Хэн юу хэлэв...
З.Батырбек: Хөгжлийн банкны зээлийн барьцаанд байгаа орон сууцнаас иргэд худалдан авалт хийвэл барьцаанаас хэсэгчлэн чөлөөлнө
Хөгжлийн банкны Бизнес, хөгжил хариуцсан дэд захирлын үүрэг гүйцэтгэгч З.Батырбектэй ярилцлаа.
- Таны хувьд Хөгжлийн банкны Дэд захирлын үүрэг гүйцэтгэгчээр томилогдоод багагүй хугацааг өнгөрүүллээ. Банкны зээлүүдийн нөхцөл байдлын талаар бидэнд мэдээлэл өгөхгүй юу, эргэн төлөлтийн хувьд ямар дэвшил гарч байна вэ?
- Хөгжлийн банкны нөхцөл байдал амаргүй, нийт 66 зээлдэгчээс 5 зээлдэгч нь зээлээ бүрэн төлөгдсөн. Нийт 35 орчим зээлдэгч тодорхой хэмжээгээр зээлийн эргэн төлөлт хийж байгаагаас хамгийн бага нь 4 сая төгрөгийн, хамгийн их нь 27,4 тэрбум төгрөгийн эргэн төлөлт хийгдэж, өнөөдрийн байдлаар нийт 153,3 гаруй тэрбум төгрөгийн зээлийн эргэн төлөлт хийгдээд байна. Өнгөрсөн жилийн турш үндсэн зээлийн төлөлт 408,4 орчим тэрбум төгрөг төлөгдсөнтэй харьцуулбал нилээн ахицтай байна.
Бид нийт зээлийг зарцуулалтаар нь гурав ангилж үзэж байна. Нэгдүгээрт, тухайн зээлийг зориулалтын бусаар ашигласан, тухайн төсөл хэрэгжээгүй. Эдгээр зээлүүд асуудал ихтэй байна. Шүүх, цагдаа, хууль хүчний байгууллагуудтай хамтарч ажиллахаас өөр сонголт байхгүй. Хоёрдугаарт Төрийн өмчит аж ахуйн нэгжид олгосон төсвийн шинж чанартай зээлүүд байна. Энэ нь улсын төсөвт зарим нэгийг нь тусгана гэж байсан бол тусгаагүй. Жилээр хойшилчихсон. Жишээлбэл, ТОСК-ийн зээл, Эрчим хүчний яамтай холбоотой зээлүүд байна. Гуравдугаарт, тухайн төсөл нь хэрэгжсэн ч өнөөгийн нөхцөл байдлаас хамаараад мөнгөн урсгал нь саатсан, бизнесийн үйл ажиллагаанд нь догол үүссэн зээлүүд байна. Банкны хувьд энэ гурван чиглэлд ажлын хэсэг байгуулаад ажиллаж байна. Үр дүн нь тодорхой түвшинд гараад эхэлж байгаа ч нөхцөл байдал сайжиртал тодорхой цаг хугацаа шаардлагатай байна.
- Хөгжлийн банкны барьцаанд байгаа орон сууцуудын талаарх мэдэгдлийг иргэдэд зориулж мэдээлсэн. Энэ талаар та дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгөхгүй юу?
- Хөгжлийн банкны зээлийн багцаас 8 зээл нь иргэдийг орон сууцжуулах зориулалтаар санхүүжүүлсэн зээл байгаа бөгөөд эдгээрээс 4 зээлдэгчийн хувьд тухайн барьсан орон сууц нь Хөгжлийн банкны барьцаа хөрөнгөнд байна. Тодруулбал, Бэрэн групп ХХК-ийн хувьд Хангай хотхоны Ё блокны барилгууд, Пирамид-Орд ХХК-ийн “Буман залуус” орон сууцны хороолол, Модун ХХК-ийн “La Colina” хотхоны барилга, Строй Инвест ХХК-ийн Шинэ Эрдэнэт төслийн зарим барилгууд нь Хөгжлийн банкны барьцаанд байгаа гэсэн үг. Бид эдгээр байгууллагуудыг зээлийн зөрчлөө арилгах, мөн иргэдийг хохироохгүй байх тал дээр анхааруулж хамтран ажиллаж байна.
