Бидэнтэй нэгдэх

Чөлөөт бүс

“Маргааш л уухгүй байя” гэсэн үгс хорт зуршлын хамгийн энгийн хэлбэр юм

Огноо:

,

Сэтгүүлч:

Стрессийг үүсгэж байгаа хүчин зүйлийг архи арилгаж чаддаггүй. Сэтгэл зүйн  хувьд архи уух нь өөрийгөө тайвшруулах нэг арга гэж үздэг тал байдаг ч ийм арга хэрэглээд өөрийн сэтгэл зүйн гадаад, дотоод асуудал, стресс бухимдлаа тайлна гэсэн ойлголт биш юм. Хэрвээ стресс бухимдлаа тайлахаар архийг хэрэглэж байгаа бол хэдэн цагийн дараа дахин физиологийн стресст (шарталт, архины хордлого гэх мэт) давхар өртдөг.

Архины үйлдвэрлэл, архидалтаас шалтгаалсан эндэгдэл, өвчлөл, зан үйлийн эмгэг жил ирэх тусам нэмэгдэж архины хамааралд өртөх явдал залуужиж байна. Өөрийн сэтгэл зүйн ямар нэгэн шарх, эмзэглэл, урд тохиолдсон амьдралаа бодон архины хэрэглээг нэмэгдүүлж байгаа бол энэ нь та өөрийгөө хавханд хийхтэй адилхан гэж ойлгож болно.

Маргааш л уухгүй байя гэж хүмүүс хэлдэг. Энэ бол архины хэрэглээний хамгийн ноцтой хэллэгийн нэг бөгөөд нэгэнт зуршил болчихсон байгааг илтгэж байгаа юм. Архины хамаарал нэг хүн, нэг гэр бүл, нэг өрх, нэг албан байгууллагын хэрэг биш болж нийтийн асуудал болон хувирсан. Өөрөөр хэлбэл, нийгэм-сэтгэл зүйн асуудал болоод байна. Нийгэм-сэтгэл зүйн хувьд архины хамааралтай болох хэд хэдэн шалтгаан бий. Үүнд:

  1. Нийгмийн болон хамтын хүрээлэл байхгүй болсон, нийгмийн ганцаардалд орох, гэр бүлийн харилцаа хэвийн бус болох;
  2. Хэн нэгний шууд хамааралд орох;
  3. Эдийн засгийн асуудалтай, хамааралтай болох;
  4. Хийсэн ажил бүтэлгүйтэх буюу оролдлого хийх бүрт санаанд хүрээгүй байх;
  5. Стресс, сэтгэл тавгүйтэл, сэтгэл түгшүүртэй байх;
  6. Хийсвэр зүйлд хэт итгэх, тэр нь биелээгүй тохиолдолд;
  7. Хэт ачаалал багатай ажиллах буюу зүгээр суух;
  8. Хүний хэлсэн үгнээс буюу харилцааны асуудлаас болж;
  9. Бусад

Нэгэн ухаантны хэлснээр хамгийн асуудалтай, эс бөгөөс бүхий л асуудлаа шийдсэн хүний гол тоглоом нь архи гэжээ. Манай улсад “архи ууж байгаа хүмүүсийн хэдэн хувь нь өөрт байгаа асуудлаа шийдсэн байгаа бол?  Асуудлаа шийдэх гэж явах замдаа л архины асуудалтай болчихдог.  Дээрх шалтгаануудыг нөхцөлдүүлж байгаа хамгийн гол хүчин зүйл бол бие хүний өөртөө итгэлгүй, гутранги байдал юм. Архины асуудал нь бие хүний биеэ авч явах байдал, өөрийгөө хянах чадвар, сэтгэлийн тэнхээтэй ихээхэн холбоотой. Сэтгэлийн тэнхээгүй хүмүүс л архинд ордог. Архины хамааралтай хүмүүсийн нийгэмд эзлэх байр суурь ямагт доошилж байдаг. Шийдвэр гаргах чадвар буурч, өөрийгөө өмгөөлөх, хамгаалах, бусдыг буруутгах  байдал байнга гаргадаг. Үүнээс болж харилцааны бэрхшээлтэй болно. Өөрөө өөртөө “үгүй” гэж хэлэх чадвар улам буурсаар байдаг.

