Хэн юу хэлэв...
Филип Х.Лью: Манай хоёр орны хамгийн бат бөх бөгөөд тогтвортой харилцаа нь цэргийнх юм
Монгол Улсын Зэвсэгт хүчний Хуурай замын цэргийн командлал болон АНУ-ын Энэтхэг-Номхон далай дахь Хуурай замын цэргийн командлал хоорондын гурав дахь удаагийн зөвлөлдөх уулзалт гурван өдрийн туршид цахимаар амжилттай явагдаж өндөрлөв. Энэ үеэр АНУ-аас Монгол Улсад суугаа Элчин сайдын яамны Батлан хамгаалахын атташе, дэд хурандаа Филип Х.Льютай ярилцснаа хүргэж байна.
-Хоёр орны батлан хамгаалах салбарын харилцаа, хамтын ажиллагаа жилээс жилд өргөжиж байна. Батлан хамгаалах салбар дотроо бүр төрөл мэргэжлүүдийн түвшинд хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлж байна. Үүний нэг нь Хуурай замын цэргийн командлалын хоорондын зөвлөлдөх уулзалт юм. Эрхэм дэд хурандаа Таныг АНУ-аас Монгол Улсад суугаа Элчин сайдын яамны Батлан хамгаалахын атташегаар томилогдож ирснээс хойш хоёр орны цэргийн хамтын ажиллагаа хэрхэн өргөжиж байна вэ гэдгээс ярилцлагаа эхлүүлье ...
-Баярлалаа. Сайхан асуулт байна. Монгол Улс, АНУ-ын хамтын ажиллагааны дотор хамгийн бат бөх бөгөөд тогтвортой харилцаа нь цэргийнх юм. Ийм сайхан дотно нөхөрсөг харилцаа, хамтын ажиллагаатай улсад батлан хамгаалахын атташегаар томилогдсондоо баяртай явдгаа хэлмээр байна. Таны хэлсэнчлэн манай хоёр улсын батлан хамгаалах салбарын хамтын ажиллагаа төрөл мэргэжлийн түвшинд ч хүртэл өргөжин хөгжиж байна. Энэ нь бидний илтгэлцэл, нөхөрлөлийг бэхжүүлэхэд чухал ач холбогдолтой. Үүний нэг тод жишээ нь саяхан зохион байгуулагдсан Монгол Улсын Зэвсэгт хүчний Хуурай замын цэргийн командлал болон АНУ-ын Энэтхэг-Номхон далай дахь Хуурай замын цэргийн командлал хоорондын гурав дахь удаагийн зөвлөлдөх уулзалт юм. Зөвлөлдөх уулзалт маш амжилттай явагдаж өндөрлөлөө.
Хэдийгээр дэлхий нийтээр короновирус (covid-19) цар тахлын нөхцөл байдал хүнд, олон орон хилээ хаачсан ч хоёр улс цэргийн хамтын ажиллагаагаа тасралтгүй үргэлжлүүлэхээр уулзалтыг цахимаар зохион байгуулсан нь бидний нөхөрлөл хэр түвшинд хүрснийг харуулах том илэрхийлэл гэж харж байна. Монгол Улс, АНУ-ын цэргийн харилцаа, хамтын ажиллагаа нь өөрөө хоёр орны эв найрамдал, нөхөрсөг харьцаа, стратегийн хувьд чухал ач холбогдолтой түншлэл орнууд гэдгийг илтгэнэ. Яг өнөөдрийн түвшинд хоёр орны харилцаа, хамтын ажиллагаа урьд хожид байгаагүйгээр хамгийн хүчирхэг, бат бэх байна гэж ойлгож, харж байна. Өдөр бүр цахим шууданд маань АНУ-ын олон генерал, офицероос захидал ирдэг. “Монгол Улсад очиж сургалт явуулмаар байна. Хамтран ажилламаар байна” гээд л маш их захидал, дуудлага ирдэг. Энэ нь бидний харилцаа, хамтын ажиллагаа ямар хэмжээнд байгааг бас л харуулах биз ээ.