Тэгэхээр манай банкнаас зарлагдсан дөрвөн байгууллагаас орон сууц худалдан авч болно. Харин худалдан авалтын төлбөрөө л Хөгжлийн банкны дансанд хийснээр манай банкны барьцаанд байгаа орон сууцнаас өөрийн худалдан авсан байраа барьцаанаас хэсэгчлэн чөлөөлүүлж, гэрчилгээгээ авах боломжтой болно гэдгийг л ойлгох хэрэгтэй. Энэ шаардлагыг Та мөн тухайн байрыг борлуулагчид тавих ёстой. Тэгж байж бид эдгээр зээлийг хамтдаа эргэн төлүүлэх юм. Өөрөөр хэлбэл, манай банкны барьцаанд байгаа орон сууцыг хэн нэгэн хүн танд худалдан борлуулж төлбөрийг нь танаас авчихсан ч хөгжлийн банкны зээл рүү шилжүүлж байрыг нь барьцаа хөрөнгөөс чөлөөлүүлэх арга хэмжээг авахгүй л бол та байрныхаа жинхэнэ эзэн болох боломжгүй байх нь.
Жишээ нь, Строй Инвест ХХК-ийн Орхон аймагт хэрэгжүүлж байгаа орон сууцны төсөл байна. Хөгжлийн банкны барьцаанд байгаа орон сууцнаас иргэд худалдан авч, төлбөр нь манай банкны дансанд байршсан тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөс хэсэгчлэн чөлөөлөөд өгч байгаа. Энэ байрнаас худалдан авч болохгүй шүү гэсэн зүйл огт байхгүй. Зарим нэгэн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр мэдээлсэн шиг хар жагсаалтад орсон байна, энэ байрнаас битгий аваарай гэх агуулга бүхий мэдээллүүд нь ташаа ойлголт шүү гэдгийг хэлмээр байна. Харин эсрэгээрээ худалдан авалт хийснээр дээрх барилгын компаниуд нь зээлээ төлөх боломжтой болно гэсэн үг.
- Худалдан авагч нь төлбөрөө Хөгжлийн банкны дансанд 100 хувь шилжүүлснээр барьцаа хөрөнгөөс чөлөөлөгдөнө гэсэн үг үү? Төлбөрөө хийсэн худалдан авагч бүр Хөгжлийн банк руу хандах уу?
- Борлуулагч талаас худалдан авагчийн төлбөрийг Хөгжлийн банкны дансанд шилжүүлээд мэдэгдэх эсвэл худалдан авагч өөрөө Хөгжлийн банкны дансанд төлбөрөө байршуулаад мэдэгдэх аль аль хувилбарын боломжийг хангаж байгаа.
Жишээ нь, банкны зээлээр авахаар бол урьдчилгаа төлбөрөө манай банкны дансанд байршуулаад зээл авах арилжааны банкаараа зээлээ судлуулаад гаргасан шийдвэрийг нь манай банк руу ирүүлнэ. Тухайн шийдвэрийг үндэслэн энэ байрыг чөлөөлөхөд татгалзах үндэслэлгүй гэсэн албан тоот бичиж өгнө. Ингэснээр тухайн арилжааны банк байрны төлбөрийг манай банканд шилжүүлнэ. Үүний дараа тухайн байрыг барьсан компанийн хүсэлт, арилжааны банкны зээл шийдвэрлэсэн бичгийг үндэслэн Хөгжлийн банкны барьцаанд байгаа орон сууцаас хэсэгчлэн чөлөөлж өгч байна. Иргэн 100 хувь төлбөрөө төлөн худалдаж авч байгаа тохиолдолд тэр мөнгө нь манай банкны дансанд байршуулсан гэдгийг нотолсон бичиг буюу аж ахуйн нэгжээс нотолсон бичгийг үндэслэн барьцаа хөрөнгөнөөс хэсэгчлэн чөлөөлж өгч байгаа.
- Худалдан борлуулагчдын хувьд ямар байр суурьтай байгаа вэ?