“Маргааш л уухгүй байя” гэсэн үгс хорт зуршлын хамгийн энгийн хэлбэр юм. Архи уугаад стресс тайлагдахгүй! Тиймээс та эрүүл ухаанаар өөрийнхөө амьдралыг, өөрийн байр суурийг эргэцүүлээд сэтгэлийн тэнхээтэй байхыг дахин нэг сануулъя. Харин үүний оронд ажил хөдөлмөртөө илүү их цаг гаргаж үр дүнг нь үзээрэй. Энэ бол сэтгэлийн тэнхээг сэргээж байгаа үйл явц юм.

Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа
Монгол Улсын Их Хурлын 2020 оны сонгуулийн санал хураалт дуусах хүртэл сайтын сэтгэгдэл бичих талбарыг түр хаасан тул хүлцэл өчье. TODOTGOL.MN сайтын редакц

Чөлөөт бүс

Зарим акулын үр төл хэвлийд байхдаа бие биенээ барьж иддэг

Огноо:

,

Дотоод каннибализм… Үүнийг ингэж нэрлэдэг.  Odontaspis Taurus хэмээх акулын үр хөврөл эмбрион болж эхлэх үеэсээ хэвлийдээ бие биенээ барьж иддэг байна. Энэ нь уг амьтныг хэр зэрэг араатанлаг махчин шинжтэйг илтгэж байгаа гэнэ. Ингэснээр хорвоод хамгийн шалгарсан нь л төрдөг ажээ.

 
Дэлгэрэнгүй унших

Чөлөөт бүс

Эмэгтэй хvний нууцлаг 10 чанар

Огноо:

,

Эрдэмтэд сvvлийн vед хvний хvйсийн харьцаа болон хvйсийн онцлогийн талаар маш сонирхолтой судалгаа шинжилгээ хийдэг болсон. Тэгвэл тэдгээр судалгаанаас та бvхэнд зарим нэгийг нь сонирхуулья.

1.    Эрт vеэсээ эрчvvд хоол бэлтгэгч байсан
Америкийн археологичид эрчvvд биш эмэгтэйчvvд эрт vед гэр бvлийнхээ хоол хvнсний 80 орчим хувийг бэлтгэдэг байсныг тогтоожээ. Vнэхээр эрт цагт эмэгтэйчvvд л жимс, самар, шувууны өндөгийг тvvж бас цугуулж авчирдаг байж. Харин эрчvvдийн мах олж ирэх ажил тэр цагаас хойш vе удам дамжин өсөн нэмэгдсээр ирсэн байна. Эмэгтэйчvvд бол бvх цаг vеийн байнгын хооллогчид.

2.    Эхчvvд хvvхдээ vнэрээр нь танидаг
Шведийн хэсэг эрдэмтэд энэ ойлголтыг эвдэхээр нэгээс дөрвөн долоо хоногтоо 24 хvvхдэд мөн хоёроос дөрвөн настай 24 хvvхдэд vнэр сайн шингээдэг тусгай зориулалтын цамц өмсгөн унтуулжээ. Тэгээд дараа нь тэдгээр цамцыг эцэг, эхэд нь vнэртvvлсэн байна. Гэтэл нэг ч ээж хvvхдийнхээ vнэрийг таниагvй аж. Гайхалтай нь энэ талдаа эрчvvд илvv мэдрэмтгий болох нь ажиглагдаж. Тэдний ихэнх нь том болсноос илvvтэй дөнгөж төрсөн хvvхдийнхээ vнэрийг сайн мэдэж байжээ.

3.    Эмэгтэйчvvд хvvхэдтэй хэл амаа илvv ойлголцдог
Калифорнийн их сургуулийн профессор Росс Парк аавууд ээжээс илvv хvvхэдтэйгээ ярьж тэднийгээ байнга vнэрлэж, vнсдэг гэдгийг баталж байна. Ингэхдээ эрчvvд хvvхдэдээ байнга анхаарал тавьж өлсөж байгаа болов уу, ядарсан уу, юу хvсэж байгаа бол гээд байнга харьцах дуртай гэнэ.

