Дэлхий нийтээр..
Баруун бүсийн нэр дэвшигчдийг багаар нь дэмжихийг Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Ховдчуудаас хүслээ
Монгол Ардын намын дарга, Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ олон ястны өлгий Ховд аймгийн Ховд хотноо иргэд, сонгогчидтой уулзаж, 2024 оны УИХ-ын сонгуулийн онцлог, Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулж, холимог тогтолцоонд шилжсэнээр Монгол Улс анх удаа 126 гишүүнтэй парламенттай болж, нийгмийн төлөөлөл нэмэгдэх боломж бүрдсэн талаар танилцууллаа. Мөн тэрбээр “Ард түмэн ялах уу? Авлигачид ялах уу” гэдгийг шийдэх сонгууль гэдгийг Ховд нутгийн зон олонд тодотгоод ардчилал бол стратегийн ордуудыг нь төрийн мөнгөөр хувьдаа завших авлигын систем биш. Ардчиллын үнэт зүйлээ авлигаар сольж, албан тушаалд нүдээ сохолсон хэн нэгэн хүний хувийн өмч биш. Түүнийг хамгаалах цайз ч биш. Ардчилал бол энгийн иргэнийг эрүүдэн шүүх тусгай эрх биш ээ. Тийм учраас ардчилсан хувьсгалын анхны үнэт зүйлийг эргүүлэн авчрах ШУДАРГА ЁСНЫ РЕФОРМ Монголд шаардлагатай байна. “Шинэ сэргэлтийн бодлого” бол авлигатай нам харгалзалгүй тэмцэх реформ юм гэлээ.
Уулзалтын үеэр улстөрчдийг тойрогт, мэргэжлийн экспертүүдийг намын жагсаалтад багтаасан нь шинэ хүмүүст боломж олгосон, нөгөөтэйгүүр улс орны хэтийн хөгжилд хэрэгтэй чухал шийдвэр байсныг ховдчууд хэлж, талархан хүлээн авч байв. Монгол Ардын нам инженерүүд, эмч, багш, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн төлөөлөл, хилийн чанадад амьдарч буй иргэд, хувийн хэвшил, үйлдвэрчин, Шинжлэх ухааны академийн төлөөллөөс намынхаа жагсаалтад багтаасан.
УИХ-ын сонгуулийн II тойрог буюу баруун бүс 10 мандаттай. Тус тойрогт нэр дэвшигчдийг Ерөнхий сайд танилцуулж, яагаад багаар нь дэмжих ёстойг тайлбарлалаа. Тодруулбал,
“Хотыг 20 минут, Хөдөөг хоршоолно”. Хөдөө аж ахуйн хөгжлийг шинэ шатанд гаргах зорилгоор “Шинэ хоршоо” хөдөлгөөнийг манлайлан, хэрэгжүүлж буй Дашзэгвийн АМАРБАЯСГАЛАН-г нэр дэвшүүлж байна. Хөдөөг хоршоолох эхлүүлсэн ажлаа дуусгахын тулд түүнийг дэмжихийг ховдчуудаас хүслээ.
Авто замын ТАВАН ТОЙРОГ хөтөлбөр, аймаг сумдыг, цаашлаад Ази Европыг холбосон авто замын 5 коридортой болох ажлуудыг хэрэгжүүлэхэд гол үүрэгтэй оролцох улстөрч гэж үзэн Сандагийн БЯМБАЦОГТ-ыг нэр дэвшүүлсэн.
Улс орны эдийн засагт хүндрэл үүссэн, дэлхий нийтэд болон бүс нутгийн нөхцөл байдалтай холбоотой бэрхшээл, сорилтууд тулгарсан хамгийн эгзэгтэй үед хариуцлагатай алба, үүргийг хүлээн авч, оновчтой бодлого хэрэгжүүлэх, эдийн засгийн өсөлтийг сэргээх, тогтворжуулах чиглэлд бодитой үр дүн гарган ажиллаж ирсэн Чимэдийн ХҮРЭЛБААТАР-ыг баруун бүсэд нэр дэвшүүлж байна.