Мэдэгдэлд дурдсан дөрвөн байгууллага маань ч бас нэгдсэн ойлголттой байгаа. Жишээлбэл, “Модун” ХХК-ийн “La Colina” төслийн байраас иргэд дээрх зарчмаар худалдан авалт хийж, зээлийн эргэн төлөлт хийгдээд байгаа. Ковидын нөхцөл байдлаас болоод байрны борлуулалт зогссон байсан ч одоо худалдан авалт нэмэгдэж байгааг мэдэгдсэн. Энэ урсгалаараа байвал “Модун” ХХК зээлээ хэвийн хэмжээнд төлөх боломж нь бүрдэж байгаа гэж ойлгож болно. Борлуулагч талаас байр худалдан авах гэж байгаа иргэнд Хөгжлийн банкны дансанд төлбөрөө байршуулна гэдгийг анхнаас нь ойлгуулж, тохиролцох нь л чухал юм.
- Хөгжлийн банк зээлийн мэдээллээ ил тод мэдээлж байна, тэгвэл та бүхэн энэ банкны үйл ажиллагааг цаашид хэрхэн үргэлжлүүлэх вэ?
Хөгжлийн банкны ирээдүйг эерэг талаас нь харж байгаа. Учир нь гадна талдаа дотоодынхоо нөхцөл байдлыг илэн далангүй илэрхийлсэн нь итгэл үнэмшлийг нэг талаар түрүүлж байгаа. Яагаад гэвэл Хөгжлийн банкны мууг далдлаад явсангүй, бодит нөхцөл байдлыг ил тавилаа.
Бид банкны дүрэм журмын өөрчлөлт, холбогдох хууль эрх зүйн орчны өөрчлөлтийн мэдээллийг гадна талын хөрөнгө оруулагч нартаа ч мөн ялгаагүй өгөөд, хэлцэл хийгээд явж байгаа. Мөн 10 гаруй ОУ-ын байгууллагуудаас хөрөнгө оруулалт татахаар хэлцлийн шатанд ажиллаж байна. Зарим нэг нь нааштай хандаж байна. Банкны хуулийн хүрээнд Олон улсын аудитын байгууллагуудаар үнэлгээ хийлгэж байгаа.
Засгийн газраас гол дэмжлэг үзүүлж, бүх ажиллах нөхцөл боломжийг хангаж өгч байна. Тэгэхээр хууль эрх зүйн орчин, ажиллах нөхцөлийг хангаж өгч байгаа учраас чанаргүй активтай холбоотой өнөөгийн асуудлуудыг даван гарна гэсэн итгэл найдвартай ажиллаж байна.
Хөгжлийн банк цаашид шилэн болно. Хөндлөнгийн хамаарлыг аль болох бууруулах бодлого, чиглэлийг баримталж, санхүүжилтийн бодлогоо холбогдох хууль эрхзүй, дүрэм журмын хүрээнд ил тод, нээлттэй болгоно. Санхүүжүүлсэн төсөл хөтөлбөр, түүний хэрэгжилтийн явц, хяналт шалгалт, хүрэх үр дүн гээд бүх мэдээллийг нээлттэйгээр хүргэнэ. Цаашид Хөгжлийн банк хөгжлийн түүчээ болж тэр хэмжээгээр ажлын байр бий болгож, долларын урсгалыг Монголдоо оруулж ирэх боломжийг бүрдүүлнэ гэж харж байна. Мөн бид цаашид арилжааны банкнуудын санхүүжүүлэх боломжтой төсөл хөтөлбөрүүдийг санхүүжүүлэхгүй, экспорт руу чиглэсэн, импортыг орлох төслийг дэмжиж ажиллана. Жишээ нь, шинэ орон сууцны хорооллыг бий болголоо гэхэд түүний дэд бүтцийг Хөгжлийн банк санхүүжүүлэх, харин дээр нь баригдах хорооллыг арилжааны банкнууд төсөл хэрэгжүүлэгчтэй хамтраад шийдэж болно. Шинэ сэргэлтийн бодлогын хүрээнд стратегийн ач холбогдолтой томоохон дэд бүтцийн төсөл хөтөлбөрүүдийн санхүүжилтийн эх үүсвэрийг бий болгоход анхаарч ажиллана. Ингэснээр Монгол улсын эдийн засагт том эерэг нөлөөг үзүүлнэ гэж харж байна.