-Дэлхий нийтээр тархсан короновирусын халдвараас шалтгаалж манай хоёр орны Зэвсэгт хүчний хамтран зохион байгуулдаг олон улсын болон хамтарсан сургуулиуд түр хугацаанд саатаж байх шиг байна...
-Тийм ээ. Дэлхий дахинд цар тахалтай холбоотой нөхцөл байдал хүндэрч, түүнээс улбаалж гарсан бэрхшээлүүд нь нөгөө талаасаа нэг зүйлийг тодорхой болгож байна. Би хоёр охиндоо захидаг л даа. “Олон танилтай байж болно, тэр дундаас жинхэнэ найз цөөхөн байдаг” гэж. Жинхэнэ найз нөхөд хэзээ гарч ирж, танигддаг гэхээр бэрхшээл тулгарч, хүнд цагт үргэлж дэргэд байж, тусалдагт оршиж байгаа юм. Яг түүн шиг цар тахал дэлхийн маш олон оронд хүндэрч байхад Монгол Улс, АНУ нөхцөл байдлыг үл харгалзан цэргийн хамтын ажиллагаагаа үргэлжлүүлж байгаа нь жинхэнэ нөхөрлөлийн тод жишээ. Бүс нутагт болон дэлхий дахинд цэргийн итгэлцлийг бэхжүүлэх, энх тайван, тогтвортой байдлыг сахин хамгаалахад хамтран үүрэг гүйцэтгэж байгаа нь бидний нөхөрлөлийн бас нэг жишээ.Таны асуултад хариулахад дэлхий нийтээр тархсан цар тахлын цаашдын нөхцөл байдлыг тааж хэлэхэд бэрх учраас хамтын ажиллагааныхаа төлөвлөгөөт ажил, арга хэмжээний талаар хэлэхэд ч төвөгтэй байна.
Гэхдээ нэг зүйлийг батлахад цар тахлаас үүдсэн ямар ч хүндрэлүүд гарсан манай хоёр улсын хамтын ажиллагаа тэр дундаа цэргийн харилцаа хэзээ ч тасалдахгүй. Үүний ч төлөө АНУ-аас Монгол Улсад суугаа Элчин сайдын яамны Батлан хамгаалахын атташегийн алба хичээж, мэрийж ажиллана гэдгээ хэлмээр байна. Миний хувьд Монгол Улсад хоёр биш гурван жилээр буюу нэг жилээр сунгаж ажиллах хүсэлтээ өгсөн бол миний орлогч атташе, хошууч Смолей Э.Матьюгийн нэг жилээр сунгах хүсэлт нь батлагдсан. Хоёр дахь орлогч, хошууч Скот Ж.Кристофер ч ялгаагүй нэг жилээр сунгаж ажиллах хүсэлтээ өгсөн, одоогоор АНУ-д байгаа. Өдөр бүр л бас “Монголд хэзээ очиж болох вэ?” гэж ярьж, захидал бичиж байна. Манай Элчин сайдын яам тэр дундаа Батлан хамгаалахын атташегийн албаны зүгээс Монгол Улсын Зэвсэгт хүчинтэй тогтоосон харилцааг гүнзгийрүүлэх, дараагийн төвшинд гаргахын төлөө хичээх болно.
-Аль ч орны Батлан хамгаалахын атташе нар манай цэргийнх мэт өөриймсөг санагддаг. Хоёр орны цэргийн харилцаа, хамтын ажиллагааны төлөөх тэдний хичээл, зүтгэл бүхэн ингэж ойлгогддог л доо. Таныг ч бид тэгж харж байна. Та өөрийгөө манай уншигчдад танилцуулахгүй юу?