Амгалангийн дулааны станц, зүүн бүсэд Чойбалсангийн дулааны цахилгаан станцын өргөтгөлүүдийг хугацаанаас нь өмнө ашиглалтад оруулж, баруун бүс нутагт Эрдэнэбүрэн УЦС төслийг эхлүүлсэн. Цаашид эрчим хүчний төслөө амжилттай хэрэгжүүлэхэд энэ салбарын туршлагатай хүн хэрэгтэй. Иймээс парламентын туршлагатай гишүүдийн нэг Баттогтохын ЧОЙЖИЛСҮРЭН-г нэр дэвшүүлж байна.
Аль ч улс орны ирээдүй бол өнөөдрийн хүүхэд залуучууд. Боловсрол, соёл, нийгмийн салбарын бодлогыг шинэ түвшинд гаргахгүйгээр бид улсын ирээдүйг гэрэлтэй цогцлоох боломжгүй. Тийм ч учраас Балжиннямын БАЯРСАЙХАН-ыг нэр дэвшүүлсэн.
Энхбатын БОЛОРМАА бол баруун бүсийн хөгжлийг цогцоор нь төлөвлөх, эдийн засгийн коридорын төслүүдийг амжилттай хэрэгжүүлэх, хойд, урд хөрштэйгөө болон гадаад харилцаагаа хөгжүүлэхэд түүний боловсрол туршлага хэрэгтэй гэж нэр дэвшүүллээ.
Шинэ сэргэлтийн бодлогыг амжилттай хэрэгжүүлэх, төмөр зам, авто замын шинэ төслүүдийг хэрэгжүүлэх, баруун бүсийн хөгжлийг шинэ шатанд гаргах хүн гэдэг итгэж Цэдэндамбын ЦЭРЭНПУНЦАГ-ийг нэр дэвшүүлж байна.
Мал аж ахуйн салбарыг шинэ шатанд гаргаж малчдын ахуй амьдралыг дээшлүүлэхэд, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн санаачилсан “Хүнсний хувьсгал” хөтөлбөрийг эрчимжүүлж, Монгол хүн эх нутагтаа өөрийн гараар бий болгосон эрүүл хүнсийг хэрэглэх боломжийг бүрдүүлэх чиглэлд хэрэгтэй хүн хэмээн үзэж Загджавын МЭНДСАЙХАН-ыг нэр дэвшүүллээ.
Цар тахлыг олон улсын дунджаас тав дахин хохирол багатай даван туулж, 1.4 сая иргэн эрүүл мэндийн эрт илрүүлэгт хамрагдаж чадсан. Мөрийн хөтөлбөртөө эрүүл мэнд болон нийгмийн салбарын шинэчлэл, иргэн төвтэй эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээг хүргэх, эрүүл мэндийн салбарт ажиллаж буй эмч,эмнэлгийн ажилчдын эрх зүйн байдлыг хамгаалах, зорилтыг хэрэгжүүлэхэд Сэрээжавын ЭНХБОЛД-ын туршлага хэрэгтэй гэж нэр дэвшүүлсэн.
Ирэх 4 жилд бүсчилсэн хөгжлийн реформ, бүсчилсэн татварын бодлогыг батлан хэрэгжүүлэх, бүсүүдэд хөрөнгө оруулалт татах зэрэг мөрийн хөтөлбөрт туссан томоохон зорилтуудыг хэрэгжүүлэхэд илүүтэй чиглэнэ. Иймээс татварын хуулиудын реформ хийхэд гар бие оролцож, татварын цахим шилжилтийг эрчимжүүлэх ажилд манлайлан ажилласан туршлагатай төрийн албан хаагч Батжаргалын ЗАЯАБАЛ-ыг нэр дэвшүүлж байна.
Ерөнхий сайд Эдийн засгийн дөрвөн жилийн төлөвлөгөөг “Алсын хараа-2050” хөгжлийн бодлогод тулгуурлан Бүсчилсэн хөгжлийн реформ нэртэй зарлалаа.