- Ярилцсанд баярлалаа.
Монгол Улсын Хөгжлийн банк
Хэвлэл мэдээллийн алба
Хэн юу хэлэв...
Үндэсний их баяр наадмын бэлтгэл ажил 70 хувийн гүйцэтгэлтэй үргэлжилж байна
Үндэсний их баяр наадмыг зохион байгуулах хорооны дарга, Монгол Улсын Шадар сайд Н.Номтойбаяр /2026.06.30/ Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд ажиллалаа.
Төв цэнгэлдэх хүрээлэнгийн тохижилтын ажил 70 хувийн гүйцэтгэлтэй үргэлжилж байна. Үүнд үзэгчдийн суудал, дотоод зам, дээврийн хэсгийн засвар, гадна тохижилт, ногоон байгууламж, үйлчилгээний хэсгийн зохион байгуулалтын ажлууд багтаж байна.
Шадар сайд баяр наадмын өдрүүдэд авто зогсоол, нийтийн тээвэр, ариун цэврийн байгууламж, үйлчилгээний стандартын бэлтгэлийг сайтар хангах шаардлагатайг онцоллоо. Мөн энэ жилийн зохион байгуулалтын туршлага, анхаарах асуудлыг нэгтгэсэн гарын авлага боловсруулж үлдээх чиглэл өглөө.
Үндэсний их баяр наадмын Ерөнхий найруулагч Д.Баярбаатарын мэдээлснээр долдугаар сарын 3, 7-нд наадмын нээлтийн тоглолтын бэлтгэл ажлын явцтай танилцахаар төлөвлөж байна гэлээ.
Монголын Үндэсний бөхийн холбооны тэргүүн Ц.Магалжав бөхийн барилдааны нэг, хоёрын давааг долдугаар сарын 10-нд зохион байгуулахаар төлөвлөж байгааг мэдээлэв.
Шадар сайд Н.Номтойбаяр баяр наадмын үйл ажиллагааг нарийн төлөвлөсөн цагийн хуваарийн дагуу зохион байгуулах, жуулчдад зориулсан тайлбар, мэдээллийг олон хэлээр бэлтгэх, тасалбарын борлуулалтын тухайд урилга байсан ч төлбөртэй гэдгийг онцоллоо.
Түүнчлэн сур, шагайн харвааны талбайн тохижилт, хоол үйлчилгээний стандарт, иргэдэд нээлттэй шууд дамжуулалтын зохион байгуулалтад анхаарч ажиллахыг үүрэг болголоо.
Хэн юу хэлэв...
Зам, тээврийн сайд газрын тосны бүтээгдэхүүний тээвэрлэлтийг тасалдуулахгүй байхыг үүрэг болголоо
Зам, тээврийн сайд Б.Дэлгэрсайхан 2026 оны зургаадугаар сарын 29-ний өдөр Төмөр замын газар, "Монголын төмөр зам" ТӨХК, "Улаанбаатар төмөр зам" ХНН болон нефть импортлогч компаниудын төлөөлөлтэй уулзаж, газрын тосны бүтээгдэхүүний нийлүүлэлт, тээвэрлэлтийн асуудлаар үүрэг чиглэл өглөө.
Уулзалтын үеэр дэлхий дахин болон бүс нутгийн нөхцөл байдлаас шалтгаалан нефтийн нийлүүлэлт хүндрэх эрсдэл байгааг онцолж, төмөр замын байгууллагуудад газрын тосны бүтээгдэхүүний тээвэрлэлтийг тасалдуулахгүй байх чиглэлд онцгой анхаарч ажиллахыг үүрэг болгожээ.
Мөн нефть импортлогч компаниуд болон холбогдох байгууллагуудад шатахуун, түлшний нөөцөө хангалттай бүрдүүлэх, нийлүүлэлтийг тасралтгүй байлгах, гаалийн байгууллагатай нягт хамтран ажиллахыг сануулсан байна.