4.    Эрчvvд маш уцаарламтгай байдаг
Эрдэмтэд мөн эрчvvдийг л зөвхөн уцаарламтгай, тэднээс л хэрvvлийн алим гардаг гэсэн ойлголтыг vгvй хийхээр шийджээ. Бага хvvхэд эсвэл өсвөр насандаа хөвгvvд илvvтэй хөдөлгөөнтэй, дэггvй байдаг. Тэгвэл тэр vед охид ч тэднээс дутахгvй ааш гаргана. Хvнтэй муудалцах, муухай харах, хов ярих гээд… Том болох тусмаа тэдний хvйсийн ялгаа ихсэнэ. Ингээд ирэхээр эмэгтэйчvvд ааш гаргадаг, уцаарлах байдлаараа эрчvvдээс нэг их ялгардаггvй гэнэ.

5.    Ажил хийдэг эмэгтэй нөхрөөсөө бага мөнгө олдог
Ийм төрлийн судалгаа Орост хийгдэхэд эмэгтэйчvvдийн 36% нь нөхрөөсөө илvv ашиг орлоготой байдаг гэнэ. Москвад энэ хувь бvр 40-д хvрчээ. Тэгвэл Америкт 30%, Европт 60% -тай байдаг ажээ.

6.    Эмэгтэйчvvд бага хямарч, эр хvчтэй байдаг
Тиймээ, эмэгтэй хvн амьдралд дасан зохицохдоо амархан, ямар нэгэн таагvй зvйлийг тэгэсхийгээд мартчихдаг. Тиймээс эмэгтэйчvvдийн дундаж наслалт 83.3 жил байдаг бол эрчvvдийнх 77.4 жил байдаг аж. Италийн эрдэмтэд vvнтэй холбоотой эмэгтэй хvний ДНК-ийн талд судалгаа хийжээ. Эмэгтэйчvvдийн ХХ давхар хромсом нь /эрчvvдийнх XY байдаг/ олон төрлийн өвчин, сэтгэл санааны хямрал зэргээс хамгаалж байдаг байна. Мөн зvрхний шигдээс, таргалалт, хорт хавдар зэрэг өвчин бага тусч бас архи даах чадвар өндөртэй байдаг.

7.    Бvсгvйчvvд өвчин даамтгай
Сиенагийн ИХ сургуулийн физиологи Анна Мария Алиози эмэгтэйчvvд маш тэвчээртэйг тогтоосон. Эрчvvдэд байгалиас  анальгетикийн тестостерон эр гормон  заяасан хэдий ч тэд өвчнийг даахдаа эмэгтэйчvvдээс долоон дор. Хэдийгээр хамгаалалт багатай ч бvсгvйчvvд маш тэвчээртэй юм шvv.

8.    Эмэгтэйчvvд дэндvv цэвэрч
Энэхvv туйлын vнэн гэж болох баримтыг эрдэмтэд бас няцаах гэж оролдлоо. Vvнтэй холбоотой Аризоны Их сургуулийн биологич Чарльз Герб ажлын ширээ, харилцуур утас, компьютер, цvнх зэрэг зvйлд шинжилгээ хийснийхээ дараа эмэгтэй хvний энэ газруудад эрчvvдийнхээс дөрөв дахин их нян байгааг тогтоожээ. Vvнийг эрдэмтэн маань бvсгvйчvvдийн хэрэглэдэг гоо сайхны бараа тэр дундаа гарын тосонд маш их хэмжээний микро организм шингэдэгтэй холбоотой хэмээн тайлбарлажээ.

9.    Бvсгvйчvvд порнографид дуртай
Сэтгэл судлаачид судалгааныхаа төгсгөлд эмэгтэйчvvдийн дийлэнх хувь нь порнографыг ихээр сонирхдог болохыг мэдсэн байна. Харин эрчvvдийн 73% нь ийм төрлийн бvтээгдэхvvнийг сонирхдог ажээ. Үнэхээр эмэгтэйчvvд маань ийм төрлийн сонрхлоо бусдаас илvvтэй нууж байдаг хэдий ч хаана ч, хэзээ ч vзэж туршихад бэлэн гэнэ.