Ховд аймагт 2016-2024 онд улсын төсөв болон гадаадын зээл, тусламжийн эх үүсвэрээр нийт 856.8 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалтын төсөл, арга хэмжээг хэрэгжүүлжээ. Тухайлбал,
-Ховд хотын ундны усны хоёр дахь эх үүсвэр байгуулах төслийн санхүүжилтийг шийдвэрлэж, Тендэр шалгаруулалт зарласан.
-Жаргалант суманд гэр хорооллын айл өрхүүдийг цэвэр, бохир усны шугам сүлжээ холбох ажил хийгдэж, одоогоор 500 гаруй өрх хамрагдсан.
-Олон ястны өв соёлын цогцолбор музейн барилгын Зураг төсвийг бүрэн хийлгэж дууссан.
-Эрдэнэбүрэнгийн 90 мвт-ын усан цахилгаан станцын төслийг эхлүүлсэн.
-Ховд-Дөргөн сум чиглэлийн хатуу хучилттай авто замын эхний үе шатны 40.7 км зам барилгын төслийг эхлүүлсэн.
-Азийн хөгжлийн банкны санхүүжилтээр Ховд-Улаангом чиглэлийн 163.3 км хатуу хучилттай авто зам, Мөнххайрхан сумыг хатуу хучилттай авто замаар холбох ажлын тендер сонгон шалгаруулалтыг тус тус зарласан.
-"Шинэ Ховд" үйлдвэр технологийн парк байгуулах төсөл болон “Ховд дулааны станц"-ын өргөтгөл шинэчлэлийн төслүүд амжилттай хэрэгжиж байна.
Эхлүүлсэн ажлаа дуусгахын тулд Монгол Ардын намын энэ 10 нэр дэвшигчийг багаар нь дэмжихийг Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ уриаллаа.
Дэлхий нийтээр..
АНУ, Ираны хэлэлцээ гацаж, Хормузын хоолойн асуудал хурц хэвээр байна
АНУ болон Ираны хооронд хэдэн сарын турш үргэлжилж буй зөрчилдөөн намжих шинжгүй байгаа бөгөөд хэдийгээр талууд түр гал зогсоох тохиролцоонд хүрээд байгаа ч нөхцөл байдал эмзэг, хэлэлцээ төдийлөн ахиц гараагүй хэвээр байгаа юм.
Хоёр улсын маргааны гол төв нь дэлхийн нефтийн тээвэрлэлтийн чухал зангилаа болох Хормузын хоолой болжээ. Энэ бүс нутгаар дэлхийн газрын тосны ихээхэн хувь дамжин өнгөрдөг тул аливаа саатал нь олон улсын зах зээлд шууд нөлөөлж байна.
Иран сүүлийн үед тус хоолойгоор нэвтрэх хөлөг онгоцнуудын хөдөлгөөнд тодорхой хязгаарлалт хийж, заримыг нь саатуулсан байна. Харин АНУ Ираны нефтийн экспортод дарамт үзүүлэх зорилгоор далайн блокад тогтоожээ. Үүний улмаас олон арван хөлөг онгоц гацаж, газрын тосны үнэ өсөхөд хүрсэн.
Ираны тал “хэрэв АНУ блокадаа зогсоож, хориг арга хэмжээгээ цуцалбал Хормузын хоолойг бүрэн нээхэд бэлэн” гэж мэдэгдсэн бол АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд ТрампИраны гаргасан энхийн саналыг судалж байгаа ч одоогоор хангалтгүй гэж үзэж байгаагаа илэрхийлжээ.
Ийнхүү хоёр тал байр суурин дээрээ хатуу зогсож байгаа нь хэлэлцээг урагшлуулахад саад болж байна. Гал зогсоох тохиролцоо хүчин төгөлдөр хэвээр байгаа ч бүс нутагт хурцадмал байдал бүрэн намжаагүй, цаашид нөхцөл байдал хэрхэн өрнөх нь тодорхойгүй хэвээр байгаа юм.
