Бидэнтэй нэгдэх

Тод мэдээ

Өнөөдөр Наурызын баярын өдөр...

Огноо:

,

Сэтгүүлч:

Жил бүрийн гуравдугаар сарын 22-нд тохиодог казах үндэстний түүх, соёлын уламжлал, хүндэтгэлт Наурызын баярын энэ өдрийг тохиолдуулан та бүхнийхээ амар мэндийг айлтган мэндчилье.

Наурызын баярыг дэлхий дахинд Ойрхи Дорнод, Балканы хойг, Төв Ази, Кавказ зэрэг газар нутгийн олон зуун сая хүн өргөн тэмдэглэж өнгөрүүлдэг. 2010 онд НҮБ-ын Ерөнхий ассамблейн 64 дэх хуралдаанаар Наурызыг олон улсын баяр болгон баталжээ. Улмаар ЮНЕСКО (НҮБ-ын боловсрол, шинжлэх ухаан, урлагийн байгууллага) Наурыз баярыг “дэлхийн халдашгүй соёлын өв”-д бүртгэсэн байна. Наурыз бол шашны баяр бус, байгаль эхтэйгээ хүйн холбоотой хүн төрөлхтний баяр юм.

Дэлхийн 40 гаруй орны ард иргэд тэмдэглэн өнгөрүүлдэг энэхүү баярын өдөр казах түмэн айл хотол, ахан дүүсээрээ амар мэндээ мэдэлцэж, аксакал буурлуудынхаа ерөөл сургаалыг сонсож, “Наурызын өдөр дайснаа хүртэл уучил”, “Мууг сайнаар дайл” гэсэн өвгөдийн сургаалыг ёсчлон биелүүлж, ёс төгөлдөр баясан цэнгэдэг, эв нөхөрлөл, ёс зүй, хүмүүжлийн чухал ач холбогдолтой, үндэсний соёлын нэгэн чухал зан үйл юм.

Наурыз гэдэг нь перс гаралтай үг бөгөөд нау-шинэ, рыз-өдөр буюу  “Шинэ  өдөр”   гэсэн утгатай ажээ. Өөрөөр хэлбэл өдөр шөнө тэнцэж, шинэ жил гарч байгааг бэлгэддэг.  Казахууд нүүдэлчин ард түмэн учраас өвлийн хахир хатуу цагийг өнтэй давж, урин хавартай золгосны баяр болгон тэмдэглэдэг. Үндэсний ёс, зан заншил, түүх соёлыг сурталчлах, хойч үедээ өвлүүлэн үлдээх зорилгоор казахын ард түмэн жил бүр тэмдэглэдэг түүхтэй.

Монголчуудын хувьд ч энэ өдрийг казах түмний өв соёлыг хадгалан хөгжүүлэх, түгээн дэлгэрүүлэх, хүндэтгэн эрхэмлэх, үйл бүтээлээ дүгнэн цэгнэх, хөгжил дэвшлийн ирээдүйг угтан тодорхойлох утгаар тэмдэглэсээр ирсэн.

Казахууд нарыг шүтдэг учраас 3 дугаар сарын 22-ны өглөө эртлэн босож нарыг шинжин, тухайн жилийнхээ өнгийг хэлэлцдэг. Насанд хүрсэн казах эмэгтэйчүүд мандаж буй наранд ёсолж “амьдрал тэтгэж буй наран ээж минь” гэж залбирал үйлдээд хоорондоо золгож мэндэлснээр баяр эхэлдэг уламжлалтай. Мөн бүх хүн анхны нар харж, наранд сүү өргөж хүндэтгэнэ. Гэрийн эзэгтэй нар гэрийнхээ тооныг сүүгээр мялааж, хаалганыхаа босгыг таргаар мялаадаг ёс ч бий. Баярын үеэр бүгд үндэсний хувцсаа өмссөн байх агаад ахмад настан аксакалуудаа хүндэтгэн золгож, үдэж буй оныхоо ажил үйлс, ололт амжилтаа хүүрнэн дүгнэж, шинэ ондоо аз хийморь, арвин баялаг амжилттай байхыг ерөөн хүсдэг. Эдгээр зан үйл нь монголчуудын цагаан сарын баяр тэмдэглэхтэй адилхан бөгөөд хэдэн өдрийн өмнөөс бэлддэг.  Эрчүүд нь ойролцоох булаг шандны эхийг сэргээж эргэн тойрныг нь цэвэрлэнэ. Наурыз баярын үеэр ундаргыг нь гаргаж цэвэрлэсэн булаг шанд хэзээ ч татардаггүй, буян хишгээ олон түмэнд хүртээдэг хэмээн үздэг.

