COP-17: Газрын тогтвортой менежментэд хөрөнгө оруулах боломжийг хэлэ...

Дэлхий нийтээр..2026/07/30

Японд болсон хүчтэй газар хөдлөлтийн дараах аврах ажиллагаа үргэлжил...

Үйл явдал2026/07/30

Стандартын бус дуу чимээтэй тээврийн хэрэгсэлд хяналт шалгалт хийж б...

Дэлхий нийтээр..2026/07/30

xAI Миннесота мужийн шинэ хуулийг эсэргүүцэн шүүхэд ханджээ

Үйл явдал2026/07/30

Эцэг эхчүүд хүүхэд, өсвөр үеийнхэнд хүрч буй контентын сөрөг агуулгы...

Дэлхий нийтээр..2026/07/30

Японы Засгийн газрын дэмжлэгийн түвшин буурсаар 50 хувиас доошилжээ

Үйл явдал2026/07/30

Зөвшөөрөлгүйгээр ус ашиглан элс угааж байсан компанийн үйл ажиллагаа...

Үйл явдал2026/07/30

Монгол, Японы шууд нислэгийн чиглэлийг өргөжүүлэх асуудлаар Хирошима...

Үйл явдал2026/07/30

Цахим орчинд банкны нэр, логог ашигласан залилангийн зар сурталчилга...

Үйл явдал2026/07/30

Бүгд Найрамдах Киргиз Улстай худалдаа, тээвэр, логистикийн хамтын аж...

Үйл явдал2026/07/30

Бага орлоготой иргэдийн орлогод татвар ногдуулахгүй байх эрх зүйн ор...

Үйл явдал2026/07/29

Японы Күмамото мужид хүчтэй газар хөдөлжээ

Үйл явдал2026/07/29

Эрдэнэт хотын Хавдрын төвд БНСУ-ын шинэ технологийн дулаан эмчилгээн...

Санал болгох