Чөлөөт бүс
"Бага Алтаргана" наадам зохион байгуулагдлаа
Булган аймгийн Тэшиг суманд Буриад зоны эх хэл, яс үндэс, уламжлалт соёлоо эрхэмлэн дээдлэхийн бэлгэдэл болсон Бага Алтаргана наадам зохион байгуулагдлаа. Их Алтаргана наадмыг хоёр жилд нэг удаа зохион байгуулдаг бөгөөд өнжсөн жил нь Бага Алтаргана наадмыг явуулдаг уламжлалтай.
Энэ жилийн наадмыг Булган аймгийн Тэшиг сум, Хилийн 0286 дугаар анги хамтран зохион байгууллаа. Бага Алтаргана наадмын чимэг нь болсон “Эв мод” нийлүүлэх уламжлалт үйлийг Булган аймгийн Засаг дарга Э.Батзориг, ОХУ-ын Буриад улсын Закамень аймгийн дарга С.В.Гонжитов нар хамтран гүйцэтгэв.
Наадмын үеэр зохион байгуулсан буриад бөхийн барилдаанд +75 кг-ийн жинд аймгийн заан О.Мөнх-Ирээдүй, -75 кг-ийн жинд Д.Батсүх нар түрүүлж үнэмлэхүй аваргаар О.Мөнх-Ирээдүй шалгарлаа. Буриад сурын харваанд Дорнод аймгийн Цагаан-Овоо сумын уугуул, буриад сурын спортын мастер М.Одмандах, эмэгтэй харваачдаас Улаанбаатар хотын Хан-Уул дүүргийн харваач Ю.Мөнхчимэг түрүүллээ. Мөн наамдын хүрээнд буриад дууны уралдаан, “Дангина” гоо бүсгүй шалгаруулах тэмцээн, “Буриадаар хөөрөлдье” аман зохиолын уралдаан, гар бөмбөгийн тэмцээн зохион явуулсан юм. “Бага Алтаргана-2019” наадамд Монголын буриадын төв холбоо, Тэшиг, Хөвсгөл аймгийн Цагаан-Үүр, Дорнод аймгийн Баяндун, Хэнтий аймгийн Дадал, Сэлэнгэ аймгийн Ерөө сум, Орхон аймаг, ОХУ-ын Закамень аймаг, Улаан-Үд хотын Буриад зон олны төлөөлөл оролцлоо.
Эх сурвалж: Хил хамгаалах ерөнхий газар
Чөлөөт бүс
Өмнөд Хятадын тэнгисийг захирч асан Улаан далбаат флот
Арван есдүгээр зууны эхэн үед Өмнөд Хятадын тэнгисийг бараг бүхэлд нь хяналтдаа авч байсан Улаан далбаат флот хэмээх далайн дээрэмчдийн нэгдэл түүхэнд хамгийн хүчирхэгт тооцогддог байна. Тухайн үед энэ флотын хүч зарим улсын тэнгисийн цэргээс ч илүү байсан гэж судлаачид үздэг.
Улаан далбаат флот нь олон жижиг дээрэмчдийн бүлгүүд нэгдэн байгуулагдсан том холбоо байжээ. Тэдний мэдэлд хэдэн зуун хөлөг онгоц, хэдэн арван мянган далайн дээрэмчин байсан бөгөөд Өмнөд Хятадын тэнгисийн худалдааны замыг хянаж, худалдааны хөлөг онгоцноос татвар авч байв. Хятад, Вьетнам, Тайвань, Макао орчмын усан замыг тэдний зөвшөөрөлгүйгээр ашиглахад бэрх болсон байна.
Энэхүү флотын хамгийн онцлог нь эмэгтэй удирдагчтай байсан явдал юм. Чин Ши хэмээх эмэгтэй нөхрийнхөө нас барсны дараа флотыг удирдаж, бүх далайн дээрэмчдийн бүлгийг нэгтгэж чадсан байна. Тэрбээр маш хатуу дүрэм тогтоож, тушаал зөрчсөн, олз нууцалсан, сахилга бат алдагдуулсан тохиолдолд хатуу шийтгэл оногдуулдаг байжээ. Энэ нь флотын зохион байгуулалтыг сайжруулж, хүчийг нь улам нэмэгдүүлсэн гэж үздэг.
Хятадын эзэнт гүрэн болон бусад орны тэнгисийн хүчин Улаан далбаат флотыг дарахаар хэд хэдэн удаа оролдсон ч амжилт олоогүй байна. Эцэст нь Хятадын эрх баригчид тэдэнтэй хэлэлцээр хийж, өршөөл үзүүлэхээр тохиролцсон байдаг. Ингэснээр Улаан далбаат флотын удирдагч Чин Ши олз хөрөнгөө хадгалан тайван амьдралд шилжсэн нь түүхэнд ховор тохиолдолд тооцогддог.