Наурыз баярын үеэр ахан дүүс, хотол олонтойгоо золгох үед “Наурыз баярын мэнд! Муу бүхэн газрын гаваар орог, идээ будаа арвин байг, талаар дүүрэн малтай, гэрээр дүүрэн хүүхэдтэй болоорой!” хэмээн ерөөдөг байна. Хоёр эрэгтэй хүн өөд өөдөөсөө харж зогсоод гараа атгалцан баруун зүүн хоёр талаараа цээжээрээ нийлж золгодог. Ийнхүү золгодог нь “Амь насны минь түшиг цээж минь, амьдралыг минь тэтгэгч хоёр гар минь эрүүл байг” гэсэн утгатай аж. Хоёр эмэгтэй тэврэлдэж золгоно. Эрэгтэй эмэгтэй хүмүүс гараа атгалцаж золгоно.

Наурызын баярын орой залуус хосоороо савлуураар савлуурдаж тоглодог бөгөөд энэ үед дуулж хөгжилдөх, хоорондоо дотносон танилцах, сэтгэлийн үг хэлэлцэх, болзох хором болдог гэж хэлж болно. Айтыс хэмээх харилцаа дууны тэмцээн болдог бөгөөд энэ нь казахын урлаг уран зохиолын онцгой нэгэн төрөл буюу ардын яруу найргийн төрөлд багтдаг.  Уг тэмцээнд оролцогсод урьдчилан ямар нэгэн бэлтгэл хийхгүй бөгөөд хоёр хоёроороо сууж тухайн байдал, баяр ёслолын агуулгад тааруулан санаанаасаа зохиож домбордож харилцан дуулна. Шалгарсан нь бусад шалгарсан хүмүүстэй өрсөлдөх байдлаар цааш өрнөдөг байна.

Монголчууд цагаан сараар бууз банш иддэг бол казахууд шөл уудаг. Казахуудын хувьд 7-гийн тоо чухал бөгөөд баярын ширээнд мах, цагаан идээ, чихэр жимс гээд долоогоос доошгүй нэр төрлийн хоол унд байх учиртай. Шөл нь мах, гурил, өөх тос, үр тарианы төрөл, давс, сонгино, ус гэх мэт долоон төрлийн хүнсээр амтлагдсан байх ба энэ нь амьдралын долоон өнгө болох баяр баясгалан, аз жаргал, амьдрах ухаан, эрүүл мэнд, эд баялаг, өсөлт хөгжилт, асран хамгааллыг илэрхийлдэг байна. Энэ баярын үеэр архи дарс огт хэрэглэдэггүй бөгөөд исламын ёслолд архи дарсыг бусад ариун идээний дэргэд байлгаж болдоггүй бузар зүйл гэж үздэг байна.

Баяраар аль болох олон айлд шөл уух тусам сайн хэмээн үзнэ. Ирсэн зочдод гэрийн ахмад хүнээр ерөөл хэлүүлэх ба сонсож буй хүмүүс алгаа хавсран нүүр рүүгээ харуулна. Ерөөл дууссаны дараа “тэр ерөөл бат оршиг” гэсэн утгатай “амин” гэж хэлээд хавсарсан хоёр алгаа нүүрэндээ хүргэх бөгөөд энэ нь ерөөлийг хүлээн авлаа гэсэн утгыг илэрхийлнэ.

Эрхэм хүндэт казах түмнийг шинэ өдөр бүхэн алтан нар ивээлт цацрагаараа  ивээж, шинэ амжилт, шинэ жаргал, шинэ золбоо хийморийг авчирч байх болтугай.

Уламжлалт баяраа ам дүүрэн ерөөл билигтэй, дастархан дүүрэн идээ будаатай, домбор хөгжмөө эгшиглүүлэн, кара жоргагаа бүжиж, айтыс дууны аялгуутай сайхан тэмдэглээрэй.

Наурыз мейрамы хутты болсын.

Дэлгэрэнгүй унших

Сэтгэгдэл

Тод мэдээ

Малын хорогдол 6 хувь хүрсэн тохиолдолд малын индексжүүлсэн даатгал газар дээр нь ажиллана

Огноо:

,

Шуурхай бүлгийн 3-р бүлэг Хөвсгөл аймгийн Төмөрбулаг, Шинэ-Идэр сумдад ажиллаж, Сумдын онцгой комиссыг хурлыг зохион байгуулсан.