Түүнчлэн иргэний нисэх болон төмөр замын байгууллагууд одоогийн түлш, шатахууны нөөц, цаашдын хэрэгцээний тооцоогоо яаралтай танилцуулж, бүтээн байгуулалтын ажлуудад шатахууны нийлүүлэлтээс шалтгаалсан саатал үүсгэхгүйгээр төлөвлөн ажиллах шаардлагатайг Зам, тээврийн сайд онцоллоо.
Түүнээс гадна Зам, тээврийн яамнаас баримталж буй бодлогын хүрээнд нефть импортлогч компаниудын хүсэлтийг үндэслэн аюултай ачаа хадгалах агуулах, сав барих зориулалтын газрын асуудлыг төрийн холбогдох байгууллагуудтай зөвшилцөн шийдвэрлэх, дэмжлэг үзүүлэн ажиллахаа илэрхийллээ.
Хэн юу хэлэв...
Бурхан Халдун хайрхны тэнгэрийг тахих төрийн тахилга боллоо
Тахилгад Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх төрийг төлөөлөн оролцлоо. Тахилгын өмнөх орой “Тэнгэр үзэлтний мөнх тэнгэр нэгдсэн хороо” НҮТББ-ын бөө нар лус, галын тахилга, хайрхны тэнгэрийг тахих ёслол үйлдлээ.
Төрийн нэрийн өмнөөс бөө нараар зан үйл хийлгэдэг түүхэн уламжлал байсныг судлаачид Монголын нууц товчооны 272 дугаар зүйл, Жужан, Хятан Улсын тухай түүхэн эх сурвалжуудыг харьцуулан судалж тогтоосон. Иймээс Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх энэ удаагийн тахилгад бөө нарыг оролцуулах шийдвэрийг өнгөрсөн тавдугаар сард гаргасан юм. Энэ дагуу төрийн тахилгад шилмэл 99 бөө оролцож, тус тусын зан үйлээ үйлдлээ.
Мөн орой Хэнтий, Төв аймгийн лам нар Итгэл, Ганданлажаа, Өлзийхутаг буулгах сан болон Долоон бурхан од тус бүрт тахилгын ном хурлаа.
Тахилгын өдөр Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, Зэвсэгт хүчний Ерөнхий командлагч У.Хүрэлсүх төрийн бэлгэдлийг илэрхийлж, хүндэт харуулын цэргүүдээр хамгаалуулан тахилга үйлдэх талбайд хүрэлцэн ирлээ.
Дараа нь Монгол Улсын Төрийн далбаа, Хэнтий, Төв аймгийн туг, Эзэн Богд Чингис хааны хөрөг, Төрийн долоон эрдэнийг тахилын ширээнээ залж байрлууллаа. Төрийн хонжин тэргүүтэй Хүндэт харуулын цэргүүд Бүх цэргийн Их хар сүлд, Өмнө, Өрнө, Умар, Дорнын элч сүлдийг залсны дараа Их сүлдэч зул, арц, хүж асаан хүндэтгэл үзүүллээ.
Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх, хамаг монголчуудын дээд шүтээн Хэнтий хан, Бурхан Халдун уул бол Эзэн богд Чингис хааны сүр хүч, суу алдрыг тэтгэгч Сүлд тэнгэрийг оршоосон, үеийн үед тахиж, өнө мөнхөд шүтэх зарлигтай хайрхан гэдгийг онцоллоо.
Оройн дээд шүтээн Эзэн Богд Чингис хааны айлтгалтай Бурхан Халдун хайрхны цадиг түүх бол төрт ёс, түүхэн уламжлал, түмэн олны сүсэг бишрэл, төр, шашны эрхэм ёс, байгаль дэлхийгээ шүтэн дээдлэх ардын ухаан, өв соёл, зан заншлын цогц илэрхийлэл болохыг тэмдэглэлээ.
Иймээс Их хааны айлтгал, Их Монгол Улсын өнгөрсөн, одоо, ирээдүй гурван цагийн алтан хэлхээг бататган илэрхийлэх үүднээс Бурхан Халдун уулын хүндэтгэлийн цогцолборыг төрийн тэргүүний зарлигаар шинээр бүтээж, Их Монгол Улс байгуулагдсаны 820 жил, Эзэн Богд Чингис хааны мэндэлсэн морин жил ёслол төгөлдөр нээж байгааг сонордууллаа.
