Үйл явдал
Малын эмч нарын анхдугаар их хурал боллоо
Монгол улсын ерөнхий сайдын ивээл дор Малын эмч нарын анхдугаар их хурал өнөөдөр 2019.11.01 Төрийн ордонд боллоо. Их хуралд оролцогсдод Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх мэндчилгээ дэвшүүлж үг хэллээ. Мөн ХХААХҮ-ийн сайд Ч.Улаан “Төрөөс мал эмнэлгийн салбарын талаар баримталж буй бодлого, цаашдын зорилт” сэдвээр илтгэл тавьлаа. Малын эмч нарын анхдугаар их хуралд орон нутаг, нийслэлийн 850 гаруй төлөөлөгчид оролцож байна.
Төлөөлөгчид их хурлаараа мал эмнэлгийн төрийн болон хувийн хэвшлийн байгууллагын хамтын ажиллагааг сайжруулж, Мал, амьтны эрүүл мэндийн тухай, Эм эмнэлгийн хэрэгслийн тухай, Хүнсний тухай, Хүнсний бүтээгдэхүүний аюулгүй байдлын тухай хуулиудын хэрэгжилтийг хангуулж, Малын гаралтай бүтээгдэхүүний ариун цэвэр аюулгүй байдлыг баталгаажуулах “Цахим гэрчилгээний систем”-ийг үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлж улсын хэмжээнд бүрэн нэвтрүүлэх асуудлаар хэлэлцүүлэг өрнүүллээ.
Мөн Мал, амьтны элдэв өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, эрүүл мэндийн үзлэгийг улиралд нэг удаа хийж мал эмнэлгийн ажил үйлчилгээг хүртээмжтэй чанартай гүйцэтгэх нөхцлийг бүрдүүлэх “Малын эрүүл мэндийн даатгал”-ын тухай хуулийн төсөл үзэл баримтлалд саналуудаа тусгаж Монгол Улсын Засгийн газарт өргөн мэдүүлэхээр боллоо.
Малын эмч нар хариуцсан нутаг дэвсгэртээ мал эмнэлгийн ажил үйлчилгээг чанартай, хүртээмжтэй гүйцэтгэж, мал сүргээ эрүүл байлгах хууль, тогтоомжийг мөрдлөгө болгон ажиллахыг чармайж байгаагаа энэ үеэр илэрхийлж байлаа.
Анхдагч үйлдвэрлэгч малчдын ашиг орлогыг нэмэгдүүлэх нөхцлийг бүрдүүлэх, мал эмнэлгийн салбарын санхүүгийн тогтолцоог боловсронгуй болгох, малчин түмнийхээ нөр их хөдөлмөрөөр бий болдог малын гаралтай бүтээгдэхүүний чанар аюулгүй байдлын эцсийн баталгааг гаргаж хэрэглэгчдэд шинжлэх ухаан, технологийн дэвшлийг ашиглан хүргэх оновчтой тогтолцоог хэрхэн бүрдүүлэх талаар хамтаараа хэлэлцэн ойрын болон хэтийн зорилтуудаа тодорхойлж, төр, хувийн хэвшлийн мал эмнэлгийн байгууллага, малчдын хамтын оролцоотойгоор Монгол малын эрүүл мэндийг баталгаажуулах зорилтыг хангахад ач холбогдолтой их хурал боллоо хэмээн малын эмнэлгийн салбарын эрдэмтэд, хуралд оролцогчид онцолж байна.
Мал эмнэлгийн ерөнхий газар анх, 2018 оны 6 дугаар сарын байдлаар малын гоц халдварт шүлхий өвчин 13 аймаг, 61 голомтод тархсан амаргүй нөхцөл байдалд зйл ажиллагаагаа эхэлж байсан юм. Уг өвчинтэй тэмцэх, урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээг мэргэжлийн түвшинд авч хэрэгжүүлснээр 2018 оны 9 дүгээр сард уг өвчний гаралтыг таслан зогсоож чадсан. Үүнээс шалтгаалж мал аж, ахуйн гаралтай бүтээгдэхүүний экспортын хэмжээ нэмэгдэж улсын эдийн засгийн өсөлтөнд хувь нэмрээ оруулж эхэллээ.
Үйл явдал
Төвөдийн гамшиг мөсөн голын хагарал, хөрсний гулгалтын дараалсан үйл явцаас үүдсэн байна
Хятадын холбогдох байгууллагууд Төвөдийн Жирон боомт орчимд их хэмжээний хохирол учруулсан үер, хөрсний гулгалтын шалтгааны талаарх урьдчилсан дүгнэлтийг танилцуулжээ.
Хятадын Шинжлэх ухааны академийн Чэндугийн Уулын аюул, байгаль орчны хүрээлэнгийн судалгааны баг хиймэл дагуулын тандан судалгааны мэдээллийг газар дээрх ажиглалт, хээрийн судалгаатай тулган шинжилсэн байна.
Судлаачдын дүгнэлтээр наймдугаар сарын 26-ны Бээжингийн цагаар 10:52 орчимд Балбын нутагт, далайн түвшнээс 5200 метрийн өндөрт мөсөн голын хэсэг хагарч, их хэмжээний мөс, хад чулуулгийн нуранги үүсжээ.
Нуранги өндөр уулын энгэрээр маш хурдтай уруудахдаа хөрс, хад чулууг хаман, 4000 метр орчмын өндөрлөгөөс эхлэн том хэмжээний хөрсний гулгалт үүсгэсэн гэж үзсэн байна.