10.    “Удаан эр” эмэгтэйг сексийн vед галзууруулна
Монреалийн Макгиллагийн Их сургуулийн эрдэмтэн Туули Куконнен, Ирва Биник нар 30 эрэгтэй, 30 эмэгтэй хvний порно харьцаанд судалгаа хийжээ. Тэгэхэд эрчvvд дур хvсэл 665 секундэд оргилж дээд цэгтээ хvрсэн бол эмэгтэйчvvдийнх нь 743 секундэд ассан аж. Ингэхдээ тэдний дурыг хөдөлгөхдөө бэлхvvснээс доош хэсэгт нь тусгай өдөөгч хэрэглэсэн байна. Сексийн дур хvсэл бий болох vед бэлэг эрхтний ойролцоох хэсгийн дулаан хоёр хэмээр нэмэгджээ.
Дэлгэрэнгүй унших

Чөлөөт бүс

Байгальтай холбоотой сонирхолтой фактууд

Огноо:

,

•    17-р зууны Англи улсад цаг агаарын урьдчилан буруу хэлбэл цаазаар авдаг байжээ

•    Дэлхийн хамгийн их нартай байдаг газар бол “Үхлийн тэнгис”. Тэнд жилийн 330 хоногт нь халуун нар төөнөнө.

•    Харин бага нар тусдаг газар бол “Северная Земля” /Орос/ юм. Тэнд ердөө 12 өдөр л нартай байна.

•    Хамгийн их бороо ордог газар бол Хавайн арлууд. Уаи-аль-аль ууланд жилийн 350 хоногт нь бороо орно. 10.000 мм хур тундастай.

•    Угандагийн ард иргэд аянганаас огт айдаггүй. Энд жилийн 250 өдөрт нь аянга цахилдаг аж.

•    Хамгийн их хэмжээтэй орсон цас одоогоос 50 жилийн өмнө АНУ-ын Калифорнид бүртгэгджээ. Нэгэн уулын цанын баазад зургаан өдөр цас орсноор зузаан нь таван метрт хүрч байжээ. 1848 оны 3-р сарын 29-ний өдөр Ниагарагийн хүрхрээ 30 минутын турш хөлджээ.

•    Дэлхийн хамгийн хүйтэн хэмийг Антарктид дахь "Восток" станц бүртгэж байв. Тэгэхэд агаарын хэм 89.2 болтлоо буужээ.
Дэлгэрэнгүй унших
сурталчилгаа
Тод индэр2020/09/21

Манлай сумын иргэн У.Пагмадуламынх хувийн байшинтай боллоо

Тод мэдээ2020/09/21

Гадаад харилцааны сайд Н.Энхтайван ОХУ-д албан ёсны айлчлал хийж бай...

Тод мэдээ2020/09/21

Дархан, Сэлэнгийг газар тариалан, эрчимжсэн мал аж ахуйн бүс нутаг б...

Тод мэдээ2020/09/21

Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Өлгий сумын бүтээн байгуулалтын ажлын явцтай ...

Тод мэдээ2020/09/21

Ерөнхийлөгч Х.Баттулга “Азат Халал” махны үйлдвэрээр зоч...

Тод мэдээ2020/09/21

Баян-Өлгий аймгийн 548 ээж “Эхийн алдар” одон хүртлээ

Тод индэр2020/09/21

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Баян-Өлгий аймагт ажиллалаа

Өнөөдөр2020/09/21

Улаанбаатарт өдөртөө 16 хэм дулаан

Өнөөдөр2020/09/21

Үс шинээр үргээлгэх буюу засуулбал бие эрхтний, хүч сайжирна

Чөлөөт бүс2020/09/19

Зарим акулын үр төл хэвлийд байхдаа бие биенээ барьж иддэг

Тод зураг2020/09/19

Хорвоогийн хамгийн аймшигтай газрууд

Тод мэдээ2020/09/19

Сургуулийн орчинд хэвшсэн зөв дадлыг гэр бүлд нь үргэлжлүүлэх хэрэгт...

Санал болгох