Мөн тус сумдын 26 өрхийн 50 гаруй малчидтай уулзан хүн эмнэлэг болон мал эмнэлэгийн үйлчилгээ, хүнсний багцын тусламж үзүүлсэн бол одоо Галт, Шинэ Идэр сумдад ажиллаж байна.

Сумдын шуурхай штабтай хийсэн өргөтгөсөн хурлаар Засгийн газрын 2024 оны 62 дугаар тогтоолоор 2 дугаар сарын 15-аас 5 дугаар сарын 15-ны өдрийг хүртэл өндөржүүлсэн бэлэн байдлын зэрэгт шилжүүлсэн. Гамшгаас хамгаалах тухай хуулийн 10.4 дэх хэсгийг хэрэгжүүлж ажиллахыг бүх шатны Засаг дарга нарт даалгалаа.

Шуурхай багаас Зэвсэгт хүчин, Хилийн цэргийн анги нэгтгэлүүдээс Хөвсгөл аймагт туулах чадвартай 8 машин дайчилснаас Галт, Шинэ Идэр сумдад тус тус хуваарилжээ.

Айл бүрийг чиглэсэн зам гаргах хүндрэлтэй учир нэн яаралтай чиглэлийн замыг машин техникийг дайчлан нээж байна. Мөн сургуулийн 60 гаруй хүүхдийг сургуульд нь татан авчирч байрлуулах арга хэмжээ авах юм байна.

Шинэ Идэр сумын малын хорогдол 5.3 хувь хүрсэн. Хэрвээ 6 хувь хүрсэн тохиолдолд малын индексжүүлсэн даатгалыг судлах, даатгалын багийг газар дээр нь ажиллуулж, үнэлгээ яаралтай хийлгэнэ.

Галт суманд 50 хувийн хөнгөлөлттэй 30 тонн тэжээл аймгийн нөөцөөс өгсөн бол Шуурхай бүлэг 5 тонн тэжээл шийдвэрлэв.

Шинэ Идэр сум өмнө нь 50 тонн тэжээл шийдвэрлэсэн бол шуурхай бүлэг нэмж 5 тонныг шийдвэрлэжээ. Сум, аймгийн нөөц дууссан тул санхүүгийн эх үүсвэрийг аймгийн Онцгой комисс дээр ярьж шийдвэрлэхээр тогтов.

Эх сурвалж: ХХААХҮЯ

Дэлгэрэнгүй унших

Тод мэдээ

С.Амарсайхан: Малчид чадлынхаа хэрээр хичээж байгаа ч байгалийн давагдашгүй хүндрэлийн өмнө хүчгүйдэж байна

Огноо:

,

Засгийн газраас хоёрдугаар сарын 14-нөөс эхлэн гамшгийн үеийн өндөржүүлсэн бэлэн байдал зарлан, зудын хүндрэлтэй нөхцөл байдлыг хохирол багатай даван туулахаар ажиллаж байна.

Тиймээс авч хэрэгжүүлж байгаа ажлын явц, үр дүн цаашид хэрэгжүүлэх бодлогын талаар Монгол Улсын Шадар сайд С.Амарсайхан, Улсын онцгой комисс, ХХААХҮЯ, Цаг уур орчны шинжилгээний байгууллагын төлөөллийн хамт олон нийтэд мэдээлэл өглөө.

Шадар сайд С.Амарсайхан, нийт нутгийн 80 хувь цасан бүрхүүлтэй. Зургаан аймгийн 23 суманд төмөр буюу шилэн зудтай, 90 сум цагаан зудтай, 84 сум зудархуу төлөв байдалтай байна. Нийт 23.6 мянган малчин өрхөд ямар нэг байдлаар хүндрэл тулгарсан. Мөн малын хорогдол сүүлийн өдрүүдэд эрс нэмэгдсэн. Зам даваа хаагдсан газраар 54 мянган км зам гаргаад байгаа тухай мэдээлэл өгөв.