Улмаар мөс, хөрс, хад чулуу болон усны асар их масс уулын хөндийгөөр 22 км орчим уруудан, далайн түвшнээс 1800 метрийн өндөрт орших Хятадын Төвөдийн Жирон боомтод хүрчээ.
Гамшгийн улмаас Жирон орчмын 0.7 хавтгай дөрвөлжин километр орчим талбай өртөж, 27 барилга байгууламж болон тэдгээртэй холбоотой тоног төхөөрөмж бүрэн сүйдсэн гэж судалгааны баг мэдээлсэн байна.
Ийнхүү Хятадын эрдэмтэд наймдугаар сарын 26-нд болсон гамшгийг энгийн борооны үер бус, өндөр уулын мөсөн голын хагарал → мөс, хадны нуранги → хөрсний гулгалт → хүчтэй үер гэсэн дараалсан үйл явцын үр дагавар гэж дүгнэжээ.
Үйл явдал
Аюулт үзэгдэл, ослын 69 удаагийн дуудлагаар 13 иргэний амь насыг авран хамгааллаа
Дуудлагын дагуу төв, орон нутгийн Онцгой байдлын байгууллагын алба хаагчид үүрэг гүйцэтгэж, 13 иргэний амь насыг авран хамгаалж, утаажилтын бүсээс 21 иргэнийг гаргаж, тусламж үйлчилгээ үзүүллээ.
Нийт дуудлагын 52 нь обьектын гал түймэр, нэг нь ой, хээрийн түймэр, нэг нь үер, гурав нь биологийн гаралтай аюулт үзэгдэл, 12 нь хүний үйл ажиллагаатай холбоотой ослын дуудлага байна гэж Онгой байдлын ерөнхий газраас мэдээллээ.
Үйл явдал
Энэ өвөл нийслэлд 430 мянган тонн шахмал түлшийг 446 цэгээр борлуулна
Өвөлжилтийн бэлтгэл ажлын хүрээнд нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч Б.Пүрэвдагва “Тавантолгой түлш” ХХК-ийн Зүүн үйлдвэрт ажиллаж, үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаа, шахмал түлшний нөөц бүрдүүлэлтийн явцын талаар холбогдох албаныхан мэдээлэл өглөө.
“Тавантолгой түлш” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал С.Даваасүрэн “Тавантолгой түлш” ХХК гурван цехийн хоёр шугамаар шахмал түлш үйлдвэрлэж байна. Анх гурван үйлдвэрийн 20 шугамаар бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж байсан бол 2024 оноос үйлдвэрлэлийн хүчин чадлыг 50 тонн/цаг болгон гурав дахин нэмэгдүүлж, шугамын тоог цөөрүүлэн бүтээмжийг сайжруулсан. “Тавантолгой түлш” ХХК түлшний үйлдвэрлэлийн гурав дахь үеийн шилжилтээ хийж, 2025-2026 оны халаалтын улиралд нийслэлийн айл өрхүүдийн хэрэглээнд хагас коксон түлш нийлүүлсэн. Өнөөдрийн байдлаар 38.3 мянган тонн түлшний нөөц бүрдүүлээд байна” гэв.
2026-2027 оны халаалтын улиралд 430 мянган тонн бүтээгдэхүүн борлуулахаар төлөвлөсөн. Тухайлбал, 300 мянга гаруй тонн хагас коксон түлш, 80 мянган тонн шахмал түлшийг 446 цэгээр борлуулахаар төлөвлөж байна. Харин аж ахуйн нэгжүүдэд 40 мянган тонн савласан мидлинг нийлүүлэх юм.
Нийслэлийн зүгээс галлагааны улирал эхлэхээс өмнө шахмал түлшний үйлдвэрлэл, түүхий эдийн татан авалт, нөөц бүрдүүлэлт болон борлуулалтын бэлтгэл ажлыг эрчимжүүлж, иргэдийн түлшний хэрэгцээг тасралтгүй хангахад онцгой анхаарч ажиллахаа илэрхийллээ.
Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч Б.Пүрэвдагва “Бидний гол зорилго бол нийслэлийн хүн амыг агаарын бохирдолгүй өвөлжүүлэх юм. Энэ зорилгын төлөө хотын даргын зүгээс та бүхнийг бүх талаар дэмжихийн зэрэгцээ ажлын шаардлагаа өндөр тавина. Түүнчлэн борлуулалтын цэгүүдийн бэлэн байдалд анхааран, “Хотула” аппликэйшн дэх бүртгэлийн давхардлыг арилгаж, системийг бүрэн ашиглах, угаар мэдрэгч төхөөрөмжийн хэрэглээ болон угаарын хийн хордлогоос урьдчилан сэргийлэх чиглэлээр Түлш хэрэглэгчдэд үйлчлэх төвтэй хамтран ажиллахыг холбогдох албаныханд үүрэг болгож байна” гэлээ.
Өнгөрсөн жил хагас коксон түлшийг хэрэглээнд нэвтрүүлснээр агаарын бохирдол өмнөх жилээс 30 орчим хувиар, 2018 онтой харьцуулахад 69.5 хувиар буурсан үзүүлэлт гарсан. Улаанбаатар хотод 170 мянган өрх шахмал түлш хэрэглэж байгаа бөгөөд энэ жилээс 5000 өрхийг хийн түлшний хэрэглээнд шилжүүлээд байгаа юм. Галлагааны улирал есдүгээр сард эхлэх бөгөөд 50-60 мянган тонн шахмал түлшний нөөц бүрдүүлсэн байх шаардлагатай.