Ерөнхийлөгч, Их хааны суу алдар, үйл хэрэг, билиг сургаалыг эрхэмлэн дээдэлж, даган мөрдөж, түгээн дэлгэрүүлэх нь Их Монгол Улсын гал голомтыг сахин суугаа монголчуудын эрхэм дээд үүрэг гэдгийг хэллээ. Мөн Хэнтий хан хайрхан, Бурхан Халдун уулын шүтээн Сүлд тэнгэр монгол төрийг хүчирхэгжүүлэн, ард олныг энхжүүлэн, ээлийн дээдээ хүртээж, ивээлийн ихээ хайрлаж байхыг сүслэн даатгалаа.
Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга Алтанхуягийн Үйлстөгөлдөр Бурхан Халдун хайрхны тэнгэрт хандсан айлтгалыг дуудан сонсгож, торгон дээр бичсэн эх хувийг нь Хэнтий аймгийн музейд хадгалуулахаар Засаг дарга Дамдинжавын Аюурбуньд хүлээлгэн өглөө.
Төрийн хонжин Бүх цэргийн Их хар сүлдний тайлга эхлэх команд өгөхөд хөгжимд хүндэтгэлийн аялгуу эгшиглэлээ. Их сүлдэч “Их хар сүлдийн өчил” өчих үед тахилгад оролцогсод Их хар сүлдэнд хүндэтгэл үзүүллээ.
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, Зэвсэгт хүчний Ерөнхий командлагч У.Хүрэлсүх идээ шүүсний дээж зэргийг Их хар сүлд болон хайрхны зүг өргөж, Их хар сүлдэнд мөргөлөө.
Ерөнхийлөгч тэнгэрт хүргэх дуут сумыг Хэнтий аймгийн Баян-Адарга сумын харьяат, Сумын мэргэн Жаргалсүрэнгийн Эрхэмбаярт хүлээлгэн өгч, Хэнтий аймгийн Цэнхэрмандал сумын харьяат, Сумын алдарт уяач, мянгат малчин Цэрэнжамцын Барссайханы цагаан /бор/ азаргыг сэтэрлэлээ.
Хүндэт харуулын цэргүүд Бүх цэргийн Их хар сүлд, Өмнө, Өрнө, Умар, Дорнын элч сүлдийг Монгол Улсын Төрийн далбаа, Хэнтий, Төв аймгийн туг, Эзэн Богд Чингис хааны хөрөг, Төрийн долоон эрдэнийг буцаан заллаа. Ерөнхийлөгч, Зэвсэгт хүчний Ерөнхий командлагч У.Хүрэлсүх хүндэтгэлийн гэрэлт цогцолборт мэхийн ёсолж, тэнгэрт дахин хүндэтгэл үзүүлснээр Бурхан Халдун хайрхны тэнгэрийг тайх төрийн тахилга өндөрлөлөө.
Бурхан Халдун уулыг Хиад боржигины өвөг Бодончарын үеэс тахиж, Эзэн Богд Чингис хааны үед Хамаг Монгол, Монголын Эзэнт гүрний Сүлд уул болгон тахиж байсан. 1995 онд Ерөнхийлөгчийн зарлигаар төрийн тахилгатай уул болгосон юм. 2015 онд ХБНГУ-ын Бонн хотноо болсон ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өвийн хорооны чуулганаас “Бурхан Халдун уул, түүнийг хүрээлсэн тахилгат газар нутаг” гэсэн нэрээр Дэлхийн соёлын өвд бүртгэжээ.
-
Дэлхий нийтээр..2021/06/17
Ардын хувьсгалын 100 жилийн ойн хүндэт медаль бий болгох тогтоолын төсөл дэмжигд...
-
Дэлхий нийтээр..2023/02/17
Сар шинийн баяраар хилийн боомтуудын ажиллах цагийн хуваарь
-
Дэлхий нийтээр..2022/02/17
Засгийн газрын ээлжит хуралдаан боллоо
-
Үйл явдал2020/07/06
УИХ-ын чуулганаар Засгийн газрын бүтэц, бүрэлдэхүүний талаар хэлэлцэж байна