-Баярлалаа. АНУ-ын Зэвсэгт хүчинд 20 дахь жилдээ алба хааж байна. Өнгөрсөн тавдугаар сарын 27-ны өдөр АНУ-ын Зэвсэгт хүчинд алба хааж эхэлсний 20 жилийн маань ойн өдөр тохиосон. Манай орлогч атташе, хошууч Смолей Э.Матьюгийн ч гэсэн алба хааж эхэлсний 14 жилийн ой тэр өдөр тохиосон. Бид АНУ-ын Вест-Пойнтын цэргийн академийг төгссөнөөс хойш 14 болон 20 жилийн ой тохиосон гэсэн үг. Вест-Пойнтын академи дэлхийд сургалтаараа маш их алдартай л даа. Сайхан мэдээ дуулгахад Монгол Улсын хоёр сонсогчийг АНУ-ын цэргийн академид суралцуулах гэж байна. Нэг нь Вест-Пойнтын цэргийн академид, нөгөөх нь Тэнгисийн цэргийн академид суралцана. Миний хувьд сургуулиа их санаж байна. Сонсогч нартайгаа цуг очсон бол сонирхолтой байлаа. Та нэг яриандаа намайг монголжуу төрхтэй гэж хэлж байсан шүү дээ.
-Тийм ээ...
-Түүнд хариулахад би Вьетнам гаралтай америк хүн. Миний аав Вьетнамын тэнгисийн цэрэгт офицер цолтой хүн байсан. Өмнөд, хойд хоёр Вьетнам дайтаж, хойд ялахад АНУ-аас өмнөд Вьетнамын дүрвэгсдэд үүд хаалгаа нээсэн. Тэр үеэр миний аав, ээж хоёр АНУ руу цагаачилж гарсан хүмүүс. Мэдээж АНУ-д очоод танилцсан. Тодруулбал, АНУ-ын Ерөнхийлөгч асан Билл Клинтоны төрсөн нутаг Арканзас мужид тахианы үйлдвэрт ажиллаж байхдаа танилцаж, намайг төрүүлсэн. Намайг багад манай гэр бүл тийм ч элбэг хангалуун байгаагүй. Аав, ээждээ нэмэр болох үүднээс бага ч гэсэн дэмжлэг болж, санхүүгийн хүндрэл үүсгэхгүй байя гээд цэргийн албанд элсэн орж байлаа.
Аав, ээж багаас маань л эх оронч байх үзэл хүмүүжлээр төлөвшүүлж, хариуцлага, сахилга бат, дэг журамтай байхад сургасан. Эх орныхоо төлөө зүтгэх ёстой гэдэг тэр зүйлийг маш сайн ойлгуулж өгсөн нь өнөөдрийн амжилттай яваатай маань салшгүй холбоотой гэж ойлгодог. Надад монгол цэргүүдийн талаар сайхан жишээнүүд зөндөө бий. Сахилга бат, дэг журамтай, хаана ч очоод үүрэг гүйцэтгэх чадвартай цэрэг бол Монголын цэргүүд гэж хардаг юм. Энэ сайхан оронд ажиллаж амьдарч байгаадаа баяртай байгаа шүү. Би эхнэр, хоёр охины хамт амьдардаг. Миний сонирхол мотоцикл унах, хоол хийх юм. Монгол Улсын Ерөнхий сайдыг мөн мотоцикл сонирхдог гэж сонссон. Ижилхэн сонирхолтой Монгол Улсын Ерөнхий сайдтай хамт мотоцикл унах боломж гарна гэдэгт итгэж байна.
Эх сурвалж: Хуурай замын цэргийн командлал
Хэн юу хэлэв...
Н.Учрал: Энэ онд нийслэлийн 80 байршилд ногоон өртөө байгуулна
Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал Түлш, эрчим хүчний хараат байдлыг бууруулах “Ногоон” тогтоолын хэрэгжилтийг эрчимжүүлж, хувийн хэвшил, аж ахуйн нэгжүүдийн дэвшүүлсэн саналыг сонсож зарим асуудлыг шийдвэрлэв.
Улаанбаатар хотын худалдааны танхим цахилгаан автомашины дэд бүтцийг хөгжүүлэх хөтөлбөр танилцууллаа.
Хоёр жилийн хугацаанд Улаанбаатар хот болон орон нутагт 500 орчим цахилгаан машин цэнэглэх ногоон өртөө барих тооцоолол гаргажээ.
COP-17 хурлаас өмнө цэнэглэх 40 станц байгуулна. 2030 он гэхэд Монгол Улсад 50 мянган цахилгаан машины эрэлт бий болно.
Таван жилд 300 сая литр шатахууны хэрэглээг халж, 200 сая ам.доллар хэмнэх тооцоолол гарчээ.
Тиймээс энэ ажлыг ганц компани биш хувийн хэвшлүүд хамтран хэрэгжүүлэх нь чухал. Сонирхсон аж ахуйн нэгж, компаниудад бүрэн нээлттэй. Улаанбаатар хотын худалдааны танхим холбох гүүр, платформ нь болж ажиллана гэж тус танхимын гүйцэтгэх захирал Б.Хаш-Эрдэнэ хэлэв.
Тус хөтөлбөрийн хүрээнд энэ жил Улаанбаатарт 80, орон нутагт 30 байршилд цахилгаан машины цэнэглэх станц суурилуулахаар төлөвлөжээ. Нийслэл болон орон нутагт аль байршлуудад цэнэглэх станцаа суурилуулахаа шийдвэрлэх шаардлагатайг хэллээ.
Цахилгаан машинтай иргэдийн 95 хувь нь гэртээ цэнэглэж байна. Хувийн хэвшлийн хөрөнгө оруулалтаар цэнэглэх 500 станц байгуулчихвал шөнийн цагаар цэнэглэхэд хямд үнэтэй байх ухаалаг төлбөрийн системийг нэвтрүүлэх юм байна. Цахилгаан машинтай жолооч нэг жилд долоон сая орчим төгрөг хэмнэнэ гэсэн тооцоо хийжээ.
Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал хувийн хэвшлээ дэмжинэ, өвөлжилтийн бэлтгэлийг зундаа хангана гэдгийг онцлоод Сангийн яам татварын нэг хувийн хөнгөлөлтөөр санхүүжилтийг шийдэх, зургаадугаар сарын 5-ны дотор гэрээ байгуулж, барилга угсралтын ажлыг эхлүүлэх, Нийслэл болон Зам, тээврийн яам 80 байршлаа яаралтай тогтоож өгөхийг тус тус үүрэг болгов.
Мөн Замын-Үүд-Улаанбаатар чиглэлд "Ногоон өртөө" буюу цахилгаан машин цэнэглэгч, кофе шоп, хоолны газар, дэлгүүр, 00 зэрэг цогц байгууламжтай байя. Хувийн хэвшлүүд хэрэгжүүлбэл татварын бодлогоор дэмжинэ. Бид газар олгоход бэлэн гэдгийг Ерөнхий сайд онцоллоо.
Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч Б.Пүрэвдагва Улаанбаатарт 804 мянган автомашин бүртгэлтэй, 0.2 хувь нь цахилгаан машин. Бид цахилгаан машины тоог нэмэгдүүлэх шаардлагатай. Хувийн хэвшилтэй хамтран ажиллахад баяртай байна, дэмжиж ажиллана. 80 байршлыг Зам, тээврийн яамтай хамтран шуурхай тогтоохоо илэрхийллээ.
Засгийн газраас 2026 оны 4 дүгээр сарын 29-ны өдөр баталсан Түлш, эрчим хүчний хараат байдлыг бууруулах Ногоон тогтоолын хүрээнд мөн таван байршилд батарей хуримтлуур, нарны станц байгуулах ажлыг гүйцэтгэх сонирхлоо 100 гаруй аж ахуйн нэгж илэрхийлжээ.
Хэн юу хэлэв...
“Эрдэнэс Монгол” нэгдлийн харьяа 10 компанийг татан буулгаж, давхардсан орон тоог танаж 67,3 тэрбум төгрөг хэмнэлээ
Засгийн газрын ээлжит хуралдаан 2026 оны тавдугаар сарын 27-нд болж дараах шийдвэрийг гаргалаа. “Эрдэнэс Монгол” нэгдлийг Үндэсний баялгийн сангийн тухай хуульд заасан үндсэн чиг үүрэгт бүрэн шилжүүлэх хүрээнд “Эрдэнэс Монгол” нэгдлийг “Чингис хаан Үндэсний баялгийн сан корпораци” болгон өөрчлөн зохион байгуулах шийдвэрийг Засгийн газрын хуралдаанаас гаргалаа.