Судлаачдын үзэж буйгаар Улаан далбаат флот нь далайн дээрэмчдийн түүхэнд хамгийн том, хамгийн зохион байгуулалттай хүч байсан бөгөөд тухайн үед Өмнөд Хятадын тэнгисийн худалдаа, тээврийн аюулгүй байдалд ихээхэн нөлөө үзүүлж байжээ.
Чөлөөт бүс
Хүн төрөлхтөн 50 гаруй жилийн дараа дахин Сар луу нисэв
АНУ 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 1-нд Сар руу чиглэсэн Артемис хоёр хөтөлбөрийн нислэгийг амжилттай хөөргөлөө. Энэ нь 1972 оноос хойш буюу 50 гаруй жилийн дараа хүнтэй Сарны нислэг хийж буй анхны тохиолдол боллоо.
Сансрын хөлөг Флорида муж дахь Кеннедигийн сансрын төвөөс хөөрч, дөрвөн сансрын нисэгчийг Сарны тойрог нислэгт илгээжээ. Нислэгт
- Рейд Уайзман
- Виктор Гловер
- Кристина Кох
- Канадын сансрын нисэгч Жереми Хансен
нар оролцож байна.
Энэхүү нислэг ойролцоогоор 10 хоног үргэлжлэх бөгөөд сансрын хөлөг Сарны орчимд тойрон нисээд дэлхийд буцаж ирэх төлөвтэй. Энэ удаагийн нислэг Сар дээр буухгүй ч ирээдүйн хүнтэй буултын бэлтгэл туршилтын гол шат гэж үзэж байна.
Артемис хоёр хөтөлбөрийн хүрээнд:
- Сансрын хөлгийн системүүдийг турших
- Амьдрах орчны төхөөрөмж шалгах
- Сарны өмнөд туйлын бүсийг судлах
- Ирээдүйн буултын бэлтгэл хийх
зорилго дэвшүүлжээ.
Энэ нислэг амжилттай болвол:
- 2027 онд хүн Сар дээр буух
- 2028 онд Сарны байнгын станц байгуулах
төлөвлөгөө хэрэгжих боломжтой гэж АНУ мэдэгдсэн.
Шинжээчдийн үзэж буйгаар энэхүү нислэг нь:
- шинэ сансрын өрсөлдөөн
- Сарны нөөцийн судалгаа
- Ангараг гариг руу чиглэх бэлтгэл
гэсэн гурван том зорилгыг давхар эхлүүлж буй үйл явдал болж байна.
Ийнхүү хүн төрөлхтөн 50 гаруй жилийн дараа дахин Сар руу нисэж, сансрын судалгааны шинэ үе эхэлж буйг дэлхий нийт анхааралтай ажиглаж байна.
Чөлөөт бүс
“No Kings” жагсаал АНУ даяар өрнөв
АНУ-д “No Kings” буюу “Хаангүй улс” уриатай жагсаалууд өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд улс даяар өрнөж, олон сая хүн оролцсон талаар олон улсын хэвлэлүүд мэдээллээ.
Мэдээллээр гуравдугаар сарын 28-нд АНУ-ын бүх 50 мужид 3,300 гаруй жагсаал зохион байгуулагдаж, нийт 8 сая орчим хүн оролцсон нь сүүлийн жилүүдийн хамгийн том эсэргүүцлийн хөдөлгөөнүүдийн нэг болсон гэж зохион байгуулагчид мэдэгджээ.
Жагсаалууд Нью-Йорк, Вашингтон, Чикаго, Миннеаполис, Лос-Анжелес зэрэг томоохон хотуудад өргөн хүрээнд болсон байна. Мөн АНУ-аас гадна Парис, Сидней зэрэг хотуудад дэмжих жагсаал зохион байгуулагдсан талаар мэдээлжээ.
Жагсагчид АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын бодлого, гадаад бодлого, Ирантай холбоотой хурцадмал байдал, цагаачлалын бодлого, амьжиргааны өртгийн өсөлтийг эсэргүүцсэн уриа барьсан байна.
Зарим хотуудад жагсаал тайван болсон бол Портланд, Лос-Анжелес, Даллас зэрэг хотод жагсагчид болон цагдаа нарын хооронд мөргөлдөөн гарсан тухай мэдээлжээ.
“No Kings” хөдөлгөөн нь 2025 онд эхэлсэн бөгөөд
- 2025 оны зургаадугаар сар — 5 сая орчим оролцогч
- 2025 оны аравдугаар сар — 7 сая орчим оролцогч
- 2026 оны гуравдугаар сар — 8 сая орчим оролцогч болсноор улам өргөжиж буй улс төрийн эсэргүүцлийн хөдөлгөөн болж байна.
Шинжээчдийн үзэж буйгаар энэхүү жагсаал нь АНУ-ын дотоод улс төрийн хуваагдал нэмэгдэж буйг харуулж байгаа бөгөөд цаашдын улс төрийн нөхцөл байдалд нөлөөлж болзошгүй гэж үзэж байна.
