Бидэнтэй нэгдэх

Тод зураг

Бөмбөгдөгч онгоцыг 1912 оноос дайнд ашиглаж эхэлжээ

Огноо:

,

Сэтгүүлч:

Дэлхий ертөнцийн түүхэнд хүн нисэж болох тухай санааг анх дэвшүүлэн, нисэх төхөөрөмжийн анхны хэлбэрүүдийг дүрслэн үлдээсэн хүн бол Италийн сэргэн мандалтын үеийн агуу эрхэм Лeонардо да Винчи юм.

Мөн нисэх төхөөрөмжийн үүсэл хөгжлийн түүхэнд Оросын суут эрдэмтэн М.В.Ломоносов, Д.И.Мeндeлeeв нар хүндтэй байр суурийг эзэлдэг. Эдгээр суутнууд xүн жолоодсон аппарат агаарт нисэж болох онолын үндсийг анх боловсруулсан аж.

Харин бодит биелэл болох анхны зоримог алхмыг 1783 онд Францын ах, дүү Монгольфьe нар хийсэн байна. Тэд xалуун агаараар дүүргэж, цэнэглэсэн агаарын бөмбөлгөөр тэнгэрт xөөрчээ. Энэ нь хүн агаарт хөвсөн анхны гайхамшигт алхам болсон юм. 1882 онд Оросын авьяаслаг инжeнeр, зохион бүтээгч А.Ф.Мoжайский уурын хөдөлгүүртэй нисэх аппарат бүтээж туршсан бол 1887 онд Д.И.Мeндeлeeв өөрөө агаарын бөмбөлгөөр нислэг хийжээ.

1885 онд А.Ф.Можайский xүн жолоодон нисэж болох онгоц бүтээжээ. Тэгээд нэгэн туршилтаараа онгоцоо газраас xөндийрүүлсэн боловч төдөлгүй унаж далавчаа эвджээ. Гэвч энэ бол xүн жолоодож газраас xөөрсөн анхны xөөрөлт байсан гэдэг. Энэ мэтээр дурдаад байвал нэн сонирхолтой олон түүхийг өгүүлж болно. Харин энэ удаад бид дайны бурхадын нэг болох бөмбөгдөгч онгоцуудын талаар товчхон мэдээлэл хүргэж байна.

Анх 1911 онд Италийн цэргийн дэслэгч Жулио Гавотти гэгч өөрийн нисэх төхөөрөмжөөр дайсныхаа дээрээс гар бөмбөг ашиглан анхны бөмбөгдөлтийг хийж туршсан гэж түүхэнд бичигджээ.

Үүний дараа жил буюу 1912 онд Балканы дайны үеэр Болгарын агаарын хүчний нисгэгч Кристо Топракчиев агаараас гар бөмбөг ашиглан довтлох санааг цэргийнхэнд санал болгосон байна. Тэрээр 1912 оны 10 дугаар сарын 16-нд  "Алатросс Ф-2" онгоцоор нисэж, Туркийн төмөр замын буудал дээр хоёр тэсрэх бөмбөг хаяснаар бөмбөгдөгч онгоцыг дайнд жинхэнэ утгаар нь хэрэглэсэн анхны тохиолдол гэж бүртгэгджээ.

Үүний дараахан ахмад Петров гэгч энэ санааг боловсруулж, хэд хэдэн нисэх онгоцны загварыг бүтээсэн ба ачааны даацын хэмжээг ч нэмэгдүүлжээ. 1913 онд "Caproni Ca 30", "British Bristol T.B-8" зэрэг бөмбөгдөгч онгоцуудыг бүтээсэн байна. Эдгээр нь 10 км зайд 4.5 кг бөмбөгийг хүргэх чадалтай байв.

Бөмбөгдөгч онгоцны үүсэл хөгжил нь XX зууны цэргийн техникийн хөгжилд томоохон байр суурийг эзэлдэг. XX зууны эхэн үед бага загварын агаарын бөмбөгдөгч нь тухайн үедээ эрсдэл өндөртэй байсан ч аажмаар нисэх чадвар нь илүү бат бөх бүтэцтэй болсон байна. Германы инженер Фердинанд Вон Зеппелиний бүтээсэн "Zeppelins" бөмбөгдөгч онгоц нь стратегийн бөмбөгдөгч онгоцуудын анхны хувилбар байжээ.