Дэлхий нийтээр..
Олборлолт нэмэгдсэн ч Хормузын нөхцөл байдал нефтийн зах зээлд нөлөөлсөөр...
ОПЕК+ бүлгийн орнууд тавдугаар сарын 3-нд уулзаж, зургадугаар сараас нефтийн олборлолтоо өдөрт 188 мянган баррелиар нэмэхээр тохиролцсон байна. Гэвч энэ шийдвэр дэлхийн газрын тосны зах зээлийн гол дарамтыг сулруулж чадсангүй.
Хормузын хоолойн орчимд үүссэн хурцадмал байдал үргэлжилж, дэлхийн нефтийн нийлүүлэлтийн чухал урсгалд саад учруулсаар байна. Тус бүсээр дэлхийн нефтийн ойролцоогоор 20 хувь дамжин өнгөрдөг нь эрсдэлийг улам нэмэгдүүлээд байгаа юм.
Зах зээл дээр энэ нөлөө илэрч, нефтийн үнэ өндөр түвшинд хадгалагдав. Brent төрлийн нефть баррель нь 85–90 ам.долларын хооронд, WTI 80–85 ам.долларын орчимд хэлбэлзсэн.
Шинжээчдийн дүгнэлтээр, олборлолт нэмэгдэх нь үнийн огцом өсөлтийг тодорхой хэмжээнд сааруулж болох ч геополитикийн эрсдэлийг нөхөх хэмжээнд хүрэхгүй хэвээр байгааг анхааруулжээ.
ОПЕК+ бүлэг зах зээлийн нөхцөл байдлыг сар бүр үнэлж, дараагийн уулзалтаа зургадугаар сарын 7-нд хийхээр товлосон аж.
Дэлхий нийтээр..
Ираны риалын ханш түүхэн доод түвшинд хүрч, эдийн засгийн дарамт нэмэгдэв
АНУ болон Ираны хоорондын зэвсэгт мөргөлдөөний дараах эмзэг гал зогсоох нөхцөл үргэлжилж буй энэ үед Ираны үндэсний мөнгөн тэмдэгт болох риалын ханш огцом суларч, түүхэн доод түвшинд хүрлээ.
2026 оны дөрөвдүгээр сарын 29-ний байдлаар нэг ам.доллар 1.8 сая риалтай тэнцэх хэмжээнд хүрсэн нь тус улсын эдийн засгийн нөхцөл байдал дордож буйг илтгэж байна.
Ираны риал өмнөх долоо хоногуудад харьцангуй тогтвортой байсан ч сүүлийн өдрүүдэд огцом уналт үзүүлсэн нь зах зээл дээр гадаад валютын эрэлт нэмэгдсэнтэй холбоотой гэж шинжээчид үзэж байгаа аж.
Эдийн засгийн энэхүү дарамтад АНУ-ын тэнгисийн хориг арга хэмжээ голлон нөлөөлж байгаа бөгөөд Ираны газрын тосны экспорт хязгаарлагдаж, гадаад валютын урсгал багассан байна.
Үүнтэй зэрэгцэн, Хормузын хоолойтой холбоотой хурцадмал байдал үргэлжилж, дэлхийн эрчим хүчний зах зээлд ч нөлөө үзүүлж байгаа юм.
Хэдийгээр гал зогсоох хэлэлцээр хүчин төгөлдөр хэвээр байгаа ч АНУ Ираны эсрэг эдийн засгийн дарамтаа үргэлжлүүлж, цөмийн хөтөлбөртэй холбоотой асуудлаар хатуу байр суурь баримталж байгаа билээ.
Ираны эдийн засаг өмнөх жилүүдэд ч инфляц, валютын ханшийн савлагаанд өртөж байсан бөгөөд одоогийн нөхцөл байдал нь иргэдийн амьжиргаанд улам дарамт учруулж болзошгүйг ажиглагчид анхааруулж байна.