Малчин өрхүүд арилжааны банкуудад 1.2 их наяд төгрөгийн зээлийн үлдэгдэлтэй. Малчид чадлынхаа хэрээр хичээж байгаа ч байгалийн давагдашгүй хүндрэлийн өмнө хүчгүйдэж байгаа тул зээл төлөлтөө хойшлуулах санал илэрхийлж байсан. Энэ талаар Засгийн газар, Монголбанктай хэлэлцэн зээл төлөлтийг хойшлууллаа. Малчин өрхүүд олноор малгүй болж байгаа нь зөвхөн малчдын асуудал биш Монгол Улсын эдийн засагтай шууд холбоотой учраас цаашид ажилгүйдэл, ядуурлыг нэмэгдүүлэхгүйн тулд хэрхэн малжуулах, үр дүнг нь тооцох зэрэг ажлыг тооцоо судалгаанд суурилан авч хэрэгжүүлэх шаардлагатайг ч мөн онцоллоо.

Цаашид хаваржилт, зудын нөхцөл байдлын талаар өдөр бүр албаны эх сурвалжууд мэдээлэл өгч байхаар тогтов.

Эх сурвалж: ОБЕГ

Дэлгэрэнгүй унших

Тод мэдээ

Шинэ Яармаг цогцолбор хорооллын үл хөдлөх хөрөнгийг худалдан борлуулж байна

Огноо:

,

Монгол Улсын Хөгжлийн банк нь зээлийн эргэн төлөлтийг бэлэн мөнгөөр, өмчлөх бусад үл хөдлөх хөрөнгөөр, үнэт цаасаар барагдуулах хүрээнд зарим зээлийг шүүхийн шийдвэрийн дагуу барьцаа хөрөнгөөр хангуулж, банкны өмчлөл, эзэмшилд үл хөдлөх хөрөнгө шилжүүлэн авах замаар зээлийн эргэн төлөлтийг хангуулан ажиллаж байна. Энэ хүрээнд Хөгжлийн банкны өмчлөх бусад үл хөдлөх хөрөнгөд бүртгэлтэй Шинэ яармаг цогцолбор хорооллын орон сууц, үйлчилгээний талбай, авто зогсоолын зориулалттай үл хөдлөх хөрөнгүүдийг олон нийтэд нээлттэй, ил тод, шилэн байдлаар худалдан борлуулах үйл ажиллагаа үргэлжлэн хийгдэж байна.

Шинэ Яармаг цогцолбор хороолол нь Нийслэлийн Хан-Уул дүүргийн 8 дугаар хорооны нутаг дэвсгэрт байршилтай бөгөөд Улаанбаатар хотын шинэ суурьшлын бүсэд Цэвэр агаарт хүүхэд залуучуудын чөлөөт цагаа зөв боловсон өнгөрүүлэх үйлчилгээний газрууд болох мөсөн өргөө болон спорт цогцолбор, хөл бөмбөгийн зориулалтын талбай, усан оргилуур, тээврийн хэрэгслийн хөдөлгөөн үл нэвтрэх хүүхдийн тоглоомын талбай, бүх төрлийн худалдаа үйлчилгээ, сургууль, цэцэрлэг нэг дор төвлөрсөн давуу талтай.

Шинэ Яармаг цогцолбор хорооллын А zone хэсэгт байрлах В1, В2 блок барилгын 1-14 давхарт 119 м.кв, 121 м.кв, 257 м.кв 4 өрөө орон сууц бүхий үл хөдлөх хөрөнгүүдийг худалдан авахаар сонирхож буй иргэн болон хуулийн этгээд нь арилжааны банкны зээл судлуулах замаар эсвэл бэлэн төлөлтөөр худалдан авах боломжтой юм.

Мөн B zone хэсгийн 7 блок орон сууц, 3 блок үйлчилгээ, 1 блок авто зогсоолын зориулалттай 35-80 хувийн гүйцэтгэлтэй дуусаагүй барилгууд бий. Эдгээр дуусаагүй барилгыг худалдаж авахыг сонирхож буй төсөл хэрэгжүүлэгч, барилга угсралтын салбарт үйл ажиллагаа явуулж буй компаниудад нээлттэй бөгөөд уг төслийн талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг Хөгжлийн банкны цахим хуудас болох https://www.dbm.mn/news/1682 үл хөдлөх хөрөнгийн мэдээлэл цэсээс авч болно.

Үл хөдлөх хөрөнгө худалдан авахаар сонирхож буй хүсэлт гаргагч нь Хөгжлийн банкнаас гаргасан цахимаар санал өгөх зааврын дагуу санал илгээх бөгөөд тухайн сонирхож буй үл хөдлөх хөрөнгийн байрны дугаар, тоотыг зөв сонгох мөн 100 хувь бэлэн төлөлт болон арилжааны банкны зээлд хамрагдах замаар урьдчилгаа байршуулан худалдан авах тохиолдолд дансны хуулга, бусад нотлох баримтын хамт системд хавсаргаж оруулах шаардлагатай.