Энэхүү бөмбөгдөгчийн дайн тулаанд ашиглаж эхэлсэн эхэн үед хөдөлгүүр эвдрэх, жолоодлого алдах зэрэг эвдрэл гэмтлүүд олон тохиолдож байсан гэдэг. Гэвч бөмбөгдөгч онгоц нь эсрэг талдаа асар их хохирол учруулах чадвартай хэвээр байсан аж. Үүнээс хойш цаг хугацааны эргэлтэд цэргийн бөмбөгдөгч онгоцууд улам хүчирхэгжиж, шинжлэх ухаан, техникийн шилдэг ололтуудаар зэвсэглэн хөгжсөөр байна.

Бөмбөгдөгч онгоцны түүхийн анхны үеэс товч өгүүлсэн мэдээллийнхээ төгсгөлд та бүхэнд үе үеийн шилдэг бөмбөгдөгч онгоцуудаас танилцуулж байна.

Douglas SBD Dauntless
 
Avro Lancaster
 
Алдарт Б-1 бөмбөгдөгч онгоцны дотоод зохион байгуулалт
 
 Tupolev Tu-95
 
B-2 Spirit
 
Avro Vulcan
 
US B-1B
 
PAK-DA
 
Tupolev Tu-160
 
Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа
АНХААРУУЛГА: УИХ-ын 2024 оны ээлжит сонгуулийн хуулийн холбогдох заалтын хүрээнд тус сайтын сэтгэгдэл хэсгийг түр хугацаанд хаасан болно.

Тод зураг

“Улаанбаатар марафон-2026” олон улсын гүйлтийн бүртгэлийг тавдугаар сарын 1-нд хаана

Огноо:

,

“Улаанбаатар марафон-2026” олон улсын гүйлтийн бүртгэл хаахад гурав хоног үлдлээ.

Марафонд гүйх оролцогчдыг тавдугаар сарын 1-ний 17:00 цаг хүртэл бүртгэнэ. Оролцогчид Hipay аппликейшн болон ulaanbaatar.marathon.mn цахим хуудсаар дамжуулан бүртгүүлэх боломжтой.

Өдгөө 11 дэх удаа зохион байгуулах гэж буй “Улаанбаатар марафон-2026” олон улсын гүйлтэд оролцохоор өнөөдрийн байдлаар 18 мянга гаруй хүн бүртгүүлээд байна.

Бүтэн марафоноос эхлээд гэр бүлийн болон тусгай ангиллын зай хүртэл долоон төрлийн сонголттой тул бүх насны хүмүүс оролцох боломжтой.

Иймд оролцогчид өөрийн насны ангилал, бэлтгэлийн түвшинд тохирсон зайгаа сонгон, тавдугаар сарын 1-ний 17:00 цагаас өмнө бүртгэлээ баталгаажуулаарай.  

Дэлгэрэнгүй унших

Тод зураг

Маргааш нийслэлийн зарим авто замын хөдөлгөөнийг түр хязгаарлана

Огноо:

,

П.Очирбат агсныг эцсийн замд үдэхтэй холбоотойгоор зарим авто замын хөдөлгөөнийг түр хязгаарлана. Уг үйл ажиллагаа өглөө 6:40 цагаас 3-р эмнэлгээс эхлэх бөгөөд хүндэтгэлийн цуваа 7 цаг 20 минутад Төв шуудангийн замд ирж,  9 цаг 40 минутад үднэ.

Энэ үеэр доорх байршлуудад ихдээ хөдөлгөөн түр хязгаарлах тул иргэд, олон нийтийг хүндэтгэлтэй хандахыг Нийтийн тээврийн бодлогын газраас хүслээ. 

Дэлгэрэнгүй унших

Тод зураг

“Тавантолгой түлш” ХХК-ийн зүүн бүсийн үйлдвэр хоногт 1200-1500 тонн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж байна

Огноо:

,

“Тавантолгой түлш” ХХК-ийн зүүн бүсийн үйлдвэр нь гурван цех, технологийн гурван шугамаар хоногт 1200-1500 тонн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж байна. Сайжруулсан шахмал түлшний дотоодын тээврийг үйлдвэрээс агуулах, үйлдвэрээс борлуулалтын цэг, агуулахаас цэг гэсэн үндсэн 3 маршрутаар явуулдаг. 

Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа
Үйл явдал19 цаг 35 минут

Боловсруулах үйлдвэрийн төслүүдийг эрчимжүүлэхээр БНХАУ-тай тохиролц...

Хэн юу хэлэв...19 цаг 39 минут

Бурхан Халдун хайрхны тэнгэрийг тахих төрийн тахилга боллоо

Үйл явдал20 цаг 45 минут

Нөөцийн махны өргөтгөсөн худалдааны цэгүүд энэ сарын 30-ныг дуустал ...

Үйл явдал21 цагын өмнө

Авлигын эсрэг НҮБ-ын тогтоолыг хэрэгжүүлэх олон улсын арга хэмжээг М...

Үйл явдал21 цаг 7 минут

“Дүүжин замын тээвэр” төслийн хоёрдугаар шугамыг хэрэгжүүлэх асу...

Үйл явдал21 цаг 14 минут

БНЭУ-ын Гадаад хэргийн сайд С.Жайшанкар газрын тос боловсруулах үйлд...

Үйл явдал21 цаг 19 минут

Монгол, Хятад, Орос гурван улсыг дамнасан "Цайны замын авто ралли" э...

Үйл явдал21 цаг 28 минут

Улаанбаатарт өдөртөө 23 хэм дулаан

Үйл явдал21 цаг 33 минут

БНТУ-тай “Эдийн засгийн тусгай бүс”-ийн хамтын ажиллагааг эрчимж...

Хэн юу хэлэв...2026/06/23

ОМИС-ийн УАУ-ы тэнхмийн ахлах багш, АУ-ы магистр Д.Отгонбаатар: Сайх...

Дэлхий нийтээр..2026/06/22

Трампын мэдэгдлийн дараа Ираны төлөөлөгчид хэлэлцээг түр зогсоов

Үйл явдал2026/06/22

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Онцгой байдлын байгууллагын ажилтан, алба хаа...

Үйл явдал2026/06/22

Б.Пүрэвдагва: Замын гарц орц, гэрлэн дохиог иргэддээ ээлтэй аюулгүй ...

Үйл явдал2026/06/22

Эрчим хүчний гудамжны 5.9 км авто замын хучилтын ажлыг есдүгээр сары...

Үйл явдал2026/06/22

Говийн бүсэд 1500 ажлын байр бий болох Бортээгийн ордын үйл ажиллага...

Хэн юу хэлэв...2026/06/22

Ерөнхий сайд Н.Учрал БНХАУ-ын Далянь хотноо “Зуны Давос” чуулга ...

Үйл явдал2026/06/22

Улаанбаатарт өдөртөө 14 хэм дулаан

Үйл явдал2026/06/22

УИХ: Өнөөдөр хуралдах ажлын хэсэг

Үйл явдал2026/06/19

Бурхан Халдун уулын төрийн тахилгад шилмэл 99 бөө оролцоно

Үйл явдал2026/06/19

Хүннү хотын авто зам, үерийн хамгаалалтын сувгийн бүтээн байгуулалт ...

Үйл явдал2026/06/19

Түгээмэл тархацтай ашигт малтмал ашиглах тусгай зөвшөөрөлтэй аж ахуй...

Үйл явдал2026/06/19

Б.Пүрэвдагва: Боловсролын үйлчилгээг сурагчдын гэрт ойртуулж, түгжрэ...

Үйл явдал2026/06/19

Монгол Улсын Төрийн шагналд математикч эрдэмтдийн шинэ онолын бүтээл...

Үйл явдал2026/06/19

Сургалтын санхүүжилтийг хуурамч тайлангаар завшсан байж болзошгүй хэ...

Үйл явдал2026/06/19

2019 оноос хойш гэрлэлт буурч, харин гэр бүл цуцлалт өсөх хандлагата...

Үйл явдал2026/06/19

УИХ: Чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар

Үйл явдал2026/06/19

Улаанбаатарт бага зэргийн бороо орно

Дэлхий нийтээр..2026/06/18

Оросын байлдааны хөлөг Британийн дарвуулт завинд анхааруулж гал нээж...

Үйл явдал2026/06/18

Сэлэнгэ аймагт хамтарсан хяналт шалгалт үргэлжилж байна

Дэлхий нийтээр..2026/06/18

Доналд Трамп, Володимир Зеленський нар уулзав

Санал болгох