Энэ хүрээнд тус нэгдлийг уул уурхайн салбарын хяналт, удирдлагын уламжлалт бүтэцтэй байгууллагаас төрийн өмчийн хөрөнгийн удирдлага, хөрөнгө оруулалт, баялгийн сангийн менежмент, IPO болон хувьчлал хариуцсан олон улсын жишигт нийцсэн санхүүгийн мэргэжлийн институт болгон үе шаттайгаар шинэчилнэ.
Ингэснээр төрийн өмчит уул уурхайн компаниудын хөрөнгийн удирдлага сайжирч, байгалийн баялгийн өгөөжийг иргэдэд илүү хүртээмжтэй, урт хугацааны өгөөжтэй байдлаар хүргэх нөхцөл бүрдэнэ.
Мөн “Эрдэнэс Монгол” нэгдлийн харьяанд үйл ажиллагааны чиг үүрэг нь давхардсан, үр ашиг багатай 10 хүртэл компанийг нэгтгэх, татан буулгах, харин олборлолт эрхэлдэг, ашигтай ажилладаг, олон улсын гэрээ, стратегийн ач холбогдол бүхий компаниудын үйл ажиллагааг хэвийн үргэлжлүүлэх үүрэг чиглэлийг Ерөнхий сайд Н.Учрал “Эрдэнэс Монгол” нэгдлийн удирдлагад өглөө.
Урьдчилсан тооцоогоор энэхүү шинэчлэлийн үр дүнд:
•260 орчим орон тоог оновчтой болгож,
•захиргааны зардлыг 10 хувь,
•түрээсийн зардлыг 30 хувь бууруулж,
•нийт 67.3 тэрбум төгрөгийн зардлын хэмнэлт гаргахаар тооцоолж байна.
Засгийн газрын хуралдаанаас дээрх шинэчлэлтэй холбоотой шийдвэр, тогтоолуудыг ирэх сарын 15-ны дотор эцэслэн боловсруулж, баталгаажуулах үүрэг чиглэл өглөө.
Түүнчлэн “Эрдэнэс Монгол” нэгдлийн удирдлагын зүгээс төрийн өмчит уул уурхайн компаниуд өндөр үнэтэй шилэн оффисуудад өндөр түрээс төлөх бус, төрийн ашиглалт багатай үл хөдлөх хөрөнгө, оффисын нөөцийг илүү үр ашигтай, хэмнэлттэй ашиглах зарчмыг хатуу баримталж ажиллаж байгаагаа илэрхийллээ.
Хэн юу хэлэв...
Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн их суудлын хуралдаан болов
Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн их суудлын хуралдаан болов. Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн 2026 оны 05 дугаар сарын 27-ны өдрийн их суудлын хуралдаанаар Улсын Их Хурлаас 2021 оны 01 дүгээр сарын 15-ны өдөр баталсан Монгол Улсын шүүхийн тухай хуулийн 36 дугаар зүйлийн 36.7 дахь хэсгийн “Улсын дээд шүүхийн Ерөнхий шүүгчийг Улсын дээд шүүх санал болгосноос хойш Ерөнхийлөгч 14 хоногийн дотор зургаан жилийн хугацаагаар, зөвхөн нэг удаа томилно.” гэсэн заалтын “… зөвхөн нэг удаа …” гэсэн хэсэг нь Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн 2016 оны 12 дугаар дүгнэлтийн дагуу хүчингүй болсон зохицуулалтыг агуулгаар нь дахин сэргээсэн гэж үзэн Монгол Улсын шүүхийн тухай хуулийн 36 дугаар зүйлийн 36.7 дахь хэсгийн “… зөвхөн нэг удаа …” гэсэн хэсгийг хүчингүй болгон шийдвэрлэж, Үндсэн хуулийн цэцийн 2026 оны 03 дугаар тогтоол гаргалаа гэж Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцээс мэдээллээ.