Монгол Улсын Хөгжлийн банкны өмчлөх бусад үл хөдлөх эд хөрөнгийг банкны өмчлөлд шилжүүлж авсан үнэ дээр тухайн үл хөдлөх эд хөрөнгийг худалдан борлуулахтай холбоотой гарах зардлуудыг нэмж худалдан борлуулах үнийг тогтоосон.

Эх сурвалж: Монгол Улсын Хөгжлийн банк

Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа
Тод мэдээ2024/02/23

Малын хорогдол 6 хувь хүрсэн тохиолдолд малын индексжүүлсэн даатгал ...

Тод мэдээ2024/02/23

С.Амарсайхан: Малчид чадлынхаа хэрээр хичээж байгаа ч байгалийн дава...

Тод мэдээ2024/02/23

Шинэ Яармаг цогцолбор хорооллын үл хөдлөх хөрөнгийг худалдан борлуул...

Тод мэдээ2024/02/23

Хөдөлмөр, нийгмийн түншлэлийн гурван талт хэлэлцээрийг дүгнэх хамтар...

Тод мэдээ2024/02/23

Халиа тошин үүссэн зургаан байршилд мөс зөөх ажил үргэлжилж байна

Тод мэдээ2024/02/23

“Хүрээ Майдар” дурсгалын зоос гаргалаа

Тод мэдээ2024/02/23

“Халуун сэтгэл" малчдадаа туслах аянд нэгдэхийг уриалж ба...

Өнөөдөр2024/02/23

Гуу жалгандаа нэг метр зузаан цастай байна

Өнөөдөр2024/02/23

Өнөөдөр ихэнх нутгаар цаг агаар тогтуун байна

Өнөөдөр2024/02/23

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал эд, мал арвидна

Тод мэдээ2024/02/22

ЗГХЭГ-ын дарга Д.Амарбаясгалангаар ахлуулсан шуурхай бүлэг Говь-Алта...

Тод мэдээ2024/02/22

Сэлбэ голын 16.480 тонн мөсийг тээвэрлээд байна

Тод мэдээ2024/02/22

Дэлхийн банкны Хятад, Монгол болон Солонгос Улс хариуцсан захирлыг х...

Тод мэдээ2024/02/22

Багш нар ганцаарчилсан сургалтын төлөвлөгөө боловсруулах мэдлэгээ ба...

Тод мэдээ2024/02/22

Удаан хугацааны хадгалалтад байсан техникүүдийг засварлаж эхэллээ

Өнөөдөр2024/02/22

Калифорни мужид үер бууж байна

Тод мэдээ2024/02/22

“Алтан төлийн эзэн” шагнал гардуулалт хойшиллоо

Тод мэдээ2024/02/22

УИХ газар олголттой холбоотой асуудлаар тавдугаар сарын 15-ны дотор ...

Өнөөдөр2024/02/22

Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм хүйтэн

Өнөөдөр2024/02/22

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал жаргал ирнэ

Тод мэдээ2024/02/21

Малчдын зээлийн эргэн төлөлтийг зургаадугаар сар хүртэл хойшлуулахаа...

Тод мэдээ2024/02/21

Малайз Улсын Авлигын эсрэг хороотой хамтран ажиллах санамж бичиг бай...

Тод мэдээ2024/02/21

Баянзүрх дүүрэгт гарсан галын улмаас 228 иргэн, 15 аж ахуйн нэгж эд ...

Тод мэдээ2024/02/21

Мал эмнэлгийн хүрээлэнгийн эрдэмтэд зудтай бүс нутагт ажиллана

Тод мэдээ2024/02/21

Сургуулийн автобус мөргөсөн осол бүртгэгджээ

Тод мэдээ2024/02/21

Шатахууны хангамжийг тогтвортой байлгах талаар ОХУ, Монгол Улсын Зас...

Өнөөдөр2024/02/21

Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 35 зөрчил бүртгэгдлээ

Өнөөдөр2024/02/21

Өнөө маргаашдаа ихэнх нутгаар хүйтэн жавартай байна

Өнөөдөр2024/02/21

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулахад тохиромжгүй

Тод мэдээ2024/02/20

Өвөлжилт хүндэрсэн аймаг, сумдад өвс, тэжээл хүргэх тусламжийн цуваа...

Санал